Γράφει ο
Τάσος Καρασαρλής

Έχοντας βιώσει όλοι μας ήδη έξι χρόνια ύφεσης (απίστευτη διάρκεια για ειρηνική περίοδο), με δραματικές συνέπειες για την κοινωνική και οικονομική ζωή του τόπου μας, θα ήθελα να καταθέσω κάποιες αισιόδοξες σκέψεις μου για τη νέα χρονιά.

Βασιζόμενος στην πολυετή πείρα μου (32 χρόνια) λόγω της επαγγελματικής μου ενασχόλησης στον τομέα Διαχείρισης διαθεσίμων των Τραπεζών (treasury), απέκτησα το προνόμιο (ένστικτο) να βλέπω ποιο ψύχραιμα και ποιο αντικειμενικά τα γεγονότα αλλά και με μεγαλύτερη ερμηνευτική ακρίβεια τα φαινόμενα που διαδραματίζονται παγκοσμίως.

Διότι δεν πρέπει να παραβλέπουμε ότι πλέον ζούμε σε έναν κόσμο που έχει αλλάξει σημαντικά, ιδιαίτερα στον τομέα της πληροφόρησης της διακίνησης των αγαθών και υπηρεσιών.

Επίσης αξίζει να τονιστεί η θετική αλλαγή ως προς τον έλεγχο και τον περιορισμό των συνεπειών των γεωπολιτικών εξελίξεων σε χώρο και χρόνο σχετικά διαχειρίσιμο σε σχέση με το παρελθόν.

Συνεπώς έχοντας μια γενική εικόνα των γεγονότων του 2015 και των επιπτώσεων τους για την Ελλάδα, θεωρώ πλέον ότι προδιαγράφονται θετικές εξελίξεις τόσο για το πολιτική σταθερότητα όσο και για το οικονομικό μέλλον της χώρας.

Πολιτική:

Σχετικά με το πολιτικό περιβάλλον, έχω την ισχυρή πεποίθηση ότι το 2016 δεν θα έχουμε εκλογικές αναμετρήσεις ή δημοψηφίσματα, η συχνότητα των οποίων επέφερε την αδρανοποίηση της επιχειρηματικότητας και την αποεπένδυση στην οικονομία. Επίσης δεν μπορούμε να παραβλέψουμε και τις αυξημένες δημόσιες δαπάνες που προέκυψαν ως συνέπεια των εκλογικών αυτών αναμετρήσεων.

Η κυβέρνηση μετά την τεράστια εμπειρία που απέκτησε από τις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές ταυτοχρόνως και με την βαθύτερη κατανόηση της επικρατούσας παγκόσμιας τάξης των χρηματοοικονομικών πραγμάτων, άρχισε (όχι δειλά, αλλά θα έλεγα επιθετικά) να ασχολείται με τα “καυτά” θέματα της ελληνικής οικονομίας (ασφαλιστικό, εργασιακά, αγροτικό κτλ).

Άλλωστε είναι πασιφανές ότι το κυβερνόν κόμμα μετεξελίσσεται σε κεντροαριστερό από ριζοσπαστικό, αλλαγή που θα λειτουργήσει θετικά στις αγορές με ότι αυτό συνεπάγεται για την ελληνική οικονομία. 

Επιπρόσθετα, στην πολιτική σκηνή παρατηρούνται εξελίξεις και συγκεκριμένα στην παράταξη της Νέας Δημοκρατίας, που θα δημιουργήσουν έναν πόλο πιο ισχυρό και πιο συμπαγή, κυρίως στον ιδεολογικό τομέα. Το αποτέλεσμα αυτής της εξέλιξης θα είναι η στήριξη αποφάσεων στο κοινοβούλιο και η ενθάρρυνση πρωτοβουλιών που ταυτίζονται με την φιλοσοφία της κεντροδεξιάς παράταξης.

Οικονομία:

Όσον αφορά στον οικονομικό τομέα, οι προσδοκίες για αλλαγή πορείας είναι ισχυρές, ιδιαίτερα λόγω των εξελίξεων στις διάφορες οικονομικές εκφάνσεις που προσδοκάται να λειτουργήσουν καταλυτικά.

Πιο αναλυτικά, πρώτον, οι αποκρατικοποιήσεις θα συνεχιστούν και θα ενταθούν ιδιαίτερα στους πρώτους έξι μήνες του έτους με συνέπεια την κινητικότητα των εσωτερικών και εξωτερικών κεφαλαίων.

Επίσης εδώ πρέπει να τονιστεί ότι η ολοκλήρωση των συμφωνηθέντων αποκρατικοποιήσεων (αεροδρόμια Fraport, ΟΛΠ) δεν έχουν αφομοιωθεί πλήρως από την πραγματική οικονομία λόγω του απαιτούμενου χρόνου ωρίμανσης των πωλήσεων.

Δεύτερον, η ανακεφαλοποίηση των συστημικών τραπεζών με την “ένεση” των 5,5δις (τοποθετήσεις ιδιωτών) άλλαξε το καθεστώς ρευστότητας στην ελληνική τραπεζική αγορά, με συνέπεια μελλοντική ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) που αποτελούν και την ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας.

Επιπλέον, η κινητικότητα των κόκκινων δανείων (NPLS) που προήλθε από λήψη διοικητικών αποφάσεων για την διαχείρισή τους, θα βελτιώσει την εικόνα των τραπεζών, είτε μέσω ρυθμίσεων (restructuring), είτε μέσω κουρέματος (haircut).

Να προσθέσουμε εδώ και τις ρευστοποιήσεις θυγατρικών εταιριών των τραπεζών όπως της FINANSBANK και της EUROLIFE που απέδωσαν σημαντικά κεφάλαια στις ιδιοκτήτριες τράπεζες.

Προς την ίδια κατεύθυνση θα είναι πολύ σημαντική εξέλιξη στον τομέα την ΕΚΤ όσον αφορά στην αξιολόγηση-αποδοχή των ελληνικών ομολόγων (Waiver) και η επανενεργοποίηση των εγγυήσεων για την έκδοση τίτλων απ' τις συστημικές τράπεζες (Μάρτιος 2016).

Τρίτον, η ισχυρή απορροφητικότητα του ΕΣΠΑ και η επανεκίνηση αποπληρωμής ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του δημοσίου προς τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα αυτές που υλοποιούν έργα, θα βοηθήσει σημαντικά την αγορά (ΣΔΙΤ, Μεγάλα οδικά Έργα κλπ.).

Τέταρτον και πολύ σημαντικό, η άρση των capital controls στο πρώτο εξάμηνο του 2016, σε συνδυασμό με την θέσπιση κινήτρων για την επαναφορά των καταθέσεων από το εσωτερικό και το εξωτερικό, θα λειτουργήσει καταλυτικά για την ρευστότητα του συστήματος.

Πέμπτον, ο τουρισμός και η ναυτιλία θα παρουσιάσουν βελτίωση το 2016 παρά την κρίση και τις γεωπολιτικές εντάσεις. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο τουρισμός λειτουργεί αντανακλαστικά (Ρωσία-Τουρκία-Αίγυπτος), η δε ναυτιλία έχει την πείρα και την ικανότητα να ελίσσεται και να επιπλέει στις μεγάλες φουρτούνες (βλέπε τάνκερς).

Έκτον, η Ελλάδα ως χώρα εισαγωγής πρώτον υλών οι οποίες τιμολογούνται σε δολάρια, ωφελείται σημαντικά, παρά την ενίσχυση του δολαρίου ΗΠΑ, διότι στα τρέχοντα επίπεδα συναλλαγματικών ισοτιμιών, η ποσοστιαία μείωση των τιμών των εμπορευμάτων είναι διπλάσια σχεδόν της ενίσχυσης του δολαρίου ΗΠΑ.

Προς επίρρωση των ανωτέρω,

στις 4/9/2014        €/$ = 1,320   και   oil/$ = 107$

στις 31/12/2015    €/$ = 1,090   και   oil/$ = 36$

Συνεπώς το ισοζύγιο των τρεχουσών συναλλαγών στον τομέα των καυσίμων έχει όφελος γύρω στο 36% ( 30% αύξηση δολαρίου και 66% μείωση τιμής πετρελαίου). Επομένως το δημόσιο, η βιομηχανία, οι μεταφορές και τα νοικοκυριά, παρά την αύξηση της φορολογίας, ωφελούνται σημαντικά περιορίζοντας το κόστος τους.

Έβδομον, βάσει των διεθνών αναλύσεων, η αναδιάρθρωση του υπάρχοντος δημοσίου χρέους είναι επιτακτική και αναγκαία αλλά το σημαντικότερο πλέον είναι ότι γίνεται και αποδεκτή από το σύνολο των πιστωτών μας. Η αναδιάρθρωση θα επιφέρει σημαντικές θετικές επιδράσεις στο κόστος εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους ενώ ταυτοχρόνως προωθεί και μεγαλύτερες υπεραξίες των υπό αποκρατικοποίηση εταιριών του δημοσίου. Αυτό συμβαίνει διότι το δεδομένο μοντέλο αποτίμησης των ελληνικών ομολόγων (discount cash flows model), για να υπολογίσει την παρούσα αξία τους (present value), λαμβάνει υπόψιν τις τρέχουσες αποδόσεις (risk-free rate). 

Συνεπώς όσο πιο ψηλά είναι οι αποδόσεις των ομολόγων τόσο πιο υποτιμημένες είναι οι αξίες των εταιριών που διατίθενται προς αποκρατικοποίηση.

Τέλος θα ήθελα να τονίσω πως τα παραπάνω θα έχουν αξία αν ενστερνιστούμε σαν λαός την ρήση του Ευριπίδη ότι “ο μόχθος είναι πατέρας της δόξας”, διότι μόνο η συνεχής προσπάθεια ολοκληρώνει το κάθε έργο!