Γράφει ο
Πέτρος Ιωαννίδης

«Οι άνθρωποι γεννιούνται αμόρφωτοι, όχι ηλίθιοι. Γίνονται ηλίθιοι με την εκπαίδευση» (Μπέρτραντ Ράσσελ, 1872-1970, Βρετανός Νομπελίστας, Μαθηματικός, Φιλόσοφος, Ειρηνιστής)

ΣΧΟΛΙΟ: Την παραπάνω απάντηση την έδωσε ο Ράσσελ σε έναν μαθητή του, όταν αυτός τον ρώτησε ποιος είναι ο σκοπός της Αληθινής Παιδείας. Το σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα σε μαθαίνει να ‘σαι χρήσιμος, να καταναλώνεις, να υπακούς, να είσαι παραγωγικός και όχι δημιουργικός. Παράγει χρήσιμα εξαρτήματα για την παραγωγή, κατασκευάζει πειθήνιους πελάτες αντί για ενεργούς πολίτες. Κι όπως έλεγε ο Ουίλιαμ Μπάτλερ Γέιτς, 1865-1939, Ιρλανδός ποιητής, Νόμπελ λογοτεχνίας 1923:

«Η εκπαίδευση δεν είναι το γέμισμα ενός δοχείου, αλλά το άναμμα μιας φλόγας».

Παιδεία δεν είναι μόνο τα γράμματα και οι γνώσεις, αλλά και η εν γένει πνευματική καλλιέργεια. Δεν θα εντοπίσετε πουθενά, όσο και να αναζητήσετε στο διαδίκτυο, το οποίο δεν σε δικτυώνει αλλά σε ξε-δικτυώνει, την πληροφορία ότι η παραπάνω ρήση του “Γέιτς” ανήκει στον Πλούταρχο (45-120), και στο έργο του «Περί τοῦ ὀρθῶς ἀκούειν», 48c, 3.

«Οὐ γάρ ὡς ἀγγεῖον ὁ νοῦς ἀπoπληρώσεως ἀλλ᾽ὑπεκκαύµατος µόνον ὥσπερ ὕλη δεῖται, ὁρµήν ἐµποιοῦντος εὑρετικήν καί ὄρεξιν ἐπί τήν ἀλήθειαν».

(= Γιατί ο Νους, η σκέψη του ανθρώπου δεν έχει ανάγκη, όπως ένα δοχείο, από συμπλήρωση, αλλά από προσάναμμα, όπως ακριβώς η φωτιά για ν’ ανάψει, το οποίο προκαλεί τάση/ροπή επιτήδεια προς αναζήτηση/έρευνα και διάθεση για ανεύρεση της αλήθειας).

«Οι Αρχαίοι Έλληνες Συγγραφείς περιέχουν πολλά αξιοσημείωτα, τα οποία λίγοι έχουν προσέξει»

(Jacob Burkhardt, 1818-1897, Ελβετός ιστορικός).

Στόχος της Oρθής Πολιτείας και της Αληθινής Παιδείας είναι να μάθουν τα παιδιά τι να σκέπτονται (τα πεδία γνώσης) και όχι πώς να σκέπτονται. Η Παιδεία είναι μια φλόγα που θερμαίνει την καρδιά του δασκάλου και πυροδοτεί μια έκρηξη στην καρδιά του μαθητή, ώστε αυτός να εμπνευστεί και να γίνει η αλλαγή που χρειάζεται η χώρα και ο πλανήτης ολάκερος.

Δυστυχώς, εμείς οι Νεοέλληνες, θαυμάζουμε τους ξένους συγγραφείς, οι οποίοι αντέγραψαν τους δικούς μας προγόνους και “αρύστηκαν” όλη την σοφία τους, την οποία εμείς την αγνοούμε ή αδιαφορούμε να τη μάθουμε.

Καθήκον μας είναι όχι να αποκαθιστούμε την αλήθεια, όπως κατά κόρον εσφαλμένως λέγεται, αλλά να αποκαλύπτουμε την αλήθεια, όχι εξ αποκαλύψεως, αλλά κατόπιν εμβριθούς, εμπεριστατωμένης, ενδελεχούς και απροσωπόληπτης ερεύνης.

ΠΟΛΙΤΕΙΑ

ΕΥ ΚΕΚΡΑΜΕΝΗ ή ΜΕΜ(Ε)ΙΓΜΕΝΗ

ΑΔΙΔΑΚΤΑ ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΕΔΩ ΚΑΙ 25 ΑΙΩΝΕΣ!

ΑΡΙΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ = ΤΟ Μ(Ε)ΙΚΤΟΝ

Ο όρος Πολίτευμα ταυτίζεται με τον όρο Κυβερνητικό Σύστημα και Πολιτικό Σύστημα.

Η Αρχαία Ελληνική Σκέψη κατέταξε τα πολιτεύματα με κριτήριο την πηγή ή τον φορέα της εξουσίας σε Μοναρχικά, Ολιγαρχικά και Δημοκρατικά. Ως παρεκβάσεις αυτών ο Αριστοτέλης θεωρεί αντίστοιχα την Τυραννίδα, την Αριστοκρατία και την Οχλοκρατία.

Η Αρχαία Σπάρτη θεωρείται η κατεξοχήν πολιτεία, στην οποία οι πολίτες σέβονται το νόμο, υπακούουν στους άρχοντες, η πόλη με το μακροβιότερο πολίτευμα, πολιτική σταθερότητα, που δε γνώρισε ξένο κατακτητή, ούτε εσωτερικό δυνάστη, ούτε πολιτειακές μεταβολές ούτε κοινωνικές αναταραχές, όπως οι υπόλοιπες πόλεις - κράτη.

Πρώτος που έκανε μνεία για μικτά πολιτεύματα ήταν ο Λυκούργος. Το Σπαρτιατικό Μικτό Πολίτευμα έχαιρε ιδιαίτερης εκτίμησης και θεωρήθηκε από πολλούς το ΙΔΕΩΔΕΣ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ. Σύμφωνα με τον Πλάτωνα στους “ΝΟΜΟΥΣ” του (691d) κάποιος “κηδόμενος θεός έκανε δίδυμο” την Σπαρτιατική βασιλεία επιφέροντας έτσι τον διχασμό της βασιλικής εξουσίας. Στη συνέχεια εισήχθη η αρχή των Γερόντων (Γερουσία), που ήταν ισόψηφος.       Ως τρίτη αρχή εισήγαγε (ο Λυκούργος ή ο Θεόπομπος) «την των εφόρων δύναμιν» για να λειτουργήσει «οἷον ψάλιον» ως χαλινός, δεσμά, τροχοπέδη, σε τυχόν αυθαιρεσίες των παραπάνω. Οι έφοροι εκλέγονταν με κλήρο από το Δήμο, ενιαύσιοι.

«Θεός εἶναι κηδόμενος ὑμῶν τις, ὅς τά μέλλοντα προορῶν, δίδυμον ὑμῖν φυτεύσας τήν τῶν βασιλέων γένεσιν ἐκ μονογενοῦς, εἰς τό μέτριον μᾶλλον συνέστειλε. Καί μετά τοῦτο ἔτι φύσις τις ἀνθρωπίνη μεμειγμένη θείᾳ τινί δυνάμει, κατιδοῦσα ὑµῶν τήν ἀρχήν φλεγµαίνουσαν ἔτι, µείγνυσιν τήν κατά γῆρας σώφρονα δύναµιν τῇ κατά γένος αὐθάδει ῥώµῃ, τήν τῶν ὀκτώ καί εἴκοσι γερόντων ἰσόψηφον εἰς τά µέγιστα τῇ τῶν βασιλέων ποιήσασα δυνάµει. Ὁ δέ τρίτος σωτήρ ὑµῖν ἔτι σπαργῶσαν καί θυµουµένην τήν ἀρχήν ὁρῶν, οἷον ψάλιον ἐνέβαλεν αὐτῇ τήν τῶν ἐφόρων δύναµιν, ἐγγύς τῆς κληρωτῆς ἀγαγών δυνάµεως· καί κατά δή τοῦτον τόν λόγον ἡ βασιλεία παρ᾽ὑµῖν, ἐξ ὧν ἔδει σύµµεικτος γενοµένη καί µέτρον ἔχουσα, σωθεῖσα αὐτή σωτηρίας τοῖς ἄλλοις γέγονεν αἰτία».

(= Υπάρχει κάποιος θεός ο οποίος νοιάζεται για σας [τους Λακεδαιμόνιους], και ο οποίος προβλέποντας τα μέλλοντα να συμβούν, αφού φύτευσε δίδυμη τη γέννηση των βασιλέων αντί της μονογενούς, περιόρισε περισσότερο στο μέτρο την εξουσία τους. Αλλά ακόμη και μετά απ’ αυτό μια ανθρώπινη φύση - ο Λυκούργος - προικισμένη με κάποια θεϊκή δύναμη, διαπιστώνοντας ότι οι βασιλείς σας εξακολουθούσαν να διευρύνουν την εξουσία τους, ανέμειξε τη σώφρονα δύναμη του γήρατος με την υπεροπτική ρωμαλεότητα της γενιάς, καθιστώντας το Συμβούλιο των (28) Γερόντων ισόψηφο ως προς τη δύναμη με τους βασιλείς, προκειμένου για πολύ σπουδαία θέματα. Και ο τρίτος σωτήρας σας - ο Θεόπομπος - παρατηρώντας ότι οι βασιλείς σας ήταν ακόμα υπεροπτικοί και ευέξαπτοι, παρενέβαλε σ’ αυτούς δίκην χαλινού / φρένου τη δύναμη των Εφόρων, η οποία πλησίαζε τη δύναμη που προσφέρει ο κλήρος. Και ακριβώς χάρη σ’ αυτό τον καταμερισμό, σ’ εσάς η βασιλεία, αφού αναμείχθηκε με τα στοιχεία που έπρεπε, και έχοντας ως κανόνα το μέτρο, και η ίδια σώθηκε και έγινε αιτία σωτηρίας και για τους υπόλοιπους).

Η Αρχαία Ελληνική Σκέψη επιβραβεύει την μικτή διακυβέρνηση. Ως παράδειγμα τέτοιας Μικτής Συνταγματικής Τάξης ο ιστορικός Πολύβιος (200 -118) αναφέρει τη δημοκρατική Ρώμη, στην οποία απαντώνται και οι (3) μορφές εξουσίας: ΜΟΝΑΡΧΙΑ, με τη μορφή του εκλεγμένου άρχοντα (CONSUL), ΟΛΙΓΑΡΧΙΑ ή ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΙΑ με τη μορφή της ΣΥΓΚΛΗΤΟΥ (SENATUS) και ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ με τη μορφή των λαϊκών συνελεύσεων (COMITIA CENTURIATA). Έτσι έχουμε τις (3) λειτουργίες της κρατικής εξουσίας να ασκούνται από (3) διαφορετικά σώματα, καθένα από τα οποία ελέγχει τα άλλα δύο. Ο Πολύβιος δεν είναι ο μόνος που υπογράμμισε την αξία της Μικτής Συνταγματικής Τάξης. Στον Λυκούργο και τον Αριστοτέλη, το Μικτό Πολίτευμα ονομάζεται «εὖ κεκραμένη / μεμειγμένη πολιτεία».

Μέσα από την ιστορική και πολιτική πραγματικότητα, ο Πολύβιος διαπιστώνει πως η Μοναρχία καταλήγει σε Τυραννία. Τότε η Τυραννία ανατρέπεται από την Ολιγαρχία ή την Αριστοκρατία, η οποία με τη σειρά της ανατρέπεται από τη Δημοκρατία. Η Δημοκρατία εξελισσόταν σε Οχλοκρατία,  οπότε επενέβαινε κάποιος ισχυρός άνδρας για να εγκαθιδρύσει Μοναρχία. Ο φαύλος κύκλος της εναλλαγής πολιτεύματος χαρακτηρίζεται από τον Πολύβιο ως “Ανακύκλωση” - κυκλική πορεία των γεγονότων και η θεωρία της ανακύκλωσης.

«τάς μέν τῆς εὖ κεκραμένης τάς δέ τῆς ἀρίστης πολιτείας, ὀλιγαρχικάς μέν τάς συντονωτέρας καί δεσποτικωτέρας τάς δ᾽ἀνειμένας καί μαλακάς δημοτικάς...»

(Αριστοτέλης, 384-322, “ΠΟΛΙΤΙΚΑ” 1290α, 27 - 29)

«καί τήν τε δημοκρατίαν καταστήσαντος (Λυκούργου) παρ᾽αὐτοῖς τήν ἀριστοκρατίᾳ μεμιγμένην»

(Ισοκράτης, 436-338, “ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ” § 153)

(= αυτός - ο Λυκούργος - εγκατέστησε εκεί ένα μίγμα / κράμα δημοκρατίας και αριστοκρατίας).

 ――――――――――

*Συν-εοχμός ποιητικός τύπος, με πλεονασμό του (ε) αντί Συν-οχμός = Συνοχή, Συνάφεια, Σύνδεση, Συνένωση, Συνάρθρωση, Συναρμογή, Σύνδεσμος, Συγκόλληση, Συγκράτηση.

Η λέξη παράγεται ετυμολογικά από το ρήμα ἔχω < ἐχμός - ὀχμός, εξ ου και το ρήμα ὀχμάζω και ἐχμάζω = συγκρατώ, συνέχω, συνδέω, συνάπτω.

Και ἔχμα ἤ ὄχμα = καθετί που συγκρατεί, συνεκτικός δεσμός, δέσιμο, κλείδωση, αρμός, προτείχισμα, αμυντήριο.

Αλλά και φόρεμα που κουμπώνει με πόρπη, περόνη, καρφίτσα (αγκράφα), πόρπα(η)μα.

Εξ ου και νε-οχμός: ο έχων νεότητα, νέος, νεαρός, νεοφανής, νεωτερικός, νεωτεριστικός. Νεοχμία ή Νεόχμωσις: νεωτερισμός, καινοτομία, νεοποίηση και ρήμα νεοχμόω ή νεοχμίζω - νεωτερίζω, νεοποιώ.

Ομηρική αρχέγονη και αρχέτυπη λέξη που απαντάται στην Ιλιάδα, άσμα Ξ, στίχοι 465-466. «τόν ρ᾽ἔβαλεν κεφαλῆς τε καί αὐχένος ἐν συνεοχμῷ, νείατον ἀστράγαλον, ἀπό δ᾽ἄμφω κέρσε τένοντε».

(= τόν χτύπησε εκεί που σμίγει/ενώνεται το κεφάλι με το σβέρκο, στον τελευταίο σπόνδυλο, και του ‘κοψε και τους δύο τένοντες).

 Και μετά απ’ αυτές τις λεπτομερείς ανατομικές περιγραφές, μάς παραμυθιάζουν πως οι Αιγύπτιοι ανακάλυψαν την επιστήμη της Ιατρικής!!!

*Ἐθελοκάκησις - εως = η εκούσια παραμέληση του καθήκοντος, κακοβουλία, κακεντρέχεια, κακή προαίρεση, κακοήθεια, κακοσύνη, χαιρεκακία, μοχθηρία, δολιότητα, φαυλότητα, αχρειότητα.

Η λέξη απαντάται στον ιστορικό Πολύβιο (200 - 118) τον Μεγαλοπολίτη στο έργο του «ΙΣΤΟΡΙΑΙ», βιβλίο Γ, 68:

«ἀλλ᾽οἱ μέν ᾐτιῶντο τήν τοῦ στρατηγοῦ προπέτειαν, οἱ δέ τήν τῶν Κελτών ἐθελοκάκησιν». (= και άλλοι κατηγορούσαν τον στρατηγό για την απερίσκεπτη ορμητικότητά του και άλλοι την σκόπιμη αδιαφορία/παράβαση καθηκόντων των Κελτών).