Συνέντευξη με τον κ. Παναγιώτη Καράμπελα, αντιστράτηγο ε.α και πρώην υφυπουργό Άμυνας

Ερώτηση: Ποια θεωρείτε ότι είναι η μεγαλύτερη απειλή για τη Χώρα;

 Απάντηση: Προφανώς εννοείτε  στρατιωτικής φύσεως απειλή.

                        Η Χώρα μας, αν και ανήκει στην Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ πολλές δεκαετίες, είναι  η μόνη Χώρα της Ευρώπης που οι συνθήκες του γεωστρατηγικού της περίγυρου, της επιβάλλουν να αισθάνεται απειλή και ανασφάλεια. Η απειλή αυτή δυστυχώς προέρχεται κυρίως από τη γείτονα  και σύμμαχο στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, Τουρκία. Οι λόγοι που κάνουν εμάς τους Έλληνες να αισθανόμαστε απειλούμενοι  είναι συγκεκριμένες ενέργειες και πράξεις της γείτονος. Αναφέρω τις κυριότερες απ΄αυτές τις ενέργειες :

                        -  Η προκλητική στάση της Τουρκίας στο Αιγαίο, επί καθημερινής βάσεως με επιδίωξη ανατροπής του Status Quo  στο Αιγαίο καθώς και η αμφισβήτηση της Ελληνικής Κυριαρχίας όχι μόνο  επί των υδάτων, αλλά και επί αριθμού νησίδων κατά παράβαση ισχυουσών συνθηκών και του Διεθνούς Δικαίου της Θαλάσσης.

                        -  Η εδώ και πλέον των είκοσι ετών, ανακήρυξη με απόφαση της Μεγάλης τουρκικής Εθνοσυνέλευσης ως Casus Belli την εφαρμογή των προβλέψεων του διακαίου της θάλασσας (συνθήκη Μοntego Bay) εκ μέρους της Ελλάδος. Παρά τις πολυάριθμες πολιτικές και διπλωματικές  επαφές η κατάσταση παραμένει αμετάβλητη.

                       - H εισβολή στην Κύπρο το 1974 και η άρνηση επίλυσης του ζητήματος αυτού επί  πολλά έτη με φανερή την επιδίωξη συρρίκνωσης του Ελληνισμού στην Κύπρο μέσω συντήρησης της υπάρχουσας κατάστασης.

                        - Οι αδικαιολόγητοι φρενήρεις εξοπλισμοί στους οποίους επιδίδεται η Τουρκία με στόχο την περιφερειακή ικανότητα προβολής ισχύος και που μας έχει πείσει ότι έχει υιοθετήσει επιθετικό δόγμα εναντίον των γειτόνων της. Η όλη διάταξη των δυνάμεών της στην ΘΡΑΚΗ και τα ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΑ ΠΑΡΑΛΙΑ τεκμηριώνει και τις προθέσεις εναντίον μας . 

 Ερώτηση: Πώς θα χαρακτηρίζατε την τουρκική στρατηγική για τη Συρία;

  Απάντηση: Η Τουρκία στο πλαίσιο του νέου δόγματος που εξήγγειλε ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Ταγίπ Ερντογκάν «και στο πεδίο των επιχειρήσεων και στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», όταν αντιλήφθηκε ότι αποδυναμώνεται στο Θέατρο των Επιχειρήσεων της Συρίας πραγματοποίησε την επιχείρηση «Ασπίδα του Ευφράτη». Η επιχείρηση αυτή διήρκησε από τις 24-08-2016 έως 20-03-2017 και είχε ως αντικειμενικό σκοπό τη δημιουργία μιας Ασφαλούς Περιοχής εντός του συριακού εδάφους. Συγκεκριμένα αναφερόμαστε στην περιοχή, η οποία οριοθετείται ανατολικά από τον Ευφράτη ποταμό, δυτικά από το κουρδικό καντόνι του Afrin και νότια φθάνει μέχρι την πόλη Al Bad, 30 χλμ . από τα τουρκικά  - συριακά σύνορα. Στο χρονικό  διάστημα των επτά μηνών που προανέφερα η Τουρκία πέτυχε: α. Να ελέγξει μια περιοχή 2.015 τετραγωνικών χλμ. και 243 κατοικημένους τόπους. β. Να εκδιώξει τους τζιχαντιστές από την εν λόγω περιοχή της βόρειας Συρίας. γ. Να αποτρέψει το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός κουρδικού διαδρόμου δυτικά του Ευφράτη ποταμού.   δ. Να λάβει μια θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για τις μελλοντικές εξελίξεις στη Συρία μαζί με τη Ρωσία και το Ιράν. Πέραν των παραπάνω θα πρέπει να σημειωθεί ότι, η Τουρκία άρχισε να δημιουργεί κρατικές δομές στο συριακό έδαφος που ελέγχει, προκειμένου:  σε πρώτη φάση να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις επιστροφής Σύριων προσφύγων από την Τουρκία στη Συρία και σε δεύτερη φάση, η Άγκυρα να ελέγξει την εν λόγω «κρατική οντότητα» που δημιουργείται έχοντας ως «modus operandi» το ψευδοκράτος στην κατεχόμενη Κύπρο. Ειδικότερα, οι κρατικές δομές που δημιουργούνται από την Τουρκία στην Ασφαλή Περιοχή που δημιούργησε εστιάζονται, κατά χρονολογική σειρά, στους τομείς της αστυνόμευσης, της άμυνας – εσωτερικής ασφάλειας, της δημιουργίας υγειονομικών μονάδων, της σύστασης μηχανισμού θρησκευτικών υποθέσεων, της εκπαίδευσης και της παροχής κοινωνικών υπηρεσιών.

Από την άλλη πλευρά θα ήταν λάθος να μην αναφερθούμε στις απώλειες των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων σε προσωπικό και υλικό (71 νεκροί και περίπου 50 τεθωρακισμένα οχήματα  - άρματα) οι οποίες οφείλονται στην μη εξοικείωση τους στις συνθήκες του περιβάλλοντος που επιχειρούν και σε αδυναμίες λογιστικής φύσεως.

Εν κατακλείδι, η μέχρι τώρα παρουσία των Τούρκων στην Συρία κατέδειξε δύο κύρια   συμπεράσματα: Πρώτον η επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού  στο πεδίο των επιχειρήσεων διαμόρφωσε την πολιτική που θα εφαρμοσθεί στο μέλλον και δεύτερον τα τρωτά σημεία των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων  εντοπίσθηκαν εγκαίρως, αξιολογήθηκαν δεόντως και η τουρκική στρατιωτική ηγεσία προέβη στις απαιτούμενες παρεμβάσεις προ εξάλειψή τους.

 Ερώτηση: Ποιές είναι οι κυριότερες εξοπλιστικές προτεραιότητες για τις Ένοπλες Δυνάμεις;

Απάντηση:    Κανένας στον πολιτισμένο  κόσμο δεν επιθυμεί να διαθέτει πόρους για εξοπλισμούς. Τους εξοπλισμούς, δυστυχώς, τους επιβάλλουν οι βέβαιες δυνατότητες των πιθανών αντιπάλων και όχι η δική μας  επιλογή. Θα ήθελα να υπενθυμίσω το Θουκυδίδειο  δόγμα ότι δηλαδή ο ισχυρός παίρνει  ότι η δύναμή  του υπαγορεύει ενώ ο αδύναμος παραχωρεί ότι η αδυναμία του, του  επιβάλει.

Στις σημερινές δημοσιονομικές συνθήκες της πατρίδας δεν μπορούμε να ομιλούμε για γενναία εξοπλιστικά προγράμματα τα οποία δυστυχώς επιβαρύνθηκαν και με ενέργειες παραβατικότητας. Οφείλουμε όμως να αναγνωρίσουμε ότι οι εξοπλισμοί που έγιναν στην αρχή της δεκαετίας του ‘90 στο πλαίσιο  CFE  (χωρίς κονδύλια) όσο και αυτοί που  έγιναν με τα ακολουθήσαντα δύο ΕΜΠΑΕΕ ήταν καίριας σημασίας. Αναβάθμισαν την αποτρεπτική δύναμη των Ενόπλων Δυνάμεων και αποκατέστησαν σε μεγάλο βαθμό την σχέση Συγκριτικής Μαχητικής Ισχύος με  τους πιθανούς αντιπάλους. Βλέπουμε και ακούμε πολλούς, με αφορμή παρανομίες  που έγιναν για τις οποίες επελήφθη η δικαιοσύνη, να καταφέρονται εναντίον των εξοπλισμών, παριστάνοντας πως δεν βλέπουν, όπως ακριβώς κάνει η στρουθοκάμηλος βλέποντας τον κίνδυνο. Να μη συγχέομε τα πράγματα.

            Στις σημερινές συνθήκες, για να απαντήσω στο ερώτημά σας, κατά την γνώμη μου πρέπει η εξοπλιστική προσπάθεια να εστιασθεί : 

-       Στην πρόσκτηση αεροσκάφους 5ης γενιάς  για την

Πολεμική  Αεροπορία.

-       Στην πρόσκτηση δύο τουλάχιστον φρεγατών για το Πολεμικό

Ναυτικό, την εξασφάλιση της μέγιστης διαθεσιμότητας των υπαρχουσών Μονάδων  και τον εκσυγχρονισμό του Ναυστάθμου Κρήτης.

                        -   Στην προμήθεια  συνοδού σύγχρονου  τεθωρακισμένου οχήματος Μάχης (TOMA) για τα σύγχρονα άρματα Μάχης LEO κλπ.

                         -    Στον εκσυγχρονισμό της Αντιαεροπορικής Άμυνας της χώρας με μέσου και μακρού βεληνεκούς, κατευθυνόμενα βλήματα.

                         -     Στο πλήρη εξοπλισμό των Δυνάμεων Αμέσου Αντίδρασης.

                         -  Στην υψηλή διαθεσιμότητα μέσων και πυρομαχικών και των τριών Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων.      

                         -   Στην  πρόσκτηση σύγχρονων συστημάτων ελέγχου – διοικήσεως, επιτηρήσεως και συστημάτων πληροφοριών πραγματικού χρόνου.       

Ερώτηση:Τα τελευταία χρόνια ακούμε συχνά για Αναδιοργάνωση των Ενόπλων Δυνάμεων και Νέας Δομής Δυνάμεων. Ποια είναι τα αποτελέσματα και θα υπάρξει τέλος σ’ αυτό;

 Απάντηση:   Πράγματι, συχνά ακούγονται οι όροι αυτοί και η πρώτη μεγάλη προσπάθεια εκσυγχρονισμού των Δομών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Γενικών Επιτελείων έγινε το 2002 – 2004 . Η διαδικασία είναι δυναμική, αναθεωρείται περίπου ανά πενταετία και προσαρμόζεται στα εκάστοτε επιχειρησιακά δεδομένα καθώς και  στα δεδομένα διαθεσιμότητας δυνάμεων. Έχουν γίνει σημαντικότατα βήματα ως προς τον εξορθολογισμό του αριθμού των Μονάδων μειώνοντας σοβαρά τις σχετικές υποδομές αλλά και ως προς την διάταξη Μονάδων και Σχηματισμών. Αυτό που θέλω να επισημάνω είναι ότι η όποια  αναδιοργάνωση των Ενόπλων Δυνάμεων δεν είναι ζήτημα λογιστικής φύσεως κατά την έννοια «πονάει χέρι κόβει χέρι».Οι Ένοπλες Δυνάμεις πρέπει να δύνανται  να εκτελέσουν την αποστολή που τους ανατίθεται από την ΠΕΑΑ (Πολιτική Εθνικής  Άμυνας- Ασφάλειας) και την Εθνική Στρατιωτική Στρατηγική.Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να μειώνονται οι δυνατότητες και η ισχύς Πυρός των εμπρός Σχηματισμών.Το ζήτημα υψηλής στελέχωσης των Μονάδων δεν πρέπει να είναι ο μοναδικός ρυμουλκός παράγοντας των σχεδιασμών μας. Σ΄ αυτό το πλαίσιο, είναι βέβαιο ότι απαιτείται η από μηδενικής βάσεως αναθεώρηση του συστήματος και της οργάνωσης της επιστρατεύσεως, ώστε αυτή να ανταποκρίνεται στις σημερινές επιχειρησιακές απαιτήσεις και στις σύγχρονες απαιτήσεις του πιθανού πεδίου μάχης. Η κάθε αναδιοργάνωση, Δομή Δυνάμεων και Σχεδίαση πρέπει να προβλέπει, την πλήρη εφαρμογή της Αρχής της Διακλαδικότητας και της Συνέργειας των Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων. Διακλαδικότητα στα Επιτελεία, στις Δυνάμεις και στις Επιχειρήσεις.

Ερώτηση: Καλύπτει η εν ισχύι Πολιτική Εθνικής Άμυνας και Ασφάλειας (ΠEAA) τις σύγχρονες απειλές δεδομένου του Μεταναστευτικού της Διεθνούς Τρομοκρατίας και του CyberWarfareκαι αν όχι ποιες είναι οι προτάσεις σας;

 Απάντηση:   Η ισχύουσα ΠΕΑΑ είναι η εγκριθείσα από το ΚΥΣΕΑ τον Μάρτιο του 2011 κατόπιν εισήγησης του τότε Υπουργού Εθνικής Άμυνας. Αν και το κείμενο αυτό είναι ισχυρό ως προς τις Αρχές της Ελληνικής Εθνικής Πολιτικής Άμυνας – Ασφάλειας και την εκτίμηση των απειλών, οι μεταβολές στο γεωστρατηγικό μας περίγυρο, επιβάλλουν την αναθεώρηση – επικαιροποίηση της, ακόμη και του ισχύοντος Δόγματος με συνακόλουθη αναθεώρηση και του παράγωγου κειμένου της Εθνικής Στρατιωτικής Στρατηγικής . Κατά την γνώμη μου η ΠΕΑΑ θα πρέπει να αποτελεί το κορυφαίο κείμενο συνεργασίας όλων των συναρμόδιων υπουργείων  (Εθνικής Άμυνας- Εξωτερικών – Προστασίας του Πολίτη – Εθνικής Οικονομίας) που διαμορφώνουν την Εθνική Στρατηγική και διαχειρίζονται τους αντίστοιχους τομείς Εθνικής Ισχύος. Η ΠΕΑΑ  πρέπει να είναι σαφής, ρεαλιστική, να αναθέτει συγκεκριμένες αποστολές στις Ένοπλες Δυνάμεις, να διαχωρίζει τις Ευθύνες Πολιτικής  και Στρατιωτικής Ηγεσίας να περιγράφει επακριβώς τις απειλές  καθώς και τις ασύμμετρες απειλές  να καθορίζει σαφώς  το Επιθυμητό Επίπεδο Εθνικών Αμυντικών Επιδιώξεων (ΕΕΕΑΕ)  και γενικότερα να δύναται να χρησιμοποιηθεί  ως βασικό κείμενο αναφοράς  για την Εθνική Στρατιωτική Στρατηγική και την οργάνωση των Ενόπλων Δυνάμεων και Σωμάτων Ασφαλείας ώστε πέραν  των κλασσικών απειλών να δύνανται δια της καταλλήλου  εκπαιδεύσεως,   να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά το φάσμα  των ασύμμετρων απειλών που στην ερώτησή σας περιγράψατε. Η ΠΕΑΑ δεν μπορεί να αγνοεί τις πραγματικές δυνατότητες της χώρας μας. Απαιτούνται συγκεκριμένες ρεαλιστικές πολιτικές κατευθυντήριες οδηγίες με ανάληψη των αντίστοιχων πολιτικών ευθυνών και διάθεση φυσικά των ανάλογων πόρων για την υλοποίησή της.    

 Ερώτηση: Έχοντας υπόψη ότι ξένοι στρατοί  εμπλέκονται σε ζητήματα εσωτερικής ασφάλειας, απόρροια της απειλής της τρομοκρατίας, εκτιμάτε ότι πρέπει να αλλάξει το νομοθετικό πλαίσιο για εμπλοκή των Ενόπλων Δυνάμεων σε αποστολές εσωτερικής ασφάλειας;

Απάντηση:    Όπως είπα και προηγουμένως η ΠΕΑΑ απαιτείται να επικαιροποιηθεί και αναθεωρηθεί, ώστε να περιλαμβάνονται και οι καλούμενες ασύμμετρες απειλές  σε συγκεκριμένο σχεδιασμό και οργάνωση για την αντιμετώπισή τους. Αναφέρομαι στη δραστηριότητα ομάδων  τρομοκρατίας  που διεκδικούν ρόλο στο διεθνές περιβάλλον, στην περιβαλλοντική  ασφάλεια, στο μεταναστευτικό ρεύμα το οποίο από αστυνομικό ζήτημα δεν πρέπει να γίνει στρατιωτικό, στην ενεργειακή ασφάλεια  και την ασφάλεια  των πηγών ανεφοδιασμού, στην ασφάλεια των Δικτύων και στον κρίσιμο τομέα του κυβερνοπολέμου  και του διαδικτύου που σήμερα αποτελεί ζωτική λειτουργία  κάθε κράτους. Στο μέτρο που η εμπλοκή  των Ενόπλων Δυνάμεων  αλλά και των Σωμάτων Ασφαλείας στους τομείς που προανέφερα , δεν καλύπτεται από το ισχύον Νομοθετικό Πλαίσιο, αυτό πρέπει να δημιουργηθεί και  θεσμοθετηθεί .

Ερώτηση: Τι μέτρα πρέπει  να παρθούν για την ενίσχυση της Αμυντικής Βιομηχανίας;

Απάντηση:    Λέγοντας Αμυντική Βιομηχανία εννοούμε τόσο τις κρατικές αμυντικές βιομηχανίες (ΕΑΒ, ΕΑΣ, ΕΛΒΟ) τα στρατιωτικά εργοστάσια και τις ενώσεις και συνδέσμους κατασκευαστών αμυντικού υλικού. Παρά τον όγκο της αμυντικής βιομηχανίας η χώρα μας ανήκει στις πέντε πρώτες χώρες παγκοσμίως εισαγωγής συμβατικών εξοπλισμών με τεράστια εκροή συναλλάγματος προς τις προμηθεύτριες χώρες. Η πολιτική που ακολουθήθηκε τις τελευταίες δεκαετίες, η απουσία ρεαλιστικών επιχειρησιακών σχεδίων, η απουσία παραγωγικού έργου  και η εφαρμογή ειδικών χρηματοδοτήσεων που σήμερα δεν μπορεί να συνεχισθεί καθώς και η χαμηλή ανταγωνιστικότητα οδήγησε την κρατική Αμυντική Βιομηχανία  στο να έχει πρόβλημα επιβίωσης ενώ ο ιδιωτικός τομέας  της βιομηχανίας αυτής να αντιμετωπίζει συρρίκνωση παρά κάποιες μεμονωμένες επιτυχίες.

            Αν δεν αναληφθούν ριζοσπαστικές ενέργειες οι κρατικές αμυντικές βιομηχανίες απειλούνται με αδιέξοδο. Τέτοιες ενέργειες δύνανται να περιλαμβάνουν :

            - Την υλοποίηση του Ν.4237/2014 για την εξυγίανση – βιωσιμότητα  των ΕΑΣ και αξιοποίηση των περιουσιακών τους  στοιχείων.

            - Τροποποίηση της νομοθεσίας ή εκπόνηση νέου νομοσχεδίου για την Αμυντική Βιομηχανία που θα εξασφαλίζει τον συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων.

            -  Προσδιορισμός   των υπηρεσιών συντήρησης – υποστήριξης που θα διατηρήσουν οι Ένοπλες Δυνάμεις ως οργανική  δυνατότητα και  τι θα εκχωρήσουν στην Αμυντική Βιομηχανία.

            -  Έγκαιρη  ενημέρωση της Αμυντικής Βιομηχανίας επί των αναγκών των Ενόπλων Δυνάμεων σε μακροπρόθεσμη βάση ώστε να μπορούν να σχεδιάσουν οι Αμυντικές Βιομηχανίες την παραγωγή τους  εντός των δυνατοτήτων τους.

            -  Συνεργασία των κρατικών Αμυντικών Βιομηχανιών με τις ιδιωτικές και επιδίωξη εξειδίκευσης των ιδιωτικών Αμυντικών βιομηχανιών και την ανάδειξή τους σε κέντρα αριστείας.   

            - Σύνδεση των κρατικών δομών με την κρατική και ιδιωτική Αμυντική Βιομηχανία  καθώς και τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά  κέντρα.

            - Διαμόρφωση ρεαλιστικής Εθνικής Αμυντικής Βιομηχανικής Στρατηγικής (ΕΑΒΣ) του ν.3978/2011, και όχι ευχολογίων ,ως υποχρεωτικού εργαλείου ανάπτυξης με επακριβή προσδιορισμό  των στρατηγικών τομέων στους οποίους  θα δραστηριοποιείται η εγχώρια αμυντική βιομηχανία.

            - Διάθεση ποσοστού μετοχών άνω του 51% (πλην ΕΑΒ) και παραχώρηση του management  σε στρατηγικό επενδυτή.

            - Συνεργασία της αμυντικής βιομηχανίας με ξένες αντίστοιχες για την ανάπτυξη κοινών προγραμμάτων.

            -  Εμπλοκή  την Αμυντικής Βιομηχανίας στην εν συνεχεία Υποστήριξη (Follow on Support) των νεοεισαγομένων οπλικών συστημάτων.   

            - Πλήρης εκμετάλλευση των προβλεπομένων από το άρθρο 346 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ «Προστασία Ουσιωδών Συμφερόντων» ασφάλειας κάθε Κράτους  - Μέλους που αφορούν στην παραγωγή ή  εμπορία  όπλων,  πυρομαχικών και πολεμικού υλικού με στόχο τη μεταφορά τεχνογνωσίας.

            Μπορούν να ληφθούν αρκετά μέτρα  για την τόνωση της Αμυντικής Βιομηχανίας, εφόσον υπάρξει η αντίστοιχη πολιτική βούληση αλλά και η βούληση των εργαζομένων. Συμπερασματικά η χώρα μας θα μπορούσε να ακολουθήσει ένα μοντέλο μικτής κρατικής  και ιδιωτικής αμυντικής βιομηχανίας  με αξιοποίηση του υφιστάμενου νομικού πλαισίου για Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα. (ΣΔΙΤ).    

Ερώτηση : Η στελέχωση των Μονάδων των Ενόπλων Δυνάμεων και των Επιτελείων είναι σε ικανοποιητικό επίπεδο; Έχετε κάποια άποψη επ’ αυτού;

Απάντηση:    Η στελέχωση των Επιτελείων όλων των επιπέδων είναι σε υψηλότατο επίπεδο  και σε πολλές περιπτώσεις αγγίζει το 100%. Ως προς την στελέχωση των Μονάδων θα έλεγα ότι οι Μονάδες των εμπρός Σχηματισμών έχουν ικανοποιητικό ποσοστό στελέχωσης ώστε να μη διακυβεύεται η επιχειρησιακή τους ετοιμότητα ενώ το ποσοστό στελέχωσης Μονάδων μετόπισθεν ασφαλώς και είναι χαμηλότερο. Βασικός παράγοντας που επηρεάζει το ποσοστό στελέχωσης των Μονάδων είναι το δημογραφικό πρόβλημα και άλλοι κοινωνικοί παράγοντες.  Οι Έλληνες δυστυχώς μειωνόμαστε. Η θητεία εννέα μηνών που εφαρμόσθηκε το 2008  έγινε με την προϋπόθεση πρόσληψης επτά χιλιάδων  επαγγελματιών οπλιτών. Αυτό δεν έγινε εφικτό λόγω  της γνωστής απαγόρευσης  των προσλήψεων  με αποτέλεσμα το κενό που δημιουργήθηκε να μη καλυφθεί. Συνεπώς η αύξηση  της θητείας σε δώδεκα μήνες πιστεύω ότι θα έχει θετική επίπτωση  στο ποσοστό στελέχωσης  των Μονάδων  αλλά και στην επαρκέστερη εκπαίδευση  των στρατευσίμων και κατ΄ επέκταση της εφεδρείας. Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα που θα επέφερε θετικά αποτελέσματα τόσο στη στελέχωση όσο και στα πραγματικά συμφέροντα  των νέων  και των  οικογενειών τους είναι η στράτευση στα δέκα  οκτώ   έτη  ηλικίας όσο και αυτό δεν είναι αρεστό, στην ουσία είναι προς το συμφέρον των νέων. Κατά την γνώμη μου οι Πολιτικές Ηγεσίες σε συνεργασία με τα Γενικά Επιτελεία  θα πρέπει να αναλύσουν σε βάθος όλους τους σχετικούς παράγοντες και να λάβουν την πλέον ορθή απόφαση Θα ήθελα να επισημάνω ότι  την παρούσα χρονική περίοδο οι αναβολές λόγω υγείας είναι περίπου 8% ενώ οι αναβολές λόγω σποδών ανέρχονται στο 60%.Απ΄αυτούς δεν ξέρουμε πόσοι και αν θα υπηρετήσουν ενώ οι ανυπότακτοι  συνολικά είναι 33.000.Οι Έλληνες όμως κατά το Σύνταγμα, είναι ίσοι και η στράτευση είναι υποχρεωτική για όλους.  

Ερώτηση:      Ποια η κατάσταση των Μετοχικών Ταμείων κατά την περίοδο της υπουργίας σας και πως διαμορφώνεται αυτή σήμερα;

Απάντηση:    Αρχικά θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις ανήκουν στον σκληρό πυρήνα του Κράτους με ιδιαίτερη αποστολή και αυτός είναι ο κύριος λόγος που επιβάλλει την διαφορετική μισθολογική και ασφαλιστική – συνταξιοδοτική αντιμετώπιση τους, σε σχέση με τον λοιπό Δημόσιο Τομέα, γεγονός που σημαίνει την προστασία και εγγύηση των παροχών τους από το Κράτος. Αρκεί μόνο να αναφέρω ότι τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων είναι ίσως τα μόνα από το σύνολο του Δημοσίου Τομέα, που δεν έχουν επικουρική ασφάλιση και συνεπώς αντίστοιχη επικουρική σύνταξη.

Τα Μετοχικά Ταμεία των Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΔ) είναι Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ). Έχουν ως Μετόχους τα εν ενεργεία στελέχη κάθε κλάδου (σύνολο 123 χιλιάδες περίπου) και Μερισματούχους τα αντίστοιχα εν αποστρατεία στελέχη (σύνολο 95 χιλιάδες περίπου). Οι Πόροι - έσοδα των Μετοχικών Ταμείων, προέρχονται κυρίως από εισφορές των εν ενεργεία στελεχών (μέτοχοι), από την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας τους, από τόκους τυχόν αποθεματικού κλπ. Ουδεμία επιχορήγηση – ενίσχυση λαμβάνουν από τον κρατικό Π/Υ. Οι παροχές - έξοδα των Μετοχικών Ταμείων και των παρά αυτών Ειδικών κλάδων και Ειδικών Λογαριασμών, έχουν ανταποδοτικό χαρακτήρα και άμεση σχέση με τα έσοδα, συνεπώς είναι τα μόνα από το σύνολο των ασφαλιστικών – κοινωνικών φορέων που ουσιαστικά εφαρμόσανε την ρήτρα μηδενικού ελλείμματος.

Το έτος 2012 όπου είχα και  την ευθύνη,ειδικά το Μετοχικό Ταμείο Στρατού είχε οφειλές για πληρωμή Βοηθημάτων Οικογενειακής και Επαγγελματικής Αυτοτέλειας περίπου 170 εκ.€ και υποχρεώσεις έναντι τρίτων 200 εκ.€ περίπου, σε σημείο που να τίθεται σε κίνδυνο η διανομή μερίσματος και το ενδεχόμενο διακοπής της. Οι υπόψη οφειλές είτε εξοφλήθηκαν εντός του έτους 2013, μέσω της ειδικής χρηματοδότησης  του Υπ.Οικονομικών, είτε ρυθμίστηκε η εξόφληση τους σε χρονική διάρκεια που να μην θέτει σε κίνδυνο την διανομή μερίσματος.

Τον Αυγ 2012 συστήθηκε διακλαδική – διυπουργική επιτροπή για την εξυγίανση του ΜΤΣ – την βιωσιμότητα και δυνατότητα ενοποίησης των Μετοχικών Ταμείων (με συμμετοχή και της ΕΛ.ΑΣ). Η επιτροπή πρότεινε μια σειρά νομοθετικών ρυθμίσεων για την βιωσιμότητα των ΜΤ και ανάθεση σε εξειδικευμένο εξωτερικό φορέα για μελέτη ενοποίησης.

Επίσης ψηφίστηκε τροπολογία για την υποχρέωση δημιουργίας αποθεματικού έως το έτος 2016 στο ύψος ενός ετήσιου μερίσματος στο Μετοχικό Ταμείο Στρατού, με αποθεματοποίηση ποσού 20 εκ.€ ανά έτος. Το εν λόγω αποθεματικό πληροφορούμαι ότι ήδη έχει δημιουργηθεί και συνεπώς αρχίζει μια νέα εποχή για το ΜΤΣ.

            Η σημερινή κατάσταση των Μετοχικών Ταμείων, μετά τις μεγάλες μειώσεις που έγιναν στα μερίσματα (άνω του 50%) σε σχέση με το έτος 2009, είναι σταθερή. Τα Μετοχικά Ταμεία θα είναι βιώσιμα όσο θα υπάρχουν μέτοχοι – εν ενεργεία στελέχη. Το ζητούμενο είναι το ύψος βιωσιμότητας τους δηλαδή ποιο θα είναι το κατώτατο όριο των παροχών τους. Υφίσταται όμως κίνδυνος περαιτέρω μείωσης του μερίσματος που διανέμουν τα Μετοχικά Ταμεία σε ποσοστό περίπου 15% - 25%, εφόσον εφαρμοστούν και σε αυτά αναλογικά οι διατάξεις του Ν.4387/2016 σχετικά με την απόδοση μέρους των εσόδων τους από την ακίνητη περιουσία τους στον ΕΦΚΑ, καθώς και την κατάργηση της γενομένης, υπέρ των Ταμείων, κράτησης στις δαπάνες του Π/Υ του ΥΠΕΘΑ, για την οποία πληροφορούμαι ότι υφίσταται σχετική, αρνητική για τα Ταμεία, γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Ερώτηση:      Ο περιορισμός των πιστώσεων στον Π/Υ του ΥΠΕΘΑ είχε και ποιες επιπτώσεις στην επιχειρησιακή κατάσταση και το αξιόμαχο των Ενόπλων μας Δυνάμεων;

Απάντηση:    Αρχικά πρέπει να δούμεκάποια αριθμητικά στοιχεία για να έχουμε μια πιο σαφή εικόνα επί του θέματος, τα οποία στοιχεία και παρέλκουν την απάντηση στο ερώτημα. Για το έτος 2017 σε σχέση με το έτος 2009 παρατηρούμε την μεσοσταθμική μείωση αποδοχών σε ποσοστό 32%-35%, μείωση λειτουργικών – καταναλωτικών δαπανών σε ποσοστό 62%, μείωση πιστώσεων για δαπάνες εξυπηρέτησης δημοσίου χρέους - εξοπλιστικές δαπάνες σε ποσοστό 78%.

Λόγω του μεγάλου περιορισμού των πιστώσεωνστις κατηγορίες των Λειτουργικών - Καταναλωτικών Δαπανών και Εξυπηρέτησης της Δημόσιας Πίστης (Εξοπλιστικά), μόνο οι αρμόδιοι φορείς του ΥΠΕΘΑ έχουν σαφή εικόνα και δυνατότητα να απαντήσουν, εάν έχουν περιέλθει σε προβληματικήκατάστασητα υλικά και μέσα των Μονάδων των ΕΔ.

Επισημαίνεται ιδιαίτερα, ότι η εξάντληση των πιστώσεων της εξυπηρέτησης δημοσίου χρέους (εξοπλιστικά) μόνο στην πληρωμή ανειλημμένων συμβατικών υποχρεώσεων και καθόλου στην προμήθεια νέων οπλικών συστημάτων ή αναβάθμισης υπαρχόντων, θα έχει αρνητικές επιπτώσεις επί των υπαρχουσών στρατιωτικών ισορροπιών.

Πάντως είμαι βέβαιος ότι καταβάλλεται η απαιτούμενη προσπάθεια  για την διατήρηση της διαθεσιμότητας των μέσων  των Ενόπλων Δυνάμεων στο υψηλότατο δυνατό ποσοστό παρά τις δημοσιονομικές δυσχέρειες. Θα ήθελα να επισημάνω από ιστορικής απόψεως ότι ούτε με την χρεοκοπία του 1903 ούτε το 1932 η  τότε Πολιτεία κατέφυγε  σε τόσο υψηλά ποσοστά περικοπών των αμυντικών δαπανών. Αντιθέτως, προέβη σε ανασυγκρότηση των Ενόπλων Δυνάμεων με αποτέλεσμα τους νικηφόρους Βαλκανικούς Πολέμους και τη δημιουργία του έπους του 1940. Στην παρούσα χρονική   περίοδο θα  πρέπει να αποτελεί κύριο μέλημα της πολιτικής ηγεσίας η διατήρηση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των Ενόπλων Δυνάμεων και η αποτροπή ανατροπής  των υφιστάμενων στρατιωτικών ισορροπιών.

ΠΗΓΗ: think news.gr