Τρίτη
20 Οκτωβρίου 2026
Ημερήσια ηλεκτρονική εφημερίδα, Αρ. φύλλου 5875RSS FEED
Ογδόντα Μέρες μετά, η Ανάγνωση ενός Δημοψηφίσματος
Γράφει ο
Βασίλης Κυρατζόπουλος

Στις 16/4/2017 στην Τουρκική Δημοκρατία (ΤΔ) πραγματοποιήθηκε δημοψήφισμα με θέμα την αναθεώρηση του Συντάγματος, που είχε προκηρυχτεί επίσημα από τις αρχές του 2017 (Ν.6771-21/1/2017). Έτσι τέθηκε σε ψηφοφορία η τμηματική ή ολική τροποποίηση ή/και συμπλήρωση ή/και κατάργηση 57 άρθρων του Συντάγματος[1]. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος επιδέχεται πολλές αναγνώσεις.

Στα περισσότερα ΜΜΕ της υφηλίου (συγκαταλεγόμενων και της Ελλάδας) το εν λόγω δημοψήφισμα παρουσιάστηκε ως αντιπαράθεση του Προέδρου της ΤΔ Recep Tayyip Erdoğan (Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, RTE), με τους "Κεμαλικούς", που η πλειονότητά τους δραστηριοποιείται πολιτικά στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα (Cumhuriyet Halk Partisi, CHP). Κεντρική ιδέα του δημοψηφίσματος προβλήθηκε ότι είναι η μορφή του πολιτεύματος και ο τρόπος διοίκησης της ΤΔ. Αν και στο προοίμιο του Συντάγματος, αναφέρεται ρητά ότι η ΤΔ ακολουθεί τις Κεμαλικές αρχές[2], μέχρι σήμερα σε κανένα Σύνταγμα ή Νόμο δεν διευκρινίζεται το περιεχόμενο των εν λόγω αρχών. Η αδιευκρίνιστη και όμως θεμελιώδης λεπτομέρεια που αφορά την ύπαρξη της ΤΔ, μέχρι την έλευση του Halil Turgut Özal (Χαλίλ Τουργκούτ Οζάλ), "βόλεψε" το κράτος των δημοσίων υπαλλήλων και των Ένοπλων Δυνάμεων του CHP. Όμως στα μέσα της δεκαετίας του 1980 επανέρχεται στο προσκήνιο η αιώνια πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ ριζοσπαστών Σουνιτών, κυρίως του δόγματος των Sünnî -Hanefi (Σουνιτών Χανεφί), με τους Δημοκράτες Ευρωπαϊστές.

Αν και το 98% του πληθυσμού της ΤΔ είναι Μουσουλμάνοι, το ερώτημα που πλανάται εδώ και 20 χρόνια είναι: Πόσοι εξ αυτών προσδοκούν το καθεστώς της Σαρία (σημ. στο παρόν κείμενο αναφέρονται ως Ισλαμιστές) και πόσοι το αυστηρό κοσμικό;

Στην πραγματικότητα το δημοψήφισμα του Απριλίου του 2017 είναι η συνέχεια "της αλλαγής" που ξεκίνησε με το Σύνταγμα του 1982 και του δημοψηφίσματος της 12/9/2010 (επιδίωκε την αλλαγή του Δικαστικού Συστήματος). Ιδεολογικά δε η συνέχεα των πολιτικών αντιπαραθέσεων της άρχουσας τάξης της Οσμανικής περιόδου, που λόγω συνεχών πολέμων δεν μπόρεσε πολιτικά να κατασταλάξει σε κρυστάλλινα συμπεράσματα. Η ειδοποιός διαφορά είναι ότι πλέον οι μη Μουσουλμανικές μειονότητες του μετά το 1856 πολυπολιτισμικού Οσμανικού κράτους δεν επηρεάζουν και δεν έχουν την πολιτική δύναμη να επηρεάσουν την διαμόρφωση της νέας πολιτικής πορείας της ΤΔ. Η θρησκεία ως βασικός παράγοντας που δέσμευε τις αποφάσεις του 19ου αιώνα, σήμερα έχει αντικατασταθεί από τις Διεθνείς Συμβάσεις του 20ου αιώνα που έχει υπογράψει η ΤΔ για να μπορέσει να επιβιώσει και να ισχυροποιηθεί.

Όμως ας αναλύσουμε το δημοψήφισμα με κάποια σειρά. Η ανάλυση που ακολουθεί θα παρουσιαστεί σε τέσσερα επίπεδα:

  • Οι Συνταγματικές αλλαγές που προτείνονται και μερικά ιστορικά δεδομένα που αλλάζουν.
  • Στατιστικά δεδομένα και συμπεράσματα που εκρέουν από τους αριθμούς.
  • Αποτελέσματα ως προς το εσωτερικό της ΤΔ.
  • Αποτελέσματα ως προς τους εκτός ΤΔ θεσμούς, έχοντας υπ' όψιν τις νέες διεθνείς στρατηγικές συγκυρίες.

Οι Συνταγματικές αλλαγές που επέρχονται με το δημοψήφισμα

Από την ημερομηνία εξαγγελίας του δημοψηφίσματος μέχρι την διεξαγωγή του, ελάχιστα ΜΜΕ εστιάστηκαν στην ανάλυση των Συνταγματικών αλλαγών. Η πλειονότητα των πολιτών της ΤΔ αναλώθηκε στο "ποδοσφαιρικό" ΝΑΙ ή ΌΧΙ, παρά στις αλλαγές που θα προκύψουν και θα επηρεάσουν την καθημερινότητά τους.

Τα 57 υπό αναθεώρηση άρθρα του Συντάγματος, συγκεντρώθηκαν σε 18 άρθρα- προτάσεις και τέθηκαν στην ετυμηγορία του εκλογικού σώματος. Αν και στην Μεγάλη Τουρκική Εθνική Βουλή (εν συντομία Βουλή) είχαν προταθεί 21, τα 3 εξ αυτών αποκλείστηκαν ως αντισυνταγματικά, από το Συνταγματικό Δικαστήριο της ΤΔ. Από τα 18 άρθρα-προτάσεις τα 3 εφαρμόστηκαν άμεσα μετά την αποδοχή των αποτελεσμάτων με την πρώτη μέρα λειτουργίας της Βουλής, ενώ τα υπόλοιπα 15 θα εφαρμοστούν μετά τις Βουλευτικές και Προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου του 2019 και από την πρώτη μέρα ανάληψης καθηκόντων του νεοεκλεγμένου Προέδρου.

Ας δούμε λοιπόν εν συντομία τα 18 άρθρα-προτάσεις, που ψηφίστηκαν (με πλάγια γραφή τα σχόλια του συντάκτη):

Άρθρο 1: Τα Δικαστήρια της ΤΔ αποφάσιζαν αδέσμευτα επ' ονόματι του Τουρκικού Λαού. Πλέον θα αποφασίζουν "Ανεξάρτητα και Αδέσμευτα επ' ονόματι του Τουρκικού Λαού".

Ξεκινώντας από τα Έκτακτα Δικαστήρια της Ανεξαρτησίας (İstiklâl Mehkemeleri)[3] στην ΤΔ κατά περιόδους έχουν "στηθεί" πολλά Έκτακτα Δικαστήρια, που έχουν στείλει πολλούς στην αγχόνη.

Η εν λόγω προσθήκη αποσκοπεί στην ανεξαρτησία των Δικαστηρίων της ΤΔ από τις υποκειμενικές Κεμαλικές αρχές και στην πλήρη δέσμευσή τους στην ισχύουσα Νομοθεσία. Το βασικό πρόβλημα της ΤΔ είναι το να δημιουργηθεί το "Κράτος Δικαίου" έναντι του "Κράτους Νόμου", που λειτουργεί από την ημερομηνία ίδρυσής της. Η εν λόγω πρόοδος δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσω νομοθεσίας αλλά μέσω εκπαίδευσης, και δυστυχώς η ΤΔ λειτουργεί προς αντίθετη κατεύθυνση, δηλαδή ισχυροποιείται το "Κράτος Νόμου" ...

Άρθρο 2: Το πλήθος των βουλευτών από 550 ανέρχεται σε 600.

Η πρόταση πρωτοεμφανίζεται στην πρώτη Οσμανική Βουλή του 19ου αιώνα, οπότε θεσμοθετείται για κάθε 50.000 ψηφοφόρους να εκλέγεται ένας βουλευτής στην "Κάτω Βουλή του Οσμανικού Βασιλείου". Η αρχή αυτή καταργείται μεταπολεμικά και μάλλον επανέρχεται ξανά με γοργούς ρυθμούς.

Το άρθρο 2 θα εφαρμοστεί άμεσα.

Άρθρο 3: Η ηλικία του "εκλέγεσθαι" από 25 μειώνεται στα 18 έτη, ενώ απαγορεύεται η εκλογή ατόμων "που σχετίζονται με τις Ένοπλες Δυνάμεις".

Τα πρώτα διορισμένα από τον Mustafa Kemal Atatürk (Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, εν συντομία Κεμάλ) Κοινοβούλια της ΤΔ, διέθεταν μεγάλη ποσόστωση εν ενεργεία στελεχών των Ένοπλων Δυνάμεων. Με την ψηφισθείσα αναθεώρηση αποκλείονται εντελώς.

Άρθρο 4: Η εκλογή του Προέδρου της ΤΔ καθορίζεται πλέον από το εκλογικό σώμα και όχι από την Βουλή. Η θητεία της Βουλής επεκτείνεται στα 5 έτη και καθορίζεται η εκλογή του Προέδρου και των βουλευτών να τελούνται την ίδια μέρα. Στην περίπτωση που δεν εκλέγεται ο Πρόεδρος στον πρώτο γύρο με 50%+1 ψήφους στην επόμενη πρώτη Κυριακή αναμετριούνται οι δύο πρώτοι των αποτελεσμάτων [για λεπτομέρειες κοίτα άρθρο 101 του Συντάγματος].

Το άρθρο 4 θα εφαρμοστεί άμεσα.

Άρθρο 5 :Αλλάζει το άρθρο 87 του Συντάγματος, με το οποίο καθορίζονται οι υποχρεώσεις-καθήκοντα της Βουλής.

Εμφανίζονται 3 βασικές αλλαγές:

α) Εξαφανίζεται η δικαιοδοσία της Βουλής "να ελέγχει" τους Υπουργούς και το Υπουργικό Συμβούλιο.

β) Αφαιρείται από το Υπουργικό Συμβούλιο το δικαίωμα να εκδίδει διατάγματα και παράλληλα η Βουλή ορίζεται ως συνυπεύθυνη για όλα τα διατάγματα που θα εκδοθούν.

γ) Γενική ή Μερική Αμνηστία χορηγείται κατόπιν απόφασης των 3/5 της Βουλής.

Στην μονοκομματική περίοδο (1920 - 1947) Πρόεδρος, Πρωθυπουργός και Υπουργοί είχαν πολλαπλά δικαιώματα, και ενεργούσαν ανεξάρτητα της Βουλής. Πλέον για κάθε πράξη τους θα είναι συνυπεύθυνοι και οι Βουλευτές.

Άρθρο 6: Αλλάζει όλη η διαδικασία υποβολής επερώτησης όπως αναφέρεται στο άρθρο 98 του Συντάγματος. Οι νέες αλλαγές θα επηρεάσουν άμεσα τα άρθρα 99, 100 και 106 του Συντάγματος. Δηλαδή κεκαλυμμένα αφαιρείται το δικαίωμα των βουλευτών να καταθέσουν "πρόταση μομφής" κατά Υπουργού ή Υπουργικού Συμβουλίου. Ο κοινοβουλευτικός έλεγχος με την νέα πρόταση περιορίζεται σε 3 επίπεδα: Εξεταστική, Γενική Συζήτηση και Διερευνητική.

Η Εξεταστική Επιτροπή δεν απαρτίζεται πλέον από βουλευτές αλλά από τους Βοηθούς του Προέδρου (ή Αντιπροέδρους), που λειτουργούν στην Βουλή, όπως ορίζεται από το Σύνταγμα. Η διερευνητική ερώτηση πλέον θα κατατίθεται στο Υπουργικό Συμβούλιο και στους Βοηθούς του Προέδρου και επιβάλλεται να απαντηθεί εντός 15 ημερών.

Άρθρο 7: Αλλάζει το περιεχόμενο του τρόπου ανάδειξης του υποψήφιου Προέδρου της ΤΔ (άρθρο 101 του Συντάγματος). Πλέον ο υποψήφιος θα προτείνεται από τα κόμματα που έχουν λάβει τουλάχιστον 5% των έγκυρων ψήφων και τουλάχιστον 100.000 ψήφους στις τελευταίες Βουλευτικές εκλογές. Η νέα πρόταση επιφέρει αλλαγή και στο άρθρο 102 του Συντάγματος. Τα υπόλοιπα περί εκλογής και προσόντων Προέδρου παραμένουν ως έχει.

Το άρθρο 7 θα εφαρμοστεί άμεσα.

Άρθρο 8: Αφορά την αλλαγή του άρθρου 104 του Συντάγματος με το οποίο ορίζονται οι αρμοδιότητες του Προέδρου της χώρας. Στο μακροσκελές άρθρο οι αλλαγές που εμφανίζονται είναι:

" ...

  • Για την εσωτερική και εξωτερική πολιτική της χώρας ενημερώνει την Βουλή.
  • Διορίζει ή/και παύει τους Βοηθούς Προέδρου και τους Υπουργούς
  • Διορίζει ή/και παύει τους υψηλόβαθμους δημοσίους υπαλλήλους. Ο τρόπος και οι προϋποθέσεις του διορισμού καθορίζονται με Προεδρικό Διάταγμα.
  • Όταν θεωρεί αναγκαίο, προωθεί προς δημοψήφισμα τις Συνταγματικές αλλαγές που προτείνονται.
  • Καθορίζει την πολιτική Εθνικής Ασφάλειας και αναλαμβάνει τις απαραίτητες προφυλάξεις
  • Βάσει των εκτελεστικών του αρμοδιοτήτων έχει το δικαίωμα να εκδίδει Προεδρικά Διατάγματα. Δεν δικαιούται να εκδίδει διατάγματα σε ότι αφορά πρώτο και δεύτερο τμήμα του δεύτερου κεφαλαίου του Συντάγματος (βασικά και ανθρώπινα δικαιώματα) και του τέταρτου κεφαλαίου του Συντάγματος (πολιτικά δικαιώματα και υποχρεώσεις των πολιτών).
  • Για τα θέματα που είναι αναλυτικά διευκρινισμένα στο Νόμο δεν εκδίδονται Προεδρικά Διατάγματα. Σε περίπτωση αντίφασης μεταξύ Προεδρικού Διατάγματος και Νόμου, υπερισχύει το κείμενο του Νόμου. Στην περίπτωση που η Βουλή ψηφίσει Νόμο με ίδιο περιεχόμενο με κάποιο Προεδρικό Διάταγμα, παύει η ισχύς του Προεδρικού Διατάγματος.
  • Ο πρόεδρος προς εφαρμογή των Νόμων δικαιούται να εκδίδει Προεδρικούς Κανονισμούς (για την Ελλάδα διευκρινιστικές Εγκύκλιοι).
  • Τα Προεδρικά Διατάγματα και οι Προεδρικοί Κανονισμοί, εάν δεν αναφέρεται διαφορετικά, ισχύουν από την ημέρα που θα εκδοθούν στο Φύλλο της Κυβέρνησης (σ.σ. στην ΤΔ αποκαλείται Επίσημη Εφημερίδα = Resmî Gazete).

..."

Με το άρθρο 8 και σε συνδυασμό των άρθρων, 7,9-12 το Προεδρευόμενο σύστημα της ΤΔ μεταλλάσσεται σε Προεδρικό...

Άρθρο 9: Αφορά την ριζική αλλαγή του άρθρου 105, περί ασυλίας του Προέδρου. Η αλλαγή του άρθρου 105 ενώ χρίζει πολλών συζητήσεων (θετικών και αρνητικών), στα ΜΜΕ της ΤΔ δεν εμφανίστηκαν πολιτικές απόψεις των άλλων παραγόντων για τις συγκεκριμένες αλλαγές.

Αναλυτικά αναφέρεται:

Ως προς το άρθρο 105 του Συντάγματος κάθε πράξη που τελεί ο Πρόεδρος και δεν αναφέρεται στο Σύνταγμα ή στους Νόμους προσυπογράφεται από τον Πρωθυπουργό ή/και τον αρμόδιο Υπουργό. Ο εν λόγω "έλεγχος" εξαφανίζεται στο νέο Σύνταγμα. Επίσης ως προς το ίδιο άρθρο για τις Προεδρικές αποφάσεις αποκλείονταν η προσφυγή στο Συνταγματικό Δικαστήριο. Ο Πρόεδρος μπορούσε να παραπεμφθεί σε δικαστήρια μόνο για το αδίκημα της "έσχατης προδοσίας" και κατόπιν της ψήφισης των 3/5 της Βουλής.

Στο νέο άρθρο 105, από την μία εξαφανίζεται ο περιορισμός απαγόρευσης προσφυγής στο Συνταγματικό Δικαστήριο για Προεδρικές αποφάσεις, από την άλλη αναφέρεται ρητά ότι για οιοδήποτε αδίκημα μπορεί να ενεργοποιηθεί δικαστική έρευνα κατά του Προέδρου κατόπιν επερώτησης στην Βουλή που υπογράφεται από την απόλυτη πλειοψηφία (50% + 1) των βουλευτών. Η επερώτηση συζητείται το αργότερο σε ένα μήνα. Κατόπιν μυστικής ψηφοφορίας με την σύμφωνη γνώμη των 3/5 της Βουλής ξεκινά η διαδικασία αποπομπής του Προέδρου.

Η διαδικασία αποπομπής ξεκινά με την σύσταση δεκαπενταμελούς εξεταστικής επιτροπής. Τα κόμματα που αντιπροσωπεύονται στην Βουλή, σύμφωνα με την δυναμικότητά τους προτείνουν βουλευτές που θα απαρτίσουν την εξεταστική επιτροπή. Τα μέλη της εξεταστικής επιτροπής ορίζονται με κλήρο βάσει της δυναμικότητας κάθε κόμματος. Το αργότερο σε 3 μήνες και με την θετική εισήγηση της επιτροπής, ο Πρόεδρος παραπέμπεται στο Ανώτατο Δικαστήριο κατόπιν μυστικής ψηφοφορίας και με την σύμφωνη γνώμη των 3/5 της Βουλής. Το Ανώτατο Δικαστήριο αποφασίζει σε 3 μήνες. Η δίωξη συνεχίζεται και μετά την λήξη της θητείας του Προέδρου.

Μετά από όσα ακούστηκαν και αναφέρθηκαν στα ΜΜΕ για τις ατασθαλίες της οικογένειας του RTE, η εν λόγω πρόταση θεωρείται θαρραλέα;

Με το εξ ολοκλήρου αναθεωρημένο άρθρο 105 του Συντάγματος από την μία ανοίγεται η διαδικασία ελέγχου των Προεδρικών αποφάσεων από το Συνταγματικό Δικαστήριο, από την άλλη έστω και με μακροσκελείς και επίπονες διαδικασίες αίρεται η απόλυτη Προεδρική ασυλία.

Άρθρο 10: Βάσει του άρθρου 106 του Συντάγματος, Αντιπρόεδρος ορίζεται ο Πρόεδρος της Βουλής και σε περίπτωση απουσίας του Προέδρου αναλαμβάνει τα Προεδρικά καθήκοντα. Με το άρθρο-πρόταση 10 αλλάζει ριζικά και η προαναφερόμενη διαδικασία και εξαφανίζεται το αξίωμα του Πρωθυπουργού.

Συγκεκριμένα, με το νέο άρθρο 106, ο Πρόεδρος μετά την εκλογή του δικαιούται να διορίσει έναν ή περισσότερους "Βοηθούς Προέδρου" (Αντιπροέδρους). Σε περίπτωση που μείνει κενή η θέση του Προέδρου, εάν η λήξη της θητείας απέχει περισσότερο του ενός έτους, σε 45 μέρες τελούνται νέες Προεδρικές εκλογές, ενώ αν είναι λιγότερο του έτους τελούνται συνάμα και Βουλευτικές εκλογές. Μέχρι την τέλεση των εκλογών, προεδρικά καθήκοντα αναλαμβάνει ο Αντιπρόεδρος (σ.σ. διορισμένος και όχι αιρετός).

Σε περίπτωση που απουσιάζει ο Πρόεδρος τα καθήκοντά του αναλαμβάνει ο πρώτος στη σειρά Βοηθός Προέδρου.

Οι Βοηθοί Προέδρου και Υπουργοί, πρέπει να διαθέτουν τις προϋποθέσεις βουλευτή όπως ο Νόμος ορίζει και διορίζονται από τον Πρόεδρο. Εάν μέλη της Βουλής διορίζονται ως Βοηθοί Προέδρου ή Υπουργοί αυτόματα παύεται η βουλευτική τους ιδιότητα.

Οι Βοηθοί Προέδρου και οι Υπουργοί λογοδοτούν μόνο στον Πρόεδρο. Η Βουλή κατόπιν υποβολής επερώτησης που υπογράφεται από την απόλυτη πλειοψηφία (50% + 1) των βουλευτών μπορεί να ζητήσει σύσταση εξεταστικής επιτροπής κατά των Βοηθών Προέδρου ή Υπουργών για οποιοδήποτε αδίκημα. Το αργότερο σε ένα μήνα η επερώτηση συζητείται στην Βουλή και κατόπιν μυστικής ψηφοφορίας με την θετική ψήφο των 3/5 των βουλευτών ξεκινούν οι διαδικασίες.

Η σημαντικότερη αλλαγή του άρθρου 106 του Συντάγματος, είναι ότι όσο οι Βοηθοί Προέδρου και Υπουργοί είναι εν υπηρεσία προστατεύονται με πλήρη ασυλία. Άρα και αν καταδικαστούν από το Ανώτατο Δικαστήριο θα εκτίσουν την ποινή τους ή μετά που θα παύσει να υφίσταται η εν λόγω ιδιότητά τους ή εάν παυτούν από τον Πρόεδρο. Μέχρι τότε θα συνεχίζουν να αποφασίζουν για την τύχη της χώρας.

Άρθρο 11: Αφορά τον τρόπο προκήρυξης των εκλογών. Επίσης σημειώνεται ριζική αλλαγή του άρθρου 116 του Συντάγματος. Σύμφωνα με την νέα πρόταση, προκηρύσσονται εκλογές:

  • Με απόφαση των 3/5 της Βουλής,
  • Με εντολή Προέδρου.

Και στις δύο περιπτώσεις εάν ο Πρόεδρος διανύει την πρώτη του θητεία δύναται να υποβληθεί ξανά υποψηφιότητά του. Συγχρόνως τελούνται Βουλευτικές και Προεδρικές εκλογές.

Άρθρο 12: Αλλάζει επίσης ριζικά το άρθρο 119 του Συντάγματος, που αφορά την "κατάσταση έκτακτης ανάγκης". Τμήμα ή ολόκληρη η χώρα για έξι μήνες μπορεί να ανακηρυχτεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης με απαίτηση του Προέδρου, στις εξής περιπτώσεις:

  • Πόλεμος,
  • Συνθήκες που οδηγούν σε πόλεμο,
  • Επιστράτευση,
  • Επανάσταση,
  • Σημειωθεί κίνημα κατά του Ρεπουμπλικανισμού ή της αδιαίρετης χώρας,
  • Εμφανιστούν εσωτερικοί ή εξωτερικοί κίνδυνοι που θέτουν σε αμφισβήτηση την αδιαίρετη χώρα και έθνος,
  • Εμφανιστούν βίαιες συνθήκες, που θέτουν σε κίνδυνο την Συνταγματική τάξη, τα βασικά δικαιώματα και την ελευθερία,
  • Εμφανιστούν βίαιες συνθήκες που προκαλούν σοβαρά προβλήματα στην δημόσια τάξη,
  • Σε περίπτωση φυσικών καταστροφών, επιδημίας μεταδοτικών ασθενειών, σοβαρών οικονομικών προβλημάτων.

Σ' αυτές τις περιπτώσεις εκδίδεται αυθημερόν Προεδρικό Διάταγμα, το οποίο δημοσιεύεται άμεσα στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης και καλείται σε σύσκεψη η Βουλή. Η Βουλή μπορεί να επικυρώσει, να επιμηκύνει ή να ακυρώσει την εν λόγω απόφαση. Κατόπιν απαίτησης του Προέδρου η κατάσταση έκτακτης ανάγκης με την επικύρωση της Βουλής μπορεί να επιμηκυνθεί το μέγιστο για τέσσερις μήνες. Σε περίπτωση πολέμου δεν λαμβάνονται υπόψη οι τέσσερις μήνες. Εκτός της περίπτωσης πολέμου για οιονδήποτε άλλο λόγο εάν το διάταγμα δεν συζητηθεί στην Βουλή, χάνει την ισχύ του 3 μήνες μετά την ημερομηνία έκδοσής του.

Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης καθορίζονται με Νόμο οι υποχρεώσεις των πολιτών σ' ότι αφορά τα χρήματά τους, τα υπάρχοντά τους και τις εργασίες που θα τους ζητηθούν να τελέσουν. Με σεβασμό στο άρθρο 15 του Συντάγματος μπορούν να περιοριστούν και τα βασικά δικαιώματά τους.

Με την προαναφερόμενη παράγραφο για πρώτη φορά Συνταγματικά θεσμοθετούνται οι απάνθρωπες πράξεις που είχαν υποστεί οι μη Μουσουλμάνοι κατά την διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Όπως η "επιστράτευση είκοσι ηλικιών" (Απρίλιος 1941), η απόφαση περί "Εφάπαξ Φορολογίας Περιουσίας" (Ν-4305-11/11/1942), κ.ά.

Άρθρο 13: Προστίθεται νέα παράγραφος στο άρθρο 142 του Συντάγματος, σ' ότι αφορά τα Στρατοδικεία (σ.σ. για την Ελλάδα, Στρατοδικείο, Ναυτοδικείο, Αεροδικείο. Το άρθ.142 ήδη είχε αναθεωρηθεί με το δημοψήφισμα του 2010). Εκτός των πειθαρχικών παραπτωμάτων δεν επιτρέπεται η παραπομπή του παραβάτη στα Στρατοδικεία, την "διαδικασία" αναλαμβάνουν τα Πολιτικά Δικαστήρια. Μόνο σε περίπτωση πολέμου τα Στρατοδικεία δικαιούνται να ασχοληθούν με υποθέσεις που αφορούν τα μέλη των Ένοπλων Δυνάμεων.

Το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (Adalet ve Kalkınma Partisi, AKP) από την πρώτη μέρα που ανέλαβε την εξουσία, προσπαθεί να περιορίσει την εξουσία των Ένοπλων Δυνάμεων. Στο παρελθόν Έκτακτα Στρατοδικεία με συνοπτικές διαδικασίες είχαν στείλει στην αγχόνη Ισλαμιστές και Αριστερούς, που αντιστάθηκαν στις Αρχές της ΤΔ.

Άρθρο 14: Με το παρόν άρθρο αλλάζουν πάρα πολλά σ' ότι αφορά το Δικαστικό και το Εισαγγελικό Συμβούλιο, τα οποία ορίζονται στο άρθρο 159 του Συντάγματος. Το άρθρο 159 είχε τροποποιηθεί και με την προηγούμενη αναθεώρηση του 2010. Στην νέα αναθεώρηση το ΑΚΡ ασχολείται ξανά με την σύνθεση των συμβουλίων καθαρά για να εξυπηρετηθούν τα μακρόπνοα πολιτικά του σχέδια.

Άρθρο 15: Με το άρθρο αυτό αλλάζει ριζικά ο τρόπος κατάρτισης του προϋπολογισμού του Κράτους, που αναφέρεται στο άρθρο 161 του Συντάγματος. Μία βασική αλλαγή, είναι ότι πλέον όχι μόνο οι δημόσιες επενδύσεις αλλά και οι δημόσιες επιχειρήσεις δεν λαμβάνονται υπόψη στην κατάρτιση του προϋπολογισμού του Κράτους.

Να θυμηθούμε ότι η εν λόγω λεπτομέρεια παράσυρε την Ελλάδα στα τάρταρα του ΔΝΤ, με την κατηγορία του "Greek Statistics". Η ΤΔ προλαβαίνει βάσει του αναθεωρημένου Συντάγματός της να αποκρούσει μερικά επιχειρήματα των στελεχών του ΔΝΤ.

Μια δεύτερη λεπτομέρεια παρατηρείται στην τρίτη παράγραφο του άρθρου, όπου στο Σύνταγμα της ΤΔ πλέον θα αναγράφεται ότι: "Στο νόμο του προϋπολογισμού δεν επιτρέπονται αναφορές που δεν σχετίζονται με τον προϋπολογισμό" !

Η βασική αλλαγή είναι ότι πλέον ο προϋπολογισμός θα καταρτίζεται από τον Πρόεδρο και 75 μέρες πριν την έναρξη του οικονομικού έτους θα αποστέλλεται στην Οικονομική Επιτροπή της Βουλής. Η Οικονομική Επιτροπή σε 55 μέρες προσκομίζει το εγκεκριμένο κείμενο προς ψήφιση στην Βουλή.

Εάν μέχρι την έναρξη του οικονομικού έτους δεν ψηφίζεται ο προϋπολογισμός από την Βουλή, εκδίδεται Νόμος "Προσωρινού Προϋπολογισμού". Εάν δεν ψηφιστεί και ο Νόμος Προσωρινού Προϋπολογισμού, εφαρμόζεται αναλογικά ο προηγούμενος ψηφισμένος Νόμος του προϋπολογισμού.

Από ότι αντιλαμβανόμαστε πλέον στην ΤΔ η απόρριψη του προϋπολογισμού δεν θα αποτελεί αίτιο μομφής κατά της Κυβέρνησης ή του Προέδρου...

Τρεις σημαντικές αλλαγές που μειώνουν την ισχύ των βουλευτών, μέσω των διαδικασιών προϋπολογισμού είναι:

  • Στη συζήτηση στη Βουλή δεν επιτρέπεται στους βουλευτές να προτείνουν αύξηση των εξόδων ή μείωση των εσόδων.
  • Στην Οικονομική Επιτροπή δεν επιτρέπεται συζήτηση για τις προτάσεις που κατατίθενται, απλώς μετά την ανάγνωσή τους θα τίθενται σε ψηφοφορία.
  • Για το τρέχον οικονομικό έτος για να κατατεθεί πρόταση αύξησης κάποιου κονδυλίου, ο προτείνων πρέπει να συγκαταλέγει στην πρότασή του και ισοδύναμο έσοδο.

Από την μία απαγορεύεται στον Πρόεδρο να εκδώσει διάταγμα αύξησης των δαπανών της Κεντρικής Διοίκησης, από την άλλη όμως του δίνεται το δικαίωμα να καταθέσει τον Νόμο περί απολογισμού του Κράτους χωρίς να έχει εγκριθεί από το Λογιστήριο του Κράτους!

Όπως αναφέρεται στην τελευταία παράγραφο των αλλαγών, ο Νόμος περί απολογισμού του Κράτους τίθεται στην ψηφοφορία την ίδια μέρα που κατατίθεται σε ψηφοφορία και ο Νόμος του Προϋπολογισμού.

Άρθρο 16: Στο άρθρο αυτό για να μη βρεθούν αντιφάσεις στο Σύνταγμα, αφού η ΤΔ από Προεδρευόμενη μετατρέπεται σε Προεδρική, αναγράφονται 37 μικροαλλαγές σε διάφορα άρθρα του Συντάγματος και παύεται η ισχύς άλλων 21. Τα άρθρα που αναστέλλονται αφορούν την λειτουργία του Υπουργικού Συμβουλίου και των Υπουργών.

Άρθρο 17:

(a) Αναφέρεται ότι οι νέες Προεδρικές και Βουλευτικές εκλογές θα τελεστούν στις 3/11/2019. Εάν θεωρηθεί αναγκαίο να τελεστούν νωρίτερα οι Βουλευτικές εκλογές, θα διεξαχθούν μαζί με τις Προεδρικές.

(b) Μέχρι 3/11/2019 κρίνονται αναγκαίο να έχουν ολοκληρωθεί όλες οι σχετικές αλλαγές που προβλέπονται από το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.

(c) Γίνεται αναλυτική αναφορά στην νέα εφαρμογή του άρθρου 159, που προήλθε με το αναφερόμενο άρθρο-πρόταση 14 του παρόντος.

(d) Οι δικαστές των Δικαστηρίων των Ένοπλων Δυνάμεων που είχαν εκλεγεί ως μέλη του Συνταγματικού Δικαστηρίου θα συνεχίσουν τα καθήκοντά τους μέχρι την λήξη τους, όπως ο Νόμος προέβλεπε.

(e) Από την ημερομηνία που θα ισχύσει το παρόν, παύονται ο Άρειος Πάγος των Ένοπλων Δυνάμεων, τα Διοικητικά Δικαστήρια των Ένοπλων Δυνάμεων και τα Στρατοδικεία. Από την ημερομηνία παύσης τους (εκτός των έφεδρων αξιωματικών) τα στελέχη του Δικαστικού Σώματος σε 4 μήνες πρέπει να αποφασίσουν:

Να διοριστούν με την ίδια ιδιότητα στα Πολιτικά Δικαστήρια

Σε 4 μήνες να διαβιβάσουν όλους τους φακέλους που εκκρεμούν στα Πολιτικά Δικαστήρια.

Όσοι δεν κατοχύρωσαν δικαίωμα σύνταξης, μπορούν να ενταχθούν στο νέο σώμα διατηρώντας όλα τα δικαιώματά τους. Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις θα εκδοθούν τα απαραίτητα διατάγματα και θα γίνουν οι ανάλογες νομοθετικές ρυθμίσεις.

(f) Μέχρι να ολοκληρωθούν όλες οι απαραίτητες ρυθμίσεις θα ισχύουν οι υπάρχοντες νόμοι βάσει των άρθρων 152 και 153 του Συντάγματος

(g) Η διαχείριση των αλλαγών ανήκει στον Πρόεδρο

Άρθρο 18: Στο άρθρο 18 γίνεται ανακεφαλαίωση των άρθρων του Συντάγματος που επηρεάζονται από το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.

Η Πορεία και τα Γεγονότα της 16/4 /2017

Οι πολίτες της ΤΔ καλούνται να ψηφίσουν "ΝΑΙ" (ότι αποδέχονται στο σύνολο τις 18 προτάσεις) ή "ΟΧΙ" (ότι απορρίπτουν στο σύνολο τις 18 προτάσεις), ενώ τα λευκά ψηφοδέλτια θεωρούνται άκυρα.

Το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο (Yüksek Seçim Kurulu, YSK), αποφασίζει να παραχωρήσει το δικαίωμα μετάδοσης των αποτελεσμάτων σε πραγματικό χρόνο[4] αποκλειστικά και μόνο στο Κρατικό Ειδησεογραφικό Πρακτορείο Ανατολία (Α.Α.)[5]. Το Α.Α. με την σειρά του θα αναμεταδίδει τα αποτελέσματα στα υπόλοιπα ΜΜΕ ανά την οικουμένη.

Στις 16/4/2017 πριν ανοίξουν οι κάλπες, σε ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης[6] εμφανίστηκαν εικόνες βίας και νοθείας υπέρ του "ΝΑΙ" σε χώρους που βρίσκονταν οι κάλπες. Παράλληλα σε πολλά σημεία σημειώθηκαν φαινόμενα υπεξαίρεσης της σφραγίδας των Εφορευτικών Επιτροπών. Περίπου μία ώρα μετά το κλείσιμο των καλπών ξεκινώντας από την ανατολική ακτή της Κωνσταντινούπολης, πολίτες ανά την επικράτεια ξεχύθηκαν στους δρόμους καταγγέλλοντας σε μεγάλη έκταση νοθεία υπέρ του "ΝΑΙ".

Είναι γεγονός ότι στις 16/4/2017-23:30 όταν όλα τα ΜΜΕ της Τουρκίας ανακοίνωσαν το 100% των αποτελεσμάτων έλειπαν παντελώς ανά νομό οι απόλυτοι αριθμοί, αλλά μετέδιδαν μόνο ποσοστά. Σε ελάχιστα ΜΜΕ που εμφανίζονταν οι απόλυτοι αριθμοί (ψηφίσαντες, άκυρα ψηφοδέλτια, ψήφοι υπέρ του "ΝΑΙ" ή "ΟΧΙ") υπήρχαν τεράστιες αποκλίσεις (10% -15%) μεταξύ των συνόλων και των επί μέρους αποτελεσμάτων. Ο RTE στις 16/4/2017-22:30 ανακοινώνει ότι το αποτέλεσμα είναι 52% - 48% υπέρ του "ΝΑΙ". Στις 17/4/2017 ανακοινώνονται από το Α.Α. τα αναλυτικά αποτελέσματα [Κοίτα Πίνακα 1], ενώ στην επίσημη ιστοσελίδα της YSK δεν εμφανίζεται ίχνος αποτελεσμάτων, αλλά μόνο η απόφαση της Επιτροπής για την αντιμετώπιση των φαινομένων ανοικτών και ασφράγιστων ψηφοδελτίων.

Τέλος τα ανά τομέα επίσημα πρακτικά των αποτελεσμάτων της YSK, που αναρτήθηκαν στην επίσημη ιστοσελίδα της YSK φέρουν ημερομηνία 21/4/2017, ενώ τα συνολικά αποτελέσματα αναρτήθηκαν στις 27/4/2017-09:41 [Κοίτα Πίνακα 2]. Με μία προσεκτική ματιά διαπιστώνουμε ότι σ' όλη την επικράτεια τα πρώτα "επίσημα αποτελέσματα" [Κοίτα Πίνακα 1], διέθεταν "λάθη" υπέρ του "ΝΑΙ". Η τελική διαφορά μεταξύ τους δεν ήταν 4 μονάδες, όπως ανακοινώθηκε από τον RTE, αλλά μόλις 2,361 μονάδες (51,181% "ΝΑΙ" - 48,819% "ΟΧΙ"), η δε διαφορά των ψήφων 1.122.317. Επειδή δεν υφίστανται στατιστικά πρότυπα που βοηθούν στον υπολογισμό μεγέθους νοθείας, ίσως οι πολίτες που αντέδρασαν στα αποτελέσματα έχουν δίκιο και το αποτέλεσμα ήταν ακριβώς το αντίθετο... Όμως, εάν δεν επαναληφθεί το εν λόγω δημοψήφισμα, δεν πρόκειται να δικαιωθούν!

Στις 16/4/2017 αργά το βράδυ τρία κόμματα[7] θα προσφύγουν στην YSK με αίτημα την ακύρωση των διαδικασιών και τον επανακαθορισμό ημερομηνίας διεξαγωγής του δημοψηφίσματος. Η YSK στις 19/4/2017-10:30, αποφασίζει με ψήφους 10 - 1 την απόρριψη των αιτημάτων περί ακύρωσης του δημοψηφίσματος.

Παρουσίαση Στατιστικών Δεδομένων

Στις 166.679 κάλπες που στήθηκαν στο εσωτερικό της ΤΔ ήταν εγγεγραμμένοι 55.319.288 ψηφοφόροι, από τους οποίους ψήφισαν οι 48.401.810 και καταμετρήθηκαν 47.528.949 έγκυρα ψηφοδέλτια. Το ποσοστό συμμετοχής ως προς τα έγκυρα ψηφοδέλτια ανέρχεται στο 85,9 %.

Στην ανάλυση που ακολουθεί χρησιμοποιήθηκαν τα δεδομένα που ανακοινώθηκαν από την YSK στις 27/4/2017-09:41, λαμβάνοντας υπόψη μόνο τα έγκυρα ψηφοδέλτια [Πίνακας 2 για εσωτερικό και Πίνακας 3 για εξωτερικό]. Οι πίνακες 1 και 2 έχουν διαμορφωθεί ως εξής:

  • Στις γραμμές, στην στήλη {Ι}, οι 81 νομοί της ΤΔ βρίσκονται ανά αλφαβητική σειρά σε δύο ομάδες. Η πρώτη ομάδα βάσει διοικητικής μορφής μέχρι την περίοδο του Turgut Özal (67 νομοί) και η δεύτερη ομάδα οι νομοί που δημιουργήθηκαν μετά Özal περίοδο βάσει διοικητικών αλλαγών (εντός των παρενθέσεων αναγράφεται η ημερομηνία ίδρυσης των επιπλέων 14 νομών). Με κίτρινο φόντο αναγράφονται οι νομοί όπου υπερτερεί το "ΝΑΙ" έναντι του "ΟΧΙ" [Κοίτα πίνακα 5]. Η τελευταία γραμμή διαθέτει σύνολα, υπολογισμούς, όπου οι συναρτήσεις έχουν επιλεχτεί από τον γράφοντα.
  • Στις στήλες εμφανίζονται 3 ομάδες. Η πρώτη ομάδα με τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος όπως ανακοινώθηκαν από την YSK (στήλες ΙΙ - IV, VII,VIII). Η δεύτερη ομάδα με τα αποτελέσματα των Βουλευτικών εκλογών του 2015 όπως ανακοινώθηκαν από την YSK (στήλες Χ - ΧΙΙ). Η τρίτη ομάδα με τους υπολογισμούς του γράφοντα (στήλες V, VI, IX, XIII - XV) και θα χρησιμοποιηθούν στην πολιτική ανάλυση που θα ακολουθήσει.

Εγγεγραμμένοι

NAI

OXI

Σύνολα

0 - 300.000

25

12

37

56

300.001 - 600.000

13

6

19

600.001 - 900.000

2

6

8

25

901.000 +

7

10

17

Σύνολο

47

34

81

 

Πίνακας 5: Πλήθος νομών
Διαμόρφωση: Β. Κυρατζόπουλος

"ΝΑΙ" ψήφισαν 24.325.633 (51,18%) ψηφοφόροι. Από τους 81 νομούς το "ΝΑΙ" επικράτησε στους 47 (58,03%) κυρίως σε νομούς που κατοικούν λιγότεροι από 600.000 εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι, συγκεκριμένα 38 από τους 56 (67,86%) [Κοίτα Πίνακα 5]. "ΟΧΙ" ψήφισαν 23.203.316 (48,82%) ψηφοφόροι. Από τους 81 νομούς το "ΟΧΙ" επικράτησε στους 34 (41,98%), κυρίως σε αυτούς που κατοικούν περισσότεροι από 600.000 εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι, συγκεκριμένα 16 από τους 25 (64%)[Κοίτα Πίνακα 5]. Αυτό που ανησύχησε κυρίως το ΑΚΡ ήταν ότι οι 3 μεγαλύτερες Μητροπόλεις, που κυρίως είχαν επηρεαστεί από το κίνημα της 15/7/2016[8], ψήφισαν "ΟΧΙ". Συγκεκριμένα Κωνσταντινούπολη (51,35%), Άγκυρα (51,15%) και Σμύρνη (68,80%) [Κοίτα Πίνακα 2], ενώ στις Δημοτικές εκλογές του 1994 οι Ισλαμιστές έρχονταν πρώτοι σε Κωνσταντινούπολη (RP + ANAP 47,3 %) και Άγκυρα (RP + ANAP 45,9%) [Κοίτα Πίνακα 7].

Η γεωγραφική κατανομή των ψήφων μας δείχνει ότι οι συνοριακοί και οι παραλιακοί νομοί ψήφισαν "ΟΧΙ", ενώ η ενδοχώρα εκτός των περισσοτέρων νομών που κατοικούν πολίτες Κουρδικής καταγωγής ψήφισαν "ΝΑΙ" [Κοίτα Χάρτη 1].


Χάρτης 1. Κατανομή ψήφων. Πράσινο "ΝΑΙ", κόκκινο "ΟΧΙ"

Στους παραλιακούς νομούς που έχουν έντονο τουρισμό βλέπουμε ότι το "ΟΧΙ" υπερτερεί, ενώ οι νομοί των παραλιών του Εύξεινου Πόντου ψήφισαν "ΝΑΙ", εκτός της Σανδράκης (Zonguldak), που ήταν προπύργιο του CHP και εκλογική περιφέρεια του Mustafa Bülent Ecevit (Μουσταφά Μπουλέντ Ετζεβίτ).

 

Χάρτης 2. Οι 7 περιφέρειες της ΤΔ.

Από τις 7 διοικητικές περιφέρειες οι 3 ψήφισαν συντριπτικά "ΟΧΙ" (Θράκη, Αιγαίο, Μεσόγειος), οι 3 ψήφισαν συντριπτικά "ΝΑΙ" (Πόντος, Εσωτερική Ανατολία, Νοτιοανατολική Ανατολία) και μία περιφέρεια μοιράζεται μεταξύ "ΝΑΙ" και "ΟΧΙ" (Ανατολική Ανατολία) [Κοίτα χάρτη 2, σύγκρινε με χάρτη 1].

 
                 Χάρτης 2. Οι 7 περιφέρειες της ΤΔ.

Τέλος έχοντας υπόψη τις συλλήψεις του τελευταίου έτους, όπου οι φυλακές άδειασαν από τους τροφίμους που εξέτιαν μικροποινές για να "φιλοξενήσουν" τους κατηγορούμενους ως ακολούθους του Muhammed Fethullah Gülen ( εν συντομία FeG), ας δούμε τα αποτελέσματα από τις κάλπες που έχουν στηθεί στις φυλακές. Από το σύνολο των 88.153 έγκυρων ψηφοδελτίων, "ΝΑΙ" ψήφισαν οι 19.239 (27,92%) και "ΟΧΙ" οι 68.914 (78,18%)!

Σε ότι αφορά το εξωτερικό: Στήθηκαν κάλπες σε 57 κράτη και σε 29 τελωνεία της ΤΔ. Στα τελωνεία [Κοίτα Πίνακα 3 αυξ. αριθ. 0] είχαν δικαίωμα ψήφου οι πολίτες που ταξίδευαν και αυτοί που κατοικούν σε γειτονικά κράτη, όπως οι Θρακιώτες Μουσουλμάνοι της Ελλάδας που διατηρούν διπλή υπηκοότητα προτιμούν να ψηφίζουν στα τελωνεία αντί στα προξενεία (Θεσσαλονίκης και Κομοτηνής).

Στα επιμέρους πρακτικά της YSK ο αριθμός των εγγεγραμμένων εμφανίζεται ίδιος με των ψηφισάντων, ενώ στα αποτελέσματα που μεταδίδονταν από το Α.Α., από τις πρώτες εμφανίσεις ήταν σταθερά αναρτημένο το πλήθος των εγγεγραμμένων ανά κράτος. Το γεγονός μας δημιουργεί έντονες υποψίες ότι δεν υπάρχουν βάσιμα μητρώα ψηφοφόρων του εξωτερικού και ψηφίζουν οι εν εμφανίσει με διαβατήριο ή ταυτότητα. Το γεγονός επιβεβαιώνεται και από τις κάλπες του Λουξεμβούργου και Σιγκαπούρης, όπου στο Λουξεμβούργο εψήφισαν δεκαπλάσια άτομα των εγγεγραμμένων. Άρα ο αναγνώστης πρέπει να αξιολογήσει τις πληροφορίες που ακολουθούν, με το σκεπτικό ότι υπάρχει (ειδικά στην Ευρώπη) ένα υπολογίσιμο πλήθος ψηφοφόρων που έχουν ψηφίσει τουλάχιστον δύο φορές.

Βάσει του Πίνακα 3 βρέθηκαν 1.401.716 έγκυρα ψηφοδέλτια, εκ των οποίων τα 829.004 ήταν υπέρ του "ΝΑΙ" και 572.712 υπέρ του "ΟΧΙ". Αναλυτικά ο Πίνακας 3 μπορεί να αναγνωστεί ως εξής:

  • Στην στήλη {Ι} αναφέρονται τα 57 κράτη που έχουν στηθεί κάλπες. Με κίτρινο φόντο είναι τα κράτη που το αποτέλεσμα ήταν υπέρ του "ΝΑΙ" (18/57) και με λευκό φόντο τα κράτη που το αποτέλεσμα ήταν υπέρ του "ΟΧΙ" (39/57).
  • Δεξιά της στήλης {Ι} εμφανίζεται ο αύξοντας αριθμός. Με πράσινο φόντο επισημαίνονται τα κράτη μέλη του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας (Organisation of Islamic Coorporetion, OIC). Από τα 18 κράτη μέλη του OIC που στήθηκαν κάλπες τα 7 ψήφισαν υπέρ του "ΝΑΙ" και τα 11 υπέρ του "ΟΧΙ".
  • Στη στήλη {ΙΙ} εμφανίζονται τα δεδομένα, όπως αναφέρονταν από το Α.Α.
  • Στις στήλες {ΙΙΙ-IV} και {VII-VIII} εμφανίζονται τα δεδομένα της YSK.
  • Οι στήλες {V - VI} και {IX} έχουν διαμορφωθεί από τον γράφοντα βάσει των δεδομένων της YSK.

Ανάλυση Αποτελεσμάτων για το Εσωτερικό της ΤΔ

Το ΑΚΡ στις Βουλευτικές εκλογές του 2015 αναμετρήθηκε με άλλα 16 κόμματα και έλαβε 22.952.750 ψήφους από το σύνολο των 46.520.576 έγκυρων ψηφοδελτίων. Παρότι είχε λάβει το 49,34% των έγκυρων ψηφοδελτίων, δεν κατόρθωσε να έχει την βουλευτική πλειοψηφία στην Βουλή ούτως ώστε να πετύχει την Συνταγματική αναθεώρηση, που μεθοδεύονταν εδώ και δεκαετίες. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε την τελευταία σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι, των ήδη από το 2010 τεταμένων σχέσεων μεταξύ ΑΚΡ και Σουνιτικού Τάγματος Λάμψη (Işık Tarikatı) ή "Κοινότητας Gülen".

Σειρά γεγονότων είχε προκαλέσει την ρήξη των δύο ισχυρότερων Ισλαμικών Σουνιτικών Ταγμάτων [Nakşibendi - Nur Νακσιμπεντί - Νουρ (από το οποίο είχε αποσχιστεί η Κοινότητα Gülen)], τα οποία είχαν συμφιλιωθεί κάτω από την προτροπή του Necmettin Erbakan (Νετζμετίν Ερμπακάν, εν συντομία Erbakan) στα μέσα της δεκαετίας του 1990. Μετά τον θάνατο του Erbakan (27/2/2011), τα γεγονότα Παλαιστίνη - Συρία (αποκλεισμός Γάζας - Mavi Marmara) όταν ζυμώθηκαν με την αλαζονεία της εξουσίας και την διαφθορά των στελεχών του ΑΚΡ, οδηγούν πολλά Ισλαμικά Σουνιτικά Τάγματα και φράξιες να διαχωρίσουν την θέση τους από το ΑΚΡ. Εμφανίζεται ο κίνδυνος εσωτερικής διάσπασης του Ισλαμικού Κινήματος του 21ου αιώνα στην ΤΔ, που αντιμετωπίστηκε με το "κίνημα" της 15/7/2016 [Κοίτα υποσημείωση 8]. Οι διωκόμενοι και οι συλληφθέντες είναι πολλαπλάσιοι των άμεσα εμπλεκόμενων στο "κίνημα", ενώ οι περισσότερες οργανώσεις και οι θεσμοί που έχουν παυτεί δεν είχαν καμία σχέση με το εν λόγω "κίνημα". Οι ψήφοι των φυλακισμένων στο δημοψήφισμα είναι ατράνταχτο στοιχείο ότι πολλά Σουνιτικά Τάγματα έχουν εναντιωθεί στο ΑΚΡ. Το ερώτημα είναι ποιο δρόμο θα ακολουθήσουν και εάν ο RTE θα κατορθώσει να τους συσπειρώσει ξανά μέχρι το Νοέμβριο του 2019;

Συμμαχία ΑΚΡ - MHP

Μετά τις Βουλευτικές εκλογές του 2015 το ΑΚΡ απόκτησε νέους οπαδούς λόγω της φαινομενικής οικονομικής ευημερίας που τους προσφέρθηκε από τον RTE, βασισμένη στους κρατικούς εξωτερικούς δανεισμούς (όπως οι αντίστοιχοι της Ελλάδας την περίοδο 1985 - 1999). Όμως αυτού του είδους ψηφοφόροι είναι πρόσκαιροι και εύκολα αλλάζουν θέσεις. Έτσι ο RTE ξεκινά την ανεύρεση νέων σκληροτράχηλων και σταθερών συμμάχων. Την εν λόγω συμμαχία αποκτά "πείθοντας" τον αρχηγό του εθνικιστικού κόμματος MHP, Devlet Bahçeli (Ντεβλέτ Μπαχτσελί) με το επιχείρημα της ιδεολογίας του ιδρυτή του κόμματος Alparslan Türkeş (Αλπαρσλάν Τουρκές), περί του δόγματος "Τούρκο - Ισλαμικής Σύνθεσης". Στην πραγματικότητα ο RTE, υπολογίζει στις 5.599.324 (12,04%) ψήφους που είχε λάβει το MHP στις Βουλευτικές εκλογές του 2015. Όμως μπορούσε να στηριχτεί στα περίπου 5,6 εκ. ψήφους για ένα ισχυρό "ΝΑΙ" στο δημοψήφισμα;

Πολλοί εθνικιστές ενίστανται στην εν λόγω συμμαχία για τρεις βασικούς λόγους:

  • Επανέρχονται στην επιφάνεια τα επιχειρήματα της εθνικιστικής φράξιας, ότι το Ισλάμ προκάλεσε περισσότερη ζημία παρά οφέλη στο Τουρκικό Έθνος,
  • Ο τρόπος διοίκησης και εφαρμογής της Σαρία, που προτείνουν οι Ισλαμιστές του ΑΚΡ, δεν είναι αυτός που πρότεινε ο ιδρυτής του κόμματος δια μέσου του δόγματος των Εννέα Αχτίδων[9].
  • Το κόμμα στηρίζεται και στηρίζει το έθνος, πράγμα που απορρίπτεται από το Ισλάμ του ΑΚΡ.

Εδώ πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι μετά τον θάνατο του ιδρυτή του MHP, Alparslan Türkeş (4/4/1997) στην εκλόγιμη Γενική Συνέλευση που τελέστηκε στις 18/5/1997 και 6/7/1997, ο Bahçeli θα επικρατήσει έναντι του Yıldırım Tuğrul Türkeş (υιού του ιδρυτή), όταν συσπειρώθηκε κατά του, όλη η εσωτερική αντιπολίτευση. Κατόπιν αιματηρών αντιπαραθέσεων αρχηγός του MHP εκλέγεται ο Bahçeli. Επέρχεται η διάσπαση της ηγετικής ομάδας του MHP και ο Tuğrul Türkeş, στις 27/11/1998 θα ιδρύσει δικό του εθνικιστικό κόμμα. Ο εν λόγω διχασμός δεν ήταν μόνο προϊόν ηγεσίας, αλλά έκρυβε βαθιές διαφορές και ως προς την ιδεολογία αλλά και ως προς την εφαρμοσμένη στρατηγική του MHP. Το επιτελείο του RTE φέρει αναλυτική πληροφόρηση για τις εν λόγω διαφορές, που αποκομίστηκαν από τις καταθέσεις των κατηγορουμένων στις δίκες του Ergenekon (2008 - 2012). Βέβαια οι ιδεολογικοί διχασμοί ευνοούσαν τον RTE, ο οποίος προσβλέπει να κερδίσει σταθερούς ριζοσπάστες οπαδούς από μία νέα διάσπαση του MHP, δεδομένου ότι οι εφέσεις στις δίκες Ergenekon ξεκίνησαν το 2017! Έχοντας υπ' όψιν ότι στην προ ΑΚΡ περίοδο τα Ισλαμοκεντρικά κόμματα (RP + ANAP) όταν ελάμβαναν την μεγαλύτερη ποσόστωση 41,7% του εκλογικού σώματος [δημοτικές 1994. [Κοίτα Πίνακα 7] το MHP είχε περιοριστεί σε ποσοστό 7,541%.

Ας δούμε πως εκφράστηκαν σε αριθμούς τα προαναφερόμενα διλήμματα, από τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος:

  • Στο δημοψήφισμα βρέθηκαν 1.096.373 παραπάνω έγκυρα ψηφοδέλτια ως προς της Βουλευτικές εκλογές του 2015 το ποσοστό κυμαίνεται στο 2,292% (1/11/2015: 47.840.231, 16/4/2017: 48.936.604) και το εκλογικό σώμα ως προς τους εγγεγραμμένους διευρύνθηκε κατά 2,358% (1/11/2015: 56.949.009, 16/4/2017: 58.291.898).
  • AKP + MHP στις Βουλευτικές εκλογές είχαν λάβει σύνολο 28.552.074 ψήφους και το ποσοστό τους ανέρχονταν στο 61,375%. Εάν θεωρήσουμε ότι στο δημοψήφισμα ψήφισαν "ΝΑΙ" οι ψηφοφόροι των δύο κομμάτων σε απόλυτο αριθμό έχουν απολέσει 4.226.441 ψήφους. Με την αναπροσαρμογή της διεύρυνσης του εκλογικού σώματος το ύψος απολεσθέντων ψήφων ανέρχεται σε 4.397.353, σχεδόν το σύνολο ψήφων που ο RTE προσδοκά από το MHP. Δηλαδή τα δύο κόμματα ως προς τα έγκυρα ψηφοδέλτια έχουν απολέσει συνολικά το 11,322% της πολιτικής τους δύναμης.

Μπορεί να χρεωθεί η αποτυχία εξ ολοκλήρου στο MHP;

Το MHP πρωτοεμφανίζεται στις Βουλευτικές εκλογές του 1964. Έκτοτε αυξάνει σταθερά το εκλογικό του ποσοστό. Ειδικότερα:

 

Ποσοστό (%) που έλαβε το MHP σε εκλογικές αναμετρήσεις

1965 Βουλευτικές

1969 Βουλευτικές

1994 Δημοτικές

1999 Δημοτικές

2011 Βουλευτικές

2015 Βουλευτικές

2,242

3,026

7,541

15,151

13,01

15,833


Εάν εξετάσουμε τον Πίνακα 4 με την σχετική αναπροσαρμογή ψήφων, θα διαπιστώσουμε ότι το ΑΚΡ στους πολιτικά ισχυρότερους νομούς του MHP, αν και στο δημοψήφισμα υπερίσχυσε το "ΝΑΙ", έχει απολέσει πολλούς "πιστούς" οπαδούς του. Είναι αδύνατο το MHP να απολέσει το 71,5% των ψηφοφόρων του στην εκλογική περιοχή του Devlet Bahçeli (νομός Osmaniye) ή το 100% των νομών Çankırı, Kırıkkale, Karabük και Burdur [Κοίτα Πίνακα 4]. Άρα το "πρόβλημα" του ΑΚΡ δεν περιορίζεται μόνο στις μεγάλες μητροπόλεις, αλλά και η ύπαιθρος εναντιώνεται στα πολιτικά τεκταινόμενα του ΑΚΡ. Οι επιλογές του RTE, μέχρι τον Νοέμβριο του 2019 όσον αφορά το MHP είναι:

  • ή θα προσπαθήσει με εθνικιστικές κορόνες να διασπάσει το MHP
  • ή με ανταλλάγματα και εκβιασμούς (εφέσεις στις δίκες Ergenekon) θα προσπαθήσει να ενδυναμώσει τον συνασπισμό.

Από τα προαναφερόμενα διαπιστώνουμε ότι η "ροή των πραγμάτων", έχοντας υπ' όψιν και την πτώση των οικονομικών δεικτών της ΤΔ, ρέει κατά του ΑΚΡ. Ίσως επανακάμψει με εξωτερικές ή προς το εξωτερικό παρεμβάσεις, ποιες όμως και με τί κόστος;

Λαμβάνοντας υπ' όψιν τα τρία κόμματα που κατέθεσαν ένσταση κατά των αποτελεσμάτων του δημοψηφίσματος [Κοίτα υποσημείωση7], ας ψηλαφίσουμε και την πτέρυγα του "ΟΧΙ". Τα τρία κόμματα στις Βουλευτικές εκλογές του 2015 με 16.905.690 ψήφους είχαν λάβει το ποσοστό 36,34% των έγκυρων ψηφοδελτίων[10]. Αναλυτικότερα: CHP 25,56%, HDP 10,54%, και VP 0,25%.

Γνωρίζοντας ότι τα ποσοστά που έλαβε το Κεμαλικό κόμμα CHP στις εκλογικές αναμετρήσεις των τελευταίων 20 ετών δεν υπερέβαιναν τα 26% των έγκυρων ψηφοδελτίων [Κοίτα σημ. 10] και οι ψηφοφόροι του HDP είναι συγκεκριμένοι, συμπεραίνουμε ότι το "ΟΧΙ" ψηφίστηκε και από τους συμμάχους του ΑΚΡ. Παρότι για να κατευναστούν οι δυναμικές λαϊκές αντιδράσεις της νύχτας της 16/4/2017 τα δύο ισχυρά κόμματα της αντιπολίτευσης δήλωσαν ότι προθυμοποιούνται να προσφύγουν στα Ευρωπαϊκά Δικαστήρια και αμφότεροι κατήγγειλαν βιαιοπραγίες κατά των ψηφοφόρων του "ΟΧΙ"[11], αμφότεροι σε τριάντα μέρες οπισθοχώρησαν. Γιατί;

Ένα δεύτερο καίριο ερώτημα είναι: Εάν όντως το 51,18% του Τουρκικού λαού που ψήφισε "ΝΑΙ" στηρίζει το καθεστώς της Σαρία;

Τα δύο ερωτήματα, από την πλευρά του ΑΚΡ απαντήθηκαν από τον RTE στο διάγγελμά του της 16/4/2017-22:30, ο οποίος τόνισε:

"...Η 200 ετών συζήτηση περί πολιτεύματος που αδιαλείπτως συνεχίστηκε στα εδάφη αυτά, για πρώτη φορά απαντήθηκε με τη λαϊκή ετυμηγορία. Το Σύνταγμά μας θα διαμορφωθεί όπως προστάζουν οι πολίτες της Τουρκικής Δημοκρατίας...

Τα 80 εκατομμύρια απαρτίζουν μία πατρίδα, ένα κράτος και ζουν κάτω από μία σημαία... (σ.σ. δεν αναφέρθηκε στο ένα έθνος, όπως αναγράφεται στο Σύνταγμα).

Δεν είναι σημαντικοί μόνο οι 25 εκ. ψήφοι (σ.σ. μετά από 8 μέρες αποδείχτηκε ότι ήταν μόνο 24,33 εκ.) υπέρ του "ΝΑΙ", αλλά όλοι οι ψήφοι που βρέθηκαν στις κάλπες, ειδικά αυτών της Νοτιοανατολικής Τουρκίας...

Για την ομαλή εφαρμογή των αλλαγών, μέχρι τις 3/11/2019 έχουμε να κάνουμε πολλά. Για την ριζική αλλαγή που θα επέλθει τον Νοέμβριο του 2019 πρέπει να έχουμε συγκεκριμένα σχέδια...

Δεν πρέπει να λησμονηθεί ότι το αποτέλεσμα του σημερινού δημοψηφίσματος είναι και δημιούργημα και μεγάλη ευεργεσία του Τουρκικού λαού. Αυτό πρέπει να το σεβαστούν όλοι οι σύμμαχοι της Τουρκικής Δημοκρατίας..."

Στις Βουλευτικές εκλογές του 2015 το σύνολο των έγκυρων ψηφοδελτίων που έλαβαν τα πέντε προαναφερόμενα κόμματα (AKP, MHP, CHP, HDP, VP) ανέρχονταν στα 45.457.764 με 97,715% ποσόστωση. Άρα οι πολιτικές θέσεις των υπόλοιπων 11 κομμάτων που έλαβαν το 2,285% των ψήφων δεν θα επηρεάσουν την πολιτική ανάλυση που ακολουθεί.


Σύγκριση δύο δημοψηφισμάτων 2010 - 2017

Θα ήταν ένα καλό "εργαλείο" η σύγκριση αποτελεσμάτων της ίδιας μορφής ψηφοφοριών, που τελέστηκαν εντός της ίδιας δεκαετίας. Οι σημαντικές όμως διαφορές των δύο δημοψηφισμάτων που τελέστηκαν στην ΤΔ την δεκαετία 2010 δεν αφήνουν περιθώρια εξαγωγής ενός κοινού συμπεράσματος, αλλά μπορούν να εξαχθούν αξιόλογα επιμέρους συμπεράσματα, που θα είναι χρήσιμα για την πολιτική ανάλυση που ακολουθεί.

 

I

XIII

 

2010 Νομός

2017 Νομός

Δχ Ναι (+/-) %

30

Hakkari

Hakkari

-61,855

21

Diyarbakır

Diyarbakır

-61,510

73

Şırnak (1990)

Şırnak (1990)

-60,777

72

Batman (1990)

Batman (1990)

-58,346

4

Ağrı

Ağrı

-52,668

47

Mardin

Mardin

-52,517

65

Van

Van

-51,724

56

Siirt

Siirt

-47,357

49

Muş

Muş

-41,643

13

Bitlis

Bitlis

-33,726

63

Şanlıurfa

Şanlıurfa

-23,329

12

Bingöl

Bingöl

-22,684

76

Iğdır (1992)

Iğdır (1992)

-18,953

36

Kars

Kars

-14,555

25

Erzerum

Erzerum

-12,382

75

Ardahan (1992)

Ardahan (1992)

-10,733

2

Adıyaman

Adıyaman

-10,668


Πίνακας 10: Οι Κουρδικές περιοχές και η διαφορά ποσόστωσης μεταξύ δύο δημοψηφισμάτων.
Διαμόρφωση: Β. Κυρατζόπουλος.

Ας εξετάσουμε το γεγονός εξ αρχής. Στις 7/5/2010 η Βουλή αποφασίζει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος στις 12/9/2010 με αντικείμενο την αναθεώρηση 24 άρθρων του Συντάγματος. Από τα 24 αναθεωρημένα άρθρα, τα 12 αφορούσαν το Σύστημα Δικαίου της χώρας, από το Συνταγματικό Δικαστήριο μέχρι τα Δικαστήρια των Ένοπλων Δυνάμεων. Οι διαδικασίες αναθεώρησης συμπίπτουν χρονικά με την περίοδο που τα Πολιτικά Δικαστήρια ερευνούν την υπόθεση Balyoz [(Βαριοπούλα), κοίτα παρακάτω]. Από τα 24 αναθεωρημένα άρθρα, τα 6 αφορούσαν την κατοχύρωση δικαιωμάτων πολιτών που ισχύουν σε πολλά Δυτικά κράτη και δεν είχαν κατοχυρωθεί ακόμα Συνταγματικά στην ΤΔ. Οι πολίτες καλούνται να απαντήσουν "ΝΑΙ", ότι αποδέχονται εξ ολοκλήρου τις 24 αλλαγές ή "ΟΧΙ" ότι τις απορρίπτουν.

Οι Κουρδικές οργανώσεις κάτω από πολλαπλά διλλήματα αποφασίζουν να απέχουν του δημοψηφίσματος του 2010. [Κοίτα πίνακα 10].

Τότε η αίσθηση που επικρατούσε στην κοινή γνώμη ήταν ότι ο RTE προσπαθούσε να μεταφέρει το κέντρο αποφάσεων από τις Ένοπλες Δυνάμεις στο πολιτικό κατεστημένο της χώρας. Στελέχη του ΑΚΡ θα αρνηθούν να δώσουν Συνταγματικά δικαιώματα στους Κούρδους, που επίμονα ζητούσαν οι οργανώσεις τους. Έτσι εάν οι Κούρδοι ψήφιζαν "ΝΑΙ" θα στήριζαν τους αρνητές των δικαιωμάτων τους, εάν ψήφιζαν "ΟΧΙ" θα στήριζαν τις Ένοπλες Δυνάμεις της ΤΔ. Οι φυγόκεντρες Κουρδικές οργανώσεις απέχουν με το επιχείρημα ότι "το δημοψήφισμα είναι υπόθεση της ΤΔ και δεν μας αφορά".

Το MHP στηρίζοντας τα μέλη των Ένοπλων Δυνάμεων αναγγέλλει ότι θα ψηφίσει "ΟΧΙ".

Έτσι αν και οι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους μεταξύ των δύο δημοψηφισμάτων διαφέρουν μόνο 5,8 εκ. [2010 στους 49.497.593, 2017 στους 55.319.288], η διαφορά των έγκυρων ψηφοδελτίων υπερβαίνει τα 10 εκ. [10.079.649, κοίτα Πίνακα 9 το Σύνολο στήλης ΧΙΙ,]. Έχοντας υπόψη ότι στις Βουλευτικές εκλογές του 2015 το Κουρδοκεντρικό Κόμμα HDP έλαβε 4.900.926 (10,535%) ψήφους και οι ψήφοι του "ΟΧΙ" μεταξύ δύο δημοψηφισμάτων αυξήθηκαν κατά 7.421.443 (αν και το "ΝΑΙ" το 2017 στηρίζεται από δύο κόμματα), θα διαπιστώσουμε το εύρος της ήττας του ΑΚΡ του 2017.

Από τους 81 νομούς μόνο στους 8 αυξήθηκε το ποσοστό του "ΝΑΙ", ενώ στους 73 το "ΟΧΙ" [Κοίτα Πίνακα 9, πλήθος θετικών πρόσημων στήλης ΧΙΙΙ]. Όπως προαναφέρθηκε η αποχή των Κουρδικών οργανώσεων δεν αφήνει περιθώριο για περαιτέρω ανάλυση. Μία σημαντική επίπτωση της αποχής των Κούρδων, είναι η διαφορά των έγκυρων ψηφοδελτίων στην Κωνσταντινούπολη, που αγγίζει τα 3 εκ. [(2.997.696), κοίτα Πίνακα 9] και θα ανατρέψει το 2017 το αποτέλεσμα στην Κωνσταντινούπολη. Το μοναδικό παρήγορο για το ΑΚΡ ήταν ότι αν και στις δύο ψηφοφορίες "έχασαν" στην περιφέρεια της Θράκης, από τους 8 νομούς που αυξήθηκε το ποσοστό του "ΝΑΙ" οι 3 ανήκουν στην περιφέρεια της Θράκης (Edirne, Tekirdağ, Kırklareli).

Ο RTE έχοντας κατά νου την ριζική αναθεώρηση του Συντάγματος, στα πρόθυρα των Βουλευτικών εκλογών του 2015 θα προσεγγίσει τις Κουρδικές οργανώσεις. Έτσι στελέχη του ΑΚΡ και των Κουρδικών οργανώσεων στις 27/2/2015 θα συσκεφτούν στα Ανάκτορα του Dolmabahçe (Ντολμαμπαχτσέ) για κοινό ψηφοδέλτιο[12]. Όμως ο RTE αθετεί τις υποσχέσεις του και αρχίζουν οι βομβαρδισμοί κατά Κουρδικών οικιστικών περιοχών εντός της ΤΔ. Το γεγονός θα προκαλέσει ρήξη μεταξύ των στελεχών του σκληροπυρηνικού κέντρου του ΑΚΡ.

Το ερώτημα που πλανάται είναι "Πού στηρίζεται ο RTE;"

Σύντομο Ιστορικό της Νέας Πορείας (Ισλαμοποίηση της ΤΔ)

Από την δημιουργία της ΤΔ (Συνθήκη Λωζάννης) παρ' όλες τις διώξεις που υπέστησαν οι Ισλαμιστές δεν σταμάτησαν ποτέ να καλλιεργούν τις πεποιθήσεις τους για την επιστροφή στο καθεστώς της Σαρία. Η επάνοδος των Ισλαμιστών στην Τουρκική πολιτική σκηνή σημειώνεται με την δράση του Necmettin Erbakan στη δεκαετία του 1960. Ενόψει των προσπαθειών ίδρυσης Οργανισμού Ισλαμικών Χωρών [13] και του κενού που δημιουργεί η μη ύπαρξη του θεσμού του Χαλίφη, οι Σουνίτες Χανεφί (Hanefî) για να επανακτήσουν τον πρώτο λόγο στον Ισλαμικό κόσμο προσπαθούν να οργανωθούν στην ΤΔ, αφού δεν θέλουν να αφήσουν την πρωτοκαθεδρία του Ισλαμικού κόσμου:

  • Στους Σαούδους Vehhâbî, που προσπαθούν να ελέγξουν τον εν ιδρύσει Οργανισμό των Ισλαμικών Χωρών,
  • Στο αριστερό Ba'ath[14], που προσπαθεί να ελέγξει τον Ισλαμικό κόσμο προβάλλοντας τον αγώνα που διεξάγει κατά του Ισραήλ (άρα αντιπαρατάσσεται κατά της Δύσης),

Έτσι ο Necmettin Erbakan με συγκεκριμένες προτάσεις και κοσμοθεωρία (επονομαζόμενη "Εθνική Άποψη), στηριζόμενος από πολλά Σουνιτικά Τάγματα, κατά την διάρκεια της Α' Κυβέρνησης Demirel (27/10/1965 - 3/11/1969) προσεγγίζει τον Πρωθυπουργό Süleyman Demirel του ΑΡ (Adalet Partisi, Κόμμα Δικαιοσύνης). Ο φιλελεύθερος Demirel που έβλεπε με συμπάθεια τα Ισλαμικά Τάγματα, δεν δέχεται του αυτού είδους "διολίσθηση", φοβούμενος την επέμβαση της ηγεσίας των Τουρκικών Ένοπλων Δυνάμεων. Είχαν περάσει μόνο 4 χρόνια από τον απαγχονισμό του τέως Πρωθυπουργού Adnan Menderes (17/9/1961) και το AP, από πολλούς θεωρούνταν η συνέχεια του DP του Menderes. Φημολογείται ότι ο Süleyman Demirel για τους ίδιους λόγους θα αρνηθεί και την λύση του "Κουρδικού" που προτάθηκε από την ηγεσία του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ[15].

Ο Necmettin Erbakan για να προλάβει τις εξελίξεις του Μαρόκου, στο "και πέντε", στις 26/1/1970 ιδρύει το κόμμα Milli Nizam Partisi (MNP, Κόμμα Εθνικής Τάξης), το οποίο στηρίζεται από τα σκληροπυρηνικά Σουνιτικά Τάγματα. Στηρίζεται κυρίως από φράξιες των Nakşibendi, που τα μέλη του Τάγματος από την Οσμανική περίοδο στηρίζουν τον αγώνα των Σουνιτών κατά των Σιιτών και τις φράξιες των Nur. Το Τάγμα Nur δημιουργήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και θεωρεί ότι η τεχνολογία και η επιστήμη από όπου και αν προέρχονται δεν βλάπτουν αλλά εμπλουτίζουν το Ισλάμ. Το MNP χωρίς να προλάβει καμία εκλογική αναμέτρηση στις 20/5/1971 θα παυτεί με απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της ΤΔ.

Ο Erbakan άθελά του θα οδηγήσει στην επίσπευση του δεύτερου κινήματος των Ένοπλων Δυνάμεων (12/3/1971)[16]. Παράλληλα με το MNP, θα παυτεί και το Τουρκικό Εργατικό (Κομουνιστικό) Κόμμα [Κοίτα Πίνακα 6], που την περίοδο εκείνη αντιπροσωπεύονταν με 2 βουλευτές στην Βουλή. Με το κίνημα των Ένοπλων Δυνάμεων του 1971 και ο FeG διώκεται ως συνεργάτης των εθνικιστών του MHP.

Οι κινηματίες του 1971, προσπαθούν να ενώσουν τον Τουρκικό λαό προς συγκεκριμένη πολιτική ροπή αντιδρώντας δυναμικά κατά το αριστερών DEV-GENÇ, των εθνικιστών Γκρίζων Λύκων (εκφράζονται μέσω MHP) και των Ισλαμιστών. Οι πολιτικές πεποιθήσεις των κινηματιών ήταν εμφανείς όταν Πρωθυπουργός "διορίζεται" ο αρχιτέκτονας "της Κυπριακής πολιτικής", σκληροτράχηλος Κεμαλιστής, βουλευτής του CHP και καθηγητής της Νομικής İsmail Nihat Erim[17].

Το καλοκαίρι του 1974 ναι μεν η ΤΔ θα εξασφαλίσει την παραμονή της Κύπρου στην σφαίρα του ΝΑΤΟ, και την ασφάλεια του κόλπου της Αλεξανδρέττας, που θα κατάληγε ο πετρελαιαγωγός Κιρκούκ - Μοσούλη - Τζεϊχάν, αλλά θα κατέρρεε οικονομικά από τον οικονομικό αποκλεισμό που εφάρμοσε η Δύση. Έτσι επανέρχονται στο προσκήνιο οι εθνικιστές MHP με αρχηγό τον Alparslan Türkeş και οι Ισλαμιστές με το νέο κόμμα MSP (Millî Selamet Partisi, Κόμμα Εθνικής Σωτηρίας. Ιδ. 11/10/1972) με αρχηγό τον Necmettin Erbakan. Ο Erbakan αρχίζει να υλοποιεί την κοσμοθεωρία της "Εθνικής Άποψης" [Κοίτα Πίνακα 8] και να οργανώνεται εκτός της επικράτειας της ΤΔ, όπου Συνταγματικά απαγορεύονταν η λειτουργία θεσμών που επιδιώκουν το καθεστώς της Σαρία. Ένας από τους αποσταλμένους στο εξωτερικό ήταν ο ικανότατος ιεροκήρυκας του Τάγματος του Nur (τότε), FeG. Έτσι οι Ισλαμιστές της ΤΔ θα οργανωθούν σε Γερμανία, Ολλανδία και Γαλλία.

Το MSP στην δεκαετία 1970 θα συμμετέχει σε 3 κυβερνήσεις συνασπισμού:

  • Α' Κυβέρνηση Ecevit (26/1/1974 - 17/11/1974), CHP + MSP, κυβέρνηση που υλοποίησε τον Αττίλα στην Κύπρο.
  • Δ' Κυβέρνηση Demirel (31/3/1975 - 21/6/1977), AP + MSP + MHP + CGP
  • Ε' Κυβέρνηση Demirel (21/7/1977 - 5/1/1978), AP + MSP + MHP

Στις προαναφερόμενες κυβερνήσεις συνασπισμού, MSP και MHP προσπαθούν να ελέγξουν όσο το δυνατόν περισσότερα νευραλγικά υπουργεία ούτως ώστε να προωθήσουν τις ιδεολογικές τους θέσεις στις πλατιές μάζες.

Η οικονομική κατάρρευση και οι ενδοκυβερνητικές αψιμαχίες θα επιφέρουν το πολιτικό χάος. Δεν θα αργήσει το τρίτο κίνημα των Ένοπλων Δυνάμεων, που θα υλοποιηθεί στις 12/9/1980 υπό την διοίκηση του Ahmet Kenan Evren (Αχμέτ Κενάν Εβρέν). Οι διεθνείς συγκυρίες, δεν επέτρεπαν να αναλάβουν την διοίκηση της ΤΔ "δημοκρατικές" δυνάμεις που ήταν γαλουχημένες με την ιδέα της μεικτής οικονομίας. Διότι είχαν προηγηθεί οι μάχες Yom Kippur (Γιόμ Κιπούρ, 1973), όπου οι Σοβιετικοί κερδίζουν έδαφος στην Μέση Ανατολή και η επέμβαση των Σοβιετικών στο Αφγανιστάν (καλοκαίρι 1979), όπου οι Σοβιετικοί κερδίζουν έδαφος στην Ινδική χερσόνησο. Έτσι νέος Πρωθυπουργός των κινηματιών "διορίζεται" ο φιλελεύθερος Halil Turgut Özal, μέλος του σκληροπυρηνικού Ισλαμικού Τάγματος Nakşibendi. Ο Özal κάνει σοβαρά ανοίγματα προς τα πετροδολάρια των Σαούδων, προωθώντας εμπράκτως στη διεθνή βιβλιογραφία την έννοια του Φιλελεύθερου Ισλαμιστή. Μετά το 1984, παρόλους τους Συνταγματικούς περιορισμούς τα Ισλαμικά Τάγματα αρχίζουν να δρουν πιο ελεύθερα εντός της ΤΔ.

Αν και ο FeG από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 αρχίζει να διακινεί τα δικά του ηχογραφημένα μαγνητικά μέσα και τα δικά του βιβλία, που εκδίδονταν από τον εκδοτικό οίκο Yeni Asya (Γιενί Άσια, Νέα Ασία, εκδοτικός οίκος της ισχυρότερης φράξιας του Τάγματος Nur), η πλήρης ρήξη με το Τάγμα Nur θα επέλθει το 1977. Έκτοτε οι ακόλουθοι του FeG αυτοαποκαλούνται μέλη Τάγματος Λάμψης (Işık Tarikatı, Ισίκ Ταρικατί). Ο απώτερος σκοπός του Τάγματος Λάμψης είναι η εφαρμογή της Σαρία, όσο το δυνατόν περισσότερο με ειρηνικά μέσα. Η κοινότητα Gülen εδραιώνει μία νέα ακμή του Cihâd (τσιχάντ)[18]. Ιδρύει ισχυρά οικονομικά κέντρα που αποκαλούνται "τεθωρακισμένα του cihad". Όπως αναφέρεται στη διδασκαλία του FeG: "τα τεθωρακισμένα του cihad για να είναι ευέλικτα, αποτελεσματικά και πάντα σύγχρονα, πρέπει οι χειριστές των τεθωρακισμένων να έχουν εκπαιδευτεί στα καλύτερα εκπαιδευτικά κέντρα της υφηλίου"[19]. Ως προς την διδασκαλία του FeG η "άλωση " του κράτους, δηλαδή η δημιουργία κατεστημένου Σαρία, θα επιτευχθεί ελέγχοντας τα νευραλγικά δημόσια διοικητικά κέντρα και όχι με ένοπλο αγώνα[20]. Συγκεκριμένα τονίζει:

"Τα κομβικά σημεία που μας καθοδηγούν στη Θεία Τάξη (İlahî Nizam, Ιλαχί Νιζάμ) είναι:

α) Ασφάλεια και Πληροφορία

β) Εκπαίδευση και Εταιρεία

γ) Τακτική και Στρατηγική

Όσοι υπηρετούν το Ισλάμ είναι στρατιώτες. Όσοι δεν αντιλαμβάνονται ότι είναι στρατιώτες και συμπεριφέρονται αντίθετα των προδιαγραφών, σίγουρα θα τιμωρηθούν…

Για να μη ζήσουμε την πανωλεθρία της Αλγερίας και της Συρίας του 1982 μέχρι να αποκτήσουμε την δύναμη να κουβαλάμε την γη στους ώμους μας και να σιγουρευτούμε ότι είμαστε ικανοί να διαχειριστούμε αυτή την δύναμη...

Μέχρι να ελεγχθεί κάθε Συνταγματική Αρχή της ΤΔ, κάθε βήμα θεωρείται πρόωρο. Μέχρι εκείνη την στιγμή το όπλο σου θα είναι η γενειάδα και η μαντίλα…

Για να φθάσουμε στο στόχο μας είναι θεμιτή κάθε πρακτική. Στην πορεία θα λέμε και ψέματα και θα κοροϊδεύουμε τα πλήθη. Διότι οι μαζικές κινητοποιήσεις είναι άχρηστο δώρο των Δυτικών. Για να υλοποιηθεί η θρησκευτική μας πεποίθηση πρέπει να κινηθούμε με ισχυρό πνεύμα, και να έχουμε την υπομονή και την σιωπηρή συμπεριφορά των κοραλλιών. Σε κάθε γωνία που μπορούμε να αναπτυχθούμε πρέπει να ριζώσουμε αθόρυβα και με πόνο…"

Οι εν λόγω πρακτικές υποδεικνύουν την δημιουργία του Παράλληλου Κράτους [21], το οποίο αρχίζει να οικοδομείται από τις κυβερνήσεις συνασπισμού την δεκαετία 1970. Μετά το κίνημα των Ένοπλων Δυνάμεων του 1980 και συγκεκριμένα με τα ανοίγματα του Turgut Özal (ως Πρωθυπουργός και αρχηγός του κόμματος ΑΝΑΡ) σε Ισλάμ και φιλελεύθερη οικονομία, η Κοινότητα Gülen θα ιδρύσει επενδυτικές εταιρείες, που λειτουργούν με Ισλαμικά πρότυπα και τα κεφάλαια προέρχονται από δωρεές πιστών και επενδύσεις επιχειρηματιών (που πολλές φορές προσποιούνταν, εις γνώση της κοινότητας, τον "καλό Μουσουλμάνο"). Τα εν λόγω κεφάλαια θα διοχετευτούν όπως επιτάσσει η διδασκαλία του FeG σε δύο βασικούς πυλώνες:

  • Ίδρυση ξενόγλωσσων εκπαιδευτικών κέντρων ανά την υφήλιο,
  • Δημιουργία "διεθνούς κλειστού οικονομικού συστήματος" (τα τεθωρακισμένα του cihâd), που εξυπηρετεί την κάλυψη όλων των αναγκών των μελών του Τάγματος, όσο το δυνατόν ανεξάρτητο από άλλα οικονομικά κέντρα.

Αρχές της δεκαετίας 1990 οι επιχειρηματικές δραστηριότητες θα επεκταθούν σε πολλές χώρες. Στην πολυεθνική οικονομική δραστηριότητα:

(Επιχειρήσεις Βακούφια -> Αγαθοεργίες),

θα αναμιχτούν και καιροσκόποι και μυστικές υπηρεσίες διαφόρων χωρών.

Την περίοδο των κυβερνήσεων της Tansu Çiller (Τανσού Τσιλλέρ, Α' Κυβ. 25/6/1993 - 5/10/1995, Β' Κυβ. 5/10/1995 - 30/10/1995, Γ' Κυβ 30/10/1995 - 6/3/1996) η ΤΔ θα κυνηγήσει "τους εχθρούς του έθνους" ανά την υφήλιο, χρησιμοποιώντας την οργάνωση του MHP (ως παρακρατικοί εκτελεστές), την Μυστική Υπηρεσία της Στρατιωτικής Χωροφυλακής (JİTEM) και την Τουρκική Μαφία που δραστηριοποιούνταν στο εξωτερικό. Παρότι η δράση αυτή αποκωδικοποιήθηκε στην εξεταστική επιτροπή της Βουλής του σκανδάλου Susurluk (Σουσουρλούκ, 3/11/1996), όπου στα πρακτικά της εξεταστικής γίνεται αναφορά και στον FeG, διευρύνεται και η εκλογική βάση του MHP, ενδυναμώνεται και η κοινότητα Gülen.

Από αρχές της δεκαετίας 1990 αρχίζουν να εισρέουν Ισλαμικά κεφάλαια σε ιδρύματα της ΤΔ, που μετατρέπονται σε υλικά βοηθήματα σε "άπορες οικογένειες". Το γεγονός θα επιβεβαιωθεί από τις κάλπες, όπου τα Ισλαμοκεντρικά κόμματα στις Βουλευτικές εκλογές της 24/12/1995 (ανήμερα Χριστουγέννων) θα λάβουν 40,98% των έγκυρων ψηφοδελτίων [Κοίτα Πίνακα 8]. Στις 28/6/1996, αναλαμβάνει την πρωθυπουργία ο Necmettin Erbakan, ο οποίος είχε συσπειρώσει όλες της Μουσουλμανικές κοινότητες κάτω από το RP με τεράστια επιτυχία στις τοπικές εκλογές του 1994. Το 1996 η Κοινότητα Gülen θα αποκτήσει την επενδυτική Τράπεζα Asya Katılım Bankası ή Bank Asya (Επενδυτική Τράπεζα Ασίας ή Τράπεζα Ασίας), η οποία λειτουργεί με τα Ισλαμικά πρότυπα των άτοκων συναλλαγών. Όταν η κυβέρνηση Erbakan αφήνει να διαρρεύσουν οι λεπτομέρειες του σκανδάλου Susurluk, στις 28/2/1997 θα επανέλθει η ηγεσία των Ένοπλων Δυνάμεων, στέλνοντας τελεσίγραφο στην Κυβέρνηση, ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις και η Δημόσια Διοίκηση δεν θα επιτρέψουν την οπισθοδρομικότητα (σ.σ. εννοούν το Ισλαμικό κίνημα), που μεθοδεύεται από το RP. Στις 18/6/1997 θα παραιτηθεί η κυβέρνηση Erbakan και στις 16/1/1998 το Συνταγματικό Δικαστήριο της ΤΔ θα παύσει το RP, που την περίοδο εκείνη ήταν το ισχυρότερο κόμμα της ΤΔ. Έκτοτε ο Erbakan θα δεχτεί συνεχόμενες πολιτικές διώξεις, που θα εκφραστούν με φυλακίσεις και συνεχή στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων.

Η τελευταία προσπάθεια υλοποίησης της "Εθνικής Άποψης" από πλευράς Erbakan γίνεται δια μέσου του Κόμματος Fazilet Partisi (FP Ιδ. 17/12/1997, Κόμμα Αρετής). Στην Α' Γενική Συνέλευση του κόμματος FP (14/5/2000) θα εμφανιστεί μία ισχυρή ομάδα, με τον τίτλο "Οι Προοδευτικοί" (Yenilikçi), της οποίας ηγείται ο Abdullah Gül (Αμπνουλλάχ Γκιούλ) και ο RTE. "Οι Προοδευτικοί" θα λάβουν 521 ψήφους, έναντι 633 του υποψηφίου του Erbakan, Recai Kutan (Ρετζαϊ Κουτάν) και θα επέλθει η πρώτη διάσπαση του Ισλαμικού κινήματος. Οι Gül - RTE, με πρότυπο το Φιλελεύθερο Ισλάμ θα ιδρύσουν το ΑΚΡ (14/8/2001). Την ίδια περίοδο, στις 22/6/2001 το Συνταγματικό Δικαστήριο θα παύσει το FP και θα ξεκινήσουν διώξεις και φυλακίσεις των στελεχών του.

Με την παύση του FP, τα στελέχη τα οποία δεν έχουν στερηθεί τα πολιτικά τους δικαιώματα, θα ιδρύσουν το Saadet Partisi (SP, Ιδ. 20/7/2001, Κόμμα Ευτυχίας). Οι βουλευτές του FP θα μοιραστούν μεταξύ SP και ΑΚΡ. Μετά τις εκλογές στις 3/11/2002 ο Erbakan προσπαθεί να κρατήσει τις ισορροπίες μεταξύ των Ισλαμικών δυνάμεων της ΤΔ για να μην υπάρξουν αιματηρές αντιπαραθέσεις. Ο FeG πλέον κινεί να νήματα της κοινότητάς του από τις ΗΠΑ. Μετά την 11/9 στο Ισλαμικό κίνημα θα αναμιχθούν έντονα και ξένες μυστικές υπηρεσίες. Στις μάχες που αρχίζουν να διεξάγονται στα σύνορα της ΤΔ, θα εμπλακούν και οι Ισλαμιστές της ΤΔ. Ναι μεν το αριστερό Κουρδικό κίνημα ηττήθηκε με την συμβολή των Ισλαμιστών Κούρδων, αλλά έτσι θα εισχωρήσει η Hizbullah στην ΤΔ[22].

 Ο 21ος αιώνας

Η ΤΔ εισέρχεται στον 21ο αιώνα με πολλαπλά αντιμαχόμενα κέντρα εξουσίας με στόχο να αποκτήσουν την διοίκηση μίας ενιαίας χώρας και τον έλεγχο του ενιαίου έθνους (αρθ. 3 Σύνταγμα 1982). Στην εν λόγω διαμάχη έχουν διασπαστεί και τα ισχυρά οικονομικά κέντρα, τα οποία ανά περίπτωση προσδοκούν:

  • Τη συνεργασία με την ΕΕ
  • Τη συνεργασία με ΗΠΑ σ' ότι αφορά τις προμήθειες των στρατευμάτων που μάχονται στο Ιράκ.
  • Εθνικιστικό καθεστώς σ' ότι αφορά το εμπόριο (πολλές φορές λαθρεμπόριο) με τα "αδελφά κράτη" πέριξ της Κασπίας Θάλασσας και την κατεχόμενη Κύπρο
  • Τη συνεργασία με τα Αραβικά κράτη ή και το Ισραήλ για τροφοδοσία νερού, λαχανικών και νωπών κρεάτων.
  • Τη συνεργασία με την Ρωσία, κυρίως επιχειρήσεις ενέργειας με συνεργασία GAZPROM και BOTAŞ
  • Να συνεταιριστούν με επιχειρήσεις Ισλαμικών κοινοτήτων του εξωτερικού, που προσπαθούν να εδραιωθούν στην ΤΔ (το 2011 στα απόκρυφα των Διεθνών Οικονομικών Κέντρων φημολογούνταν ότι τα Ισλαμικά Τάγματα στην ΤΔ διαχειρίζονταν περίπου 60 δις$ΗΠΑ κεφάλαια. Περισσότερα του 50% εξ αυτών τα ήλεγχε η Κοινότητα Gülen).

Στελέχη του ΑΚΡ αφουγκραζόμενα την κατάσταση, ως φιλελεύθεροι Ισλαμιστές, κάνουν μεγάλα ανοίγματα προς ισχυρά οικονομικά κέντρα προσπαθώντας να καλύψουν όσο το δυνατόν περισσότερα εξ αυτών. Έτσι:

  • Ξεκινούν την θέσπιση σειράς "Νόμων Εξυγίανσης" για την προσαρμογή της νομοθεσίας της ΤΔ το δυνατόν περισσότερο με αυτή της ΕΕ.
  • Υπογράφουν Συμβάσεις με Ρωσία, ως χονδρέμποροι του Ρωσικού φυσικού αερίου. Παράλληλα ανοίγουν μία μεγάλη τουριστική αγορά.
  • Συσφίγγουν σχέσεις με τους Μουσουλμάνους Αδελφούς της Μέσης Ανατολής.
  • Κτίζουν μεγάλες οδικές αρτηρίες ταχείας διέλευσης προς τα ανατολικά σύνορα (διαδρομές 48 ωρών καλύπτονται πλέον σε 6 ώρες). Εκτός του Αζερμπαϊτζάν συντελείται άνοιγμα σε Γεωργία και Ελλάδα. Με την Εγνατία οδό, τα φορτηγά σε 20 ώρες οδικώς από Αδριατική βρίσκονται στις Δημοκρατίες του Καυκάσου.
  • Προσπαθούν να διατηρούν άριστες σχέσεις με τα Ισλαμικά Τάγματα μέσω Erbakan.

Οι εν λόγω προσπάθειες επιβραδύνονταν ή αλλοιώνονταν από εσωτερικούς και εξωτερικούς παράγοντες. Όσον αφορά τους εσωτερικούς παράγοντες:

  • Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 από το καθεστώς των δημόσιων υπαλλήλων και την ηγεσία των Ένοπλων Δυνάμεων, οι οποίοι στηρίζονταν από τον Κεμαλιστή Πρόεδρο Ahmet Necdet Sezer (Αχμέτ Νετζέντ Σεζέρ). Η εν λόγω αντίσταση ανατρέπεται με την λήξη της προεδρίας του Sezer στις 27/8/2007 και την ανάληψη Προεδρικών καθηκόντων από τον Abdullah Gül.
  • Μετά το 2007 από την απληστία των στελεχών του ΑΚΡ, που χρησιμοποιώντας το Παράλληλο Κράτος προσπαθούν να υφαρπάξουν ή να εκμηδενίσουν τους οικονομικούς τους αντιπάλους, δημιουργώντας κλίμα οικονομικής αστάθειας.

Οι ρωγμές στον κρατικό μηχανισμό στη μετά Susurluk περίοδο άρχισαν να είναι εμφανείς. Έτσι έχουμε έντονες αντιπαραθέσεις όπως:

Balyoz (Βαριοπούλα)

Όπως αναφέρθηκε, το Τάγμα Λάμψη του Gülen θα έλθει σε ανοιχτή αντιπαράθεση με το ΑΚΡ στις αρχές της δεκαετίας 2010. Τότε ο RTE για να αναλάβει την εποπτεία του Παράλληλου Κράτους στις 7/5/2010 (Ν. 5982) θα προκηρύξει δημοψήφισμα επιδιώκοντας την αλλαγή του Δικαστικού συστήματος. Το δημοψήφισμα θα τελεστεί στις 12/9/2010 και θα έχει αίσιο αποτέλεσμα για τον RTE [Κοίτα Πίνακα 9]. Η διαμάχη (FeG RTE) που έχει ξεκινήσει θα γίνει εμφανής στην κοινή γνώμη με το κίνημα "Ελεύθερη Γάζα". Συγκεκριμένα με την αποστολή του MV Mavi Marmara στην Γάζα και με τον τρόπο που την μεθόδευσαν-οργάνωσαν οι φίλα προσκείμενες στο ΑΚΡ ανθρωπιστικές οργανώσεις[23]. Με τα γεγονότα που ακολουθούν τις 30/5/2010 στα διεθνή ύδατα της Μεσογείου, ο RTE θα ανεβάσει την υπόληψή του στον Ισλαμικό κόσμο πιστεύοντας ότι έχει πετύχει το ίδιο και στα Δυτικά κέντρα αποφάσεων, που τότε "έτρεχαν το σχέδιο της Διευρυμένης Μέσης Ανατολής".

Αρχές του 2010 η ΤΔ ταλανίζεται από τις αποκαλύψεις της εφημερίδας Taraf (Ταράφ, φίλα προσκείμενη στον FeG). Η Taraf από τις 20/1/2010 είχε ξεκινήσει σειρά δημοσιευμάτων αποκαλύπτοντας την προετοιμασία κινήματος, του οποίου θα ηγούνταν ο τότε διοικητής της Α' Στρατιάς Çetin Doğan (Τσετίν Ντογάν)[24]. Στο κίνημα θα συμμετείχε και η ηγεσία του Πολεμικού Ναυτικού [ο βασικός Ναύσταθμος της ΤΔ εδρεύει στο Gölcük(Γκόλτζουκ) της Νικομήδειας]. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα της εφημερίδας Taraf, το κίνημα με τον κωδικό ονομασίας Balyoz (Βαριοπούλα) είχε σχεδιαστεί το Μάρτιο του 2003, περίοδο άκρα τεταμένων σχέσεων ΑΚΡ και Προέδρου Sezer.

Μετά την παράδοση των στοιχείων στις Εισαγγελικές Αρχές, θα συνταχθούν 3 παραπεμπτικά βουλεύματα (με αριθ.2010/420, 2011/288 και 2011/554) και από τις 22/2/2010 αρχίζει σειρά συλλήψεων κατά απόστρατων και εν ενεργεία ανώτερων και ανώτατων αξιωματικών, οι οποίοι για πρώτη φορά στην ιστορία της ΤΔ ανακρίνονται από Πολιτικούς Δικαστές και όχι από Δικαστήρια των Ένοπλων Δυνάμεων.

Όπως αναφέρεται στο σχετικό παραπεμπτικό βούλευμα είχαν σχεδιαστεί διάφορες ενέργειες αποσταθεροποίησης της κοινωνικής ζωής της ΤΔ με διάφορους κωδικούς, ούτως ώστε να δικαιολογείται η αντίδραση που θα έδειχνε η ηγεσία των Ένοπλων Δυνάμεων. Όπως: Oraj (σχέδιο της Πολεμικής Αεροπορίας, δημιουργία θερμού επεισοδίου στο Αιγαίο), Suga (σχέδιο του Ναυτικού) Döküm (σχέδιο κατά θρησκευτικών ηγετών, τοποθέτηση εκρηκτικών μηχανισμών στα Τεμένη), Sakal (σχέδιο κατά των μη Μουσουλμάνων ηγετών, στόχος το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Σχεδιάζεται από την Στρατιωτική Χωροφυλακή), Çarşaf (σχέδιο κατά προυχόντων Ισλαμικών Ταγμάτων. Σχεδιάζεται από την Στρατιωτική Χωροφυλακή), Orak (σχέδιο κατά μη Μουσουλμάνων επιφανών κοινοτικών ηγετών), Yumruk (σχέδιο κατά εθνικιστών), Tırpan (σχέδιο κατά Ακαδημαϊκών), Testere (σχέδιο κατά αριστερών).

Το σχέδιο δράσης αντιγράφεται από την πεπατημένη δράση του 1980 (Γ' Κίνημα Ένοπλων Δυνάμεων). Ως προς το Balyoz απαρτίζονταν από πέντε φάσεις:

1η φάση: Φακέλωμα όλων των εμπλεκόμενων από τις Μυστικές Υπηρεσίες των Ένοπλων Δυνάμεων (είχαν δημιουργηθεί περίπου 17 εκ. φάκελοι).

2η φάση: Εφαρμογή των προαναφερόμενων ενεργειών με σκοπό την κήρυξη Στρατιωτικού Νόμου στα νευραλγικά σημεία της χώρας.

3η φάση: Ανάληψη της διοίκησης από στελέχη των Ένοπλων Δυνάμεων, αγνοώντας τους πολιτικούς θεσμούς.

4η φάση: Αδρανοποίηση της κυβέρνησης ΑΚΡ

5η φάση: Επαναφορά της Δημοκρατίας, προκηρύσσοντας εκλογές χωρίς το δικαίωμα συμμετοχής των οπισθοδρομικών (εννοούν τους Ισλαμιστές του ΑΚΡ).

Όπως αναφέρουν τα στοιχεία της Taraf, ενώ είχε διεκπεραιωθεί η πρώτη φάση, κατά την εφαρμογή της δεύτερης φάσης σε 12 μη Μουσουλμανικές κοινότητες είχαν ήδη σταλεί απειλητικές επιστολές. Από Ελληνικής πλευράς αποδέκτες ήταν: Το Βακούφι του "Βαλουκλή", ο Σύλλογος Αποφοίτων Ζωγραφείου Λυκείου, ο Σύλλογος Αποφοίτων Ζαππείου Παρθεναγωγείου[25].

Στην απολογία του ο Çetin Doğan, υποστηρίζει ότι τα περισσότερα που αναφέρονται στο βούλευμα ήταν ασκήσεις επί χάρτου, που συνηθίζεται να υλοποιούνται στα επιτελεία των Στρατιών. Απλώς στα Δικαστήρια παρουσιάζονται με συρραφή και με εκδοχές που δημιουργήθηκαν από δημοσιογραφικά επιτελεία. Τέλος τα Πολιτικά Δικαστήρια στις 21/9/2012 θα καταδικάσουν 325 ανώτερους και ανώτατους αξιωματικούς σε διάφορες ποινές κάθειρξης[26].

Οι φυλακισθέντες προσφεύγουν στο Συνταγματικό Δικαστήριο. Το Συνταγματικό Δικαστήριο στις 18/6/2014 θα αποφανθεί ότι παραβιάστηκαν τα δικαιώματά τους σ' ότι αφορά την παρουσίαση ψηφιακών δεδομένων και το δικαίωμα τους να εξεταστούν όλοι οι μάρτυρες. Αποφασίζεται η αποφυλάκιση όλων των καταδικασθέντων και η επανάληψη της δίκης. Τον Μάιο του 2015 θα αθωωθούν οι 236 κατηγορούμενοι της υπόθεσης Balyoz.

Μετά το "κίνημα" της 15/7/2016, ξεκινά η νέα φάση του Balyoz:

  • Τα Δικαστήρια αρχίζουν να επιδικάζουν αποζημιώσεις υπέρ των αδίκως φυλακισθέντων αξιωματικών
  • Στις 2/3/2015 συλλαμβάνεται ο δημοσιογράφος Mehmet Baransu (Μεχμέτ Μπαράνσου) της Taraf, ο οποίος στις 30/1/2010 είχε καταθέσει στην Εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης "ένα μπαούλο" στοιχεία, με τα οποία είχαν ξεκινήσει οι διώξεις κατά των υπόπτων της υπόθεσης Balyoz. Ο Baransu κατηγορείται ότι προσκόμισε ψευδή και κατασκευασμένα στοιχεία.
  • Στις 28/7/2016 (13 μέρες μετά το κίνημα) θα στοιχειοθετηθούν κατηγορίες και θα παυτούν 3 ειδησεογραφικά πρακτορεία, 16 τηλεοπτικά κανάλια, 23 ραδιοφωνικοί σταθμοί, 45 εφημερίδες, 15 περιοδικά και 29 εκδοτικοί οίκοι. Οι εν λόγω επιχειρήσεις εδρεύουν σε 16 διαφορετικούς νομούς της ΤΔ. Η Taraf, που εδρεύει στην Κωνσταντινούπολη συγκαταλέγεται στις εφημερίδες που έχουν παυτεί.
  • Από τις 8/10/2016 ξεκινούν οι συλλήψεις κρατικών λειτουργών, που στα κινητά τους τηλέφωνα εντοπίζεται η πλατφόρμα επικοινωνίας ByLock[27], ως οπαδοί του FeG, με την κατηγορία ανατροπής της έννομης τάξη. Οι συλλήψεις με την προαναφερόμενη κατηγορία συνεχίζονται μέχρι των ημερών μας.
  • Στις 17/5/2017 διώκεται από τους Εισαγγελείς της υπόθεσης Balyoz, ο Savaş Kırbaş, ως οπαδός του FeG[28].

Οι εξελίξεις αποδεικνύουν ότι αποκρύπτεται ένα σοβαρότερο γεγονός, που θα εμφανιστεί στην τρίτη φάση της υπόθεσης Balyoz. Διότι όλη η υπόθεση χρεώνεται στον Baransu της Taraf και στους δύο Εισαγγελείς, που κατηγορούνται ως μέλη της κοινότητας Gülen. Όμως πολύ πριν τα άρθρα της Taraf υπήρξαν πολλές καταγγελίες, όπως:

  • Στις 16/11/2009 του Πλοιάρχου του Πολεμικού Ναυτικού Dursun Çiçek. Σε συνδυασμό με τις καταγγελίες της Taraf, στην έφοδο των διωκτικών Αρχών που θα πραγματοποιηθεί στον Πολεμικό Θάλαμο του Ναυστάθμου του Gölcük, θα βρεθεί ένας καλά κρυμμένος σάκος, που περιείχε ψηφιακά στοιχεία με αναλυτικές πληροφορίες για τις προαναφερόμενες ενέργειες. Το Συνταγματικό Δικαστήριο, θα απορρίψει τα εν λόγω αποδεικτικά στοιχεία, με την αιτιολογία ότι στις σακούλες που περιείχαν σκληρούς δίσκους ανιχνεύτηκαν άγνωστα δακτυλικά αποτυπώματα, όπου δημιουργείται αμφιβολία αν τα στοιχεία που αποκαλύφθηκαν στα εν λόγω ψηφιακά μέσα είχαν τοποθετηθεί από "αγνώστους"[29]. Όταν ο καταγγέλλων θα βρεθεί στις φυλακές ως κατηγορούμενος της υπόθεσης, θα ξεχαστεί τελείως ο "σάκος του Gölcük"
  • Στα μέσα του 2007, θα καταγγελθούν σχέδια επίθεσης κατά του Εβραίου επιχειρηματία İshak Alaton και των Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου και Αρμένιου Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης, Μουταφιάν[30].

Βέβαια όταν θα εκδικαστούν οι υποθέσεις των μελών της κοινότητας Gülen, θα αθωωθούν όλοι οι κατηγορούμενοι κατά των οποίων στοιχειοθετήθηκε η κατηγορία, ότι "επικοινωνούσαν στην πλατφόρμα ByLock" χωρίς όμως να προσκομιστούν τα περιεχόμενα των επικοινωνιών τους. Το γεγονός θα αποτελέσει την απαρχή της τρίτης φάσης της υπόθεσης Balyoz.

Παράλληλα με την υπόθεση Balyoz, εξελίσσεται δεύτερη υπόθεση με κωδικό Ergenekon. Το ερώτημα που πλανάται είναι: "Γιατί οι Διωκτικές Αρχές δεν συνδίκασαν τις δύο υποθέσεις;"

Ergenekon

Όπως προαναφέραμε το ΑΚΡ εκτός από των πολλών ειδών ανοίγματα που κάνει προς στα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, παράλληλα αρχές του 2000 θα "απαλλαχτεί " και από το ΔΝΤ. Οι κυβερνήσεις ΑΚΡ επιδίδονται σε κοινωνικές παροχές, που στο παρελθόν καλύπτονταν από τα θρησκευτικά τάγματα. Παράλληλα θα αυξηθεί ο αριθμός των δευτεροβάθμιων θρησκευτικών σχολείων και θα παραχωρηθούν επιπλέον δικαιώματα στους αποφοίτους τους [Κοίτα πίνακα 11].

Όπως προαναφέρθηκε, από το 2003 υπήρχαν ενδείξεις "δυναμικής αντίδρασης" των Κεμαλικών και των εθνικιστικών κύκλων κατά του ΑΚΡ, που κυβερνούσε με μειοψηφία. Οι πρώτες αντιδράσεις θα σημειωθούν κατά των αδύναμων κοινωνικών στρωμάτων, στα οποία το ΑΚΡ στόχευε να παραχωρήσει τα Συνταγματικά τους δικαιώματα, που τους στερήθηκαν κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα, ούτως ώστε να φανεί ότι η ΤΔ επιθυμεί να ενταχθεί στην ΕΕ. Έτσι σύμβολα των μη Μουσουλμάνων θα δεχτούν θανατηφόρες επιθέσεις:

  • Στις 5/2/2006 στην Τραπεζούντα θα δολοφονηθεί ο Καθολικός ιερέας Andrea Santoro.
  • Στις 19/1/2007 στην Κωνσταντινούπολη θα δολοφονηθεί ο αρχισυντάκτης της Αρμενόφωνης εφημερίδας Agos, Hrant Dink.
  • Στις 18/4/2007 στην Μελιτίνη θα δολοφονηθούν στελέχη εκδοτικού οίκου που διέθεταν Ευαγγέλια.

Οι Andrea Santoro και Hrant Dink θα δολοφονηθούν από ανήλικους, που αμφότεροι είχαν εκπαιδευτεί στην Τραπεζούντα, ενώ τα τρία θύματα του εκδοτικού οίκου θα εκτελεστούν από πέντε νεαρούς ηλικίας 20-21 ετών. Την ίδια περίοδο στην Τραπεζούντα εξελίσσεται "πρακτική λιντσαρίσματος" κατά κάθε διαφωνούντος. Ούτε και στην ΤΔ πίστευαν ότι οι εν λόγω πράξεις ήταν αυθόρμητες και τελέστηκαν από αγανακτισμένους ανηλίκους. Ειδικά μετά την δολοφονία του Hrant Dink η εσωτερική αντίδραση και οι επίσημες αντιδράσεις του εξωτερικού θα εξαναγκάσουν τις διωκτικές Αρχές να πάρουν δραστικά μέτρα. Έτσι τον Ιούνιο του 2007 στην Τραπεζούντα "ανώνυμος" θα καλέσει την "ειδική γραμμή" της Στρατιωτικής Χωροφυλακής και θα καταγγείλει ότι στην περιοχή Ümraniye της Κωνσταντινούπολης σε παράνομα κτισμένη οικία (gecekondu) έχουν εναποτεθεί στρατιωτικές χειροβομβίδες.

Στις 12/6/2007 στην έφοδο των διωκτικών Αρχών στον καταγγελθέντα χώρο, θα βρεθούν 27 επιθετικές και αμυντικές χειροβομβίδες. Επειδή οι 3 πρώτοι συλληφθέντες ήταν απόστρατοι αξιωματικοί και το υλικό ήταν του Τουρκικού Στρατού, την υπόθεση αναλαμβάνουν τα Στρατοδικεία της Κωνσταντινούπολης[31]. Όταν βάσει των καταθέσεων και των ευρημάτων αποδεικνύεται ότι οι συλληφθέντες είχαν σχέση με το Σύλλογο Kuvva-i Milliye (Κουβάϊ Μιλλιέ), που εδρεύει στην Άγκυρα, οι διωκτικές Αρχές θα ερευνήσουν άμεσα την έδρα του συλλόγου. Σε φορητό υπολογιστή, που ανήκει στον πρόεδρο του συλλόγου, θα βρεθεί έγγραφο στο οποίο αναφέρεται ότι σε περίπτωση που την προεδρία της ΤΔ αναλάβει στέλεχος του ΑΚΡ, για να δημιουργηθεί κοινωνικό σοκ προβλέπεται η δολοφονία των: Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, Αρμένιου Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης Μουταφιάν και Εβραίου επιχειρηματία İshak Alaton. Οι Αρχές στον απόηχο των δολοφονιών των μη Μουσουλμάνων, αρχίζουν συλλήψεις των αποδεκτών και των προωθητών του εν λόγω εγγράφου[32].

Στις έρευνες που θα συνεχιστούν, στις 20 - 22/6/2007 θα βρεθούν πολίτες, απόστρατοι και συνταξιούχοι αστυνομικοί να συνδέονται με έγγραφο που φέρει τον κωδικό "ERGENEKON-LOBİ". Το ΓΕΕΘΑ Τουρκίας στις 27/6/2007 θα διατάξει εξονυχιστικό έλεγχο για τους εξοπλισμούς που βρέθηκαν σε Κωνσταντινούπολη και Eskişehir στις οικίες των μελών του "ERGENEKON-LOBİ".

Τρεις μέρες πριν την πρώτη συνεδρία όπου θα εκδικάζονταν η υπόθεση της δολοφονίας του Hrant Dink (2/7/2007), θα διαρρεύσουν οι πληροφορίες της προανάκρισης του "ERGENEKON-LOBİ", που διεξάγουν οι διωκτικές Αρχές των Ένοπλων Δυνάμεων. Στις 29/6/2007 όλα τα ΜΜΕ θα ασχοληθούν με τις διαρροές Αν και οι δικηγόροι του Dink θα προβούν σε δηλώσεις ότι "Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να σχετίζονται οι δύο υποθέσεις", θα ξεχαστούν οι σημαντικότερες λεπτομέρειες, όπως:

  • Τα μέλη της Μυστικής Υπηρεσίας της Στρατιωτικής Χωροφυλακής, μετά την σύλληψη του δολοφόνου στη Σαμψούντα θα τραβήξουν αναμνηστικές φωτογραφίες κάτω από την Τουρκική σημαία, και τον ανδριάντα του Κεμάλ, συμπεριφερόμενοι στον δολοφόνο ως ήρωα.
  • Ο άνθρωπος κλειδί της υπόθεσης (φοιτητής στην Τραπεζούντα) μετά την σύλληψη και μεταφορά του στην Κωνσταντινούπολη, αποδείχτηκε ότι ήταν στέλεχος της Κρατικής Ασφάλειας.
  • Ο επιθεωρητής του Δημοσίου που έλεγξε όλη την διαδικασία σύλληψης και στοιχειοθέτησης κατηγοριών, επισήμανε σοβαρές "διαδικαστικές ελλείψεις", που θα συντελέσουν στην αλλοίωση και εξαφάνιση πειστηρίων για την ανεύρεση των οργανωτών της δολοφονίας του Dink.

Παράλληλα με τα σημαντικά γεγονότα, όλοι προετοιμάζονταν για τις Βουλευτικές εκλογές στις 22/7/2007[Κοίτα Πίνακα 8]. Το γεγονός θολώνει περισσότερο την όλη διαδικασία, όπου μερίδα τύπου εκφράζοντας τμήμα της κοινής γνώμης υποστηρίζει ότι τα γεγονότα είναι προεκλογικά τεχνάσματα. Το CHP δια στόματος του βοηθού Γενικού Γραμματέα Algan Hacaloğlu (Αλγάν Χατζάλογλου) θα ανακοινώσει ότι οι συμμορίες που ανακαλύπτονται είναι προϊόν ξένων Μυστικών Υπηρεσιών [33]. Όμως η πρόοδος των ερευνών των διωκτικών Αρχών θα αποκαλύψει την ανάμιξη διαφόρων θεσμών. Έτσι την περίοδο 12/6/2007 - 26/8/2011 θα εκδοθούν 19 διαφορετικά παραπεμπτικά βουλεύματα, που στην πραγματικότητα αφορούσαν την υπόθεση Ergenekon. Στην εν λόγω περίοδο[34]:

  • Καταγράφονται πλέον των 100.000 τηλεφωνικών συνδιαλέξεων
  • Παρακολουθούνται 60.000 τηλεφωνικές συνδέσεις
  • Ξεκινούν δικαστικές έρευνες για 3.000 άτομα
  • Οι ανακριτές κάλεσαν 1.360 άτομα για να καταθέσουν
  • Υπήρξαν 44 προστατευόμενοι μάρτυρες, που τα στοιχεία τους δεν ανακοινώθηκαν ποτέ.
  • Συνελήφθησαν 588 άτομα
  • Πέθαναν 7 ύποπτοι πριν προλάβουν να καταθέσουν
  • Το σύνολο των παραπεμπτικών βουλευμάτων ανέρχεται στις 17.000 σελίδες
  • Το σύνολο των δικογραφιών αγγίζει τις 10.000.000 σελίδες.
  • Υπήρξαν 600 δικαστικές συνεδρίες.

 
                                                                              Από την εφημερίδα Radikal 22/7/2008

Παρότι για πολλούς κύκλους δεν αποκαλύφθηκαν ποτέ όλα τα άτομα που απαρτίζουν το "προεδρείο" της οργάνωσης Ergenekon[35], υπήρξαν πολλά οργανογράμματα [36] που χρησιμοποιήθηκαν στις δίκες και περισσότερα που δεν εμφανίστηκαν ποτέ!

Από την πλευρά των Ένοπλων Δυνάμεων εμφανίζονται καταγγελίες, όπου στηριζόμενες στις πληροφορίες του WikiLeaks, ισχυρίζονται ότι οι καταστάσεις με τους Ανώτατους Αξιωματικούς που πρέπει να συλληφθούν εκδόθηκαν από τις ΗΠΑ[37]. Από την άλλη, ερευνητικό κέντρο των ΗΠΑ, που συνεργάζεται με την CIA, ανακοινώνει ότι στην ΤΔ δικάζεται το Βαθύ Κράτος [38].

Στις 5/8/2013 τα δικαστήρια θα αποφανθούν και θα καταδικάσουν σε ποινές φυλάκισης 254 άτομα, εκ των οποίων 8 καθηγητές Πανεπιστημίου (4 εξ αυτών είχαν Πρυτανεύσει), 14 Ανώτατοι αξιωματικοί, 2 βουλευτές και άλλοι πολλοί πολιτικοί, δημοσιογράφοι κ.ά. Από τους καταδικασθέντες πολίτες το ενδιαφέρον για την Ελληνική κοινότητα εστιάζεται στην υπεύθυνη των δημοσίων σχέσεων του Τουρκορθόδοξου Πατριαρχείου Sevgi Erenerol, η οποία βοηθούσε στην διάσκεψη των στελεχών της οργάνωσης, που τελούνταν στις από τον Papa Eftim (Erenerol) υφαρπαγμένες Ελληνορθόδοξες Εκκλησίες.

Στις 12/5/2015 το Δικαστικό Πειθαρχικό Συμβούλιο θα ανακοινώσει την αποπομπή του βασικού Εισαγγελέα της υπόθεσης Ergenekon, Zekeriya Öz (Ζεκεριά Οζ). Για να αποφύγει τη σύλληψη, στις 10/8/2015 μαζί με τον Ανακριτή Celal Kaya(Τζελάλ Καϊά) προσέφυγαν εκτός ΤΔ. Ο Öz θα ζητήσει πολιτικό άσυλο από τις Γερμανικές Αρχές.

Οι καταδικασθέντες των δικών Ergenekon θα εφεσιβάλλουν των αποφάσεων. Στις 21/4/2016 οι αποφάσεις των εφέσεων θα ανακοινωθούν από τον Άρειο Πάγο, όπου και θα ανακοινωθούν οι αθωώσεις των καταδικασθέντων, περισσότερες εξ αυτών χωρίς να συζητηθεί η "ουσία" των αδικημάτων αλλά προβάλλοντας λάθη δικαστικών και διωκτικών Αρχών.


Balyoz, Ergenekon - Εκλογές, Δημοψηφίσματα

Οι δύο μεγαλύτερες και σημαντικότερες δίκες της ΤΔ, όπου αριστεροί, Ισλαμιστές, εθνικιστές, προσδοκούν διαμέσου αυτών να αποκωδικοποιηθεί το Βαθύ Κράτος, θα λήξουν με ποινές στα άτομα που διέπραξαν αδικήματα του κοινού Ποινικού Κώδικα. Εξετάζοντας το χρονολόγιο [Κοίτα Πίνακα 12] διαπιστώνουμε ότι αν και πληθαίνουν οι Ισλαμιστές [Κοίτα Πίνακα 11], μειώνεται η μάζα που στηρίζει το ΑΚΡ. Εάν συλλογιστούμε ορθολογικά δύσκολα θα ερμηνεύσουμε τις κινήσεις του RTE, άρα τα γεγονότα πρέπει να αναλυθούν με "θεωρίες συνωμοσίας" ...

Τα περισσότερα αδικήματα που επισυνάφτηκαν στους κατηγορούμενος των υποθέσεων Balyoz - Ergenekon, σε προγενέστερες περιόδους της ΤΔ θα επέφεραν ποινές θανάτου. Όμως αν και οι τελευταίες εκτελέσεις είχαν πραγματοποιηθεί την περίοδο 1980 - 1984 (50 στο σύνολο) έκτοτε δεν έχει εκτελεστεί κανένας κρατούμενος (οι αρχές της ΤΔ δεν εκτέλεσαν ούτε τον Öcalan, που του είχαν προσάψει την κατηγορία της ηθικής αυτουργίας για 24.000 θανάτους). Στα πλαίσια των Νόμων Εξυγίανσης της ΤΔ, μόλις το 2004 καταργείται η θανατική ποινή.

Η πολιτική ηγεσία της χώρας γνώριζε ότι ο FeG είχε "στήσει το Παράλληλο Κράτος". Ο RTE αρχές της δεκαετίας 2000 θα συνεργαστεί άψογα με την κοινότητα Gülen, μέχρι να "γνωρίσει" και να "διαχωρίσει" το Συντεταγμένο και το Παράλληλο Κράτος. Δύο θεσμοί ήταν αυτοί που συνεχώς θα δημιουργούσαν κολλήματα στην νέα πολιτική ηγεσία, οι Ένοπλες Δυνάμεις και τα Ανώτατα Δικαστήρια. Έτσι με τους μηχανισμούς του Παράλληλου Κράτους θα αρχίζει να ξηλώνει το Βαθύ Κράτος. Όταν το θάρρος και η αποφασιστικότητα των κυβερνήσεων ΑΚΡ, συνοδεύτηκαν και με υλικές απολαβές, η λαϊκή βάση θα στηρίξει ΑΚΡ και RTE. Έτσι με το πρώτο δημοψήφισμα θα κατορθώσει να ελέγξει την Δικαιοσύνη. Με τις αλλαγές του 2010 θα εκβιάσει την ηγεσία των Ένοπλων Δυνάμεων, καταδικάζοντάς την στα Πολιτικά Δικαστήρια.

Μετά τον θάνατο του Erbakan, το Παράλληλο Κράτος προσπαθεί να εφαρμόσει το επόμενο βήμα. Δηλαδή πορεία σταθερής διολίσθησης του Συντεταγμένου Κράτους προς στις αρχές της Σαρία. Είναι η περίοδος που ξεκινούν οι αποκαλύψεις κατάχρησης δημοσίου χρήματος και πλουτισμού των στελεχών του ΑΚΡ. Τότε ο RTE συνεργαζόμενος με το παρακράτος (MHP), δίνοντας εν μέρει άφεση στο Βαθύ Κράτος (διότι σε ανυποψίαστο χρόνο κάποια Εισαγγελική Αρχή μπορεί να ζητήσει την επί της ουσίας επανεξέταση των φακέλων Balyoz - Ergenekon) και με το κίνημα της 15/7/2016 θα απαλλαχτεί από κάθε φράξια του Παράλληλου Κράτους. Οι προαναφερόμενες τακτικές μπορούν να αναγνωστούν από την αναθεώρηση το 2017 των αναθεωρημένων άρθρων του δημοψηφίσματος του 2010 σ' ότι αφορά το Δικαστικό Σύστημα.

Την περίοδο που το Βαθύ Κράτος και το παρακράτος στοχεύει το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ο FeG στα πλαίσια του "Διαλόγου των Πολιτισμών" ή "Διαλόγου των Θρησκειών" θα πλαισιώσει τα Πατριαρχεία που εδρεύουν στην ΤΔ και θα αναδείξει τα οφέλη της ύπαρξης των εν λόγω θεσμών εντός της επικράτειας της ΤΔ. Με το κίνημα της 15/7/2016, όταν ενοχοποιούνται επιχειρήσεις, σχολεία, Βακούφια της Κοινότητας Gülen δεν θα αργήσουν και οι προβοκάτσιες κατά του Οικουμενικού Πατριαρχείου[39].

Το δημοψήφισμα της 16/4/2017 θα φέρει το κράτος ένα βήμα πριν από την Βασιλευόμενη Δημοκρατία, που ήταν η τελευταία μορφή πολιτεύματος του Θεοκρατικού Οσμανικού Κράτους, πριν αναλάβει το İttihat ve Terakki. Εξ άλλου το πολίτευμα των περισσότερων Χριστιανικών Ευρωπαϊκών Κρατών είναι η Βασιλευόμενη Δημοκρατία. Απλώς η ΤΔ θα είναι Ισλαμική...

Όταν συμβαίνουν όλα τα προαναφερόμενα και τα φώτα της δημοσιότητας έχουν συγκεντρωθεί στις ενδοκρατικές διαμάχες, στην ΤΔ εκπαιδεύονταν οι εθελοντές της ISIS. Όπως ακριβώς την δεκαετία του 1960, όπου για να κατευναστεί το αριστερό κίνημα, που γιγάντωνε στην Ευρώπη, δημιουργήθηκε το παρακράτος του MHP, εκπαιδεύοντας αμούστακα παιδιά σε διάφορα σημεία της Ανατολίας. Το ερώτημα που προκύπτει είναι : Πώς η άρχουσα οικονομική τάξη ανέχεται του αυτού είδους πολιτική αστάθεια;

Η απάντηση είναι απλή, με εκβιασμούς, με προσφορά επιπλέον ευκαιριών κέρδους συνοδευόμενα με θεωρητικά επιχειρήματα. Όπως:

  • Εκβιάζονται από το Παράλληλο Κράτος και από αθέμιτους μηχανισμούς ούτως ώστε να πάρουν μέρισμα κερδών και οι Ισλαμικές οικογένειες, που για δεκαετίες είχαν παραμείνει στο περιθώριο,
  • Με ανοίγματα σε Ρωσία, Γεωργία και Ελλάδα τους προσφέρονται νέες αγορές. Όπου τα Τουρκικά κεφάλαια (ανεξαρτήτως πού εμφανίζεται η έδρα τους) έχουν εισρεύσει δυναμικά στις εν λόγω χώρες Οι πιο τολμηροί (ή τυχοδιώκτες) ασχολούνται με λάφυρα και λαθρεμπόριο, κυρίως ακατέργαστου πετρελαίου προέλευσης Ιράκ και Συρία, που τελείται με Al Nusra και ISIS,.
  • Τέλος η τρίτη ή τέταρτη γενιά των İttihat ve Terakki, που οι πρόγονοί τους είχαν οικειοποιηθεί τα υπάρχοντα των Βυζαντινών λαών (που ή σφαγιάστηκαν ή εκδιώχτηκαν) και τα άφησαν ως κληρονομιά στις επόμενες γενιές, πείστηκαν με το επιχείρημα ότι μόνο το ΑΚΡ κατόρθωσε να εφαρμόσει τον Εθνικό Όρκο (Misak-ı Millî). Από τις 24/7/2015 τα Τουρκικά στρατεύματα σταθμεύουν στο Ιράκ στηρίζοντας τους εκεί Τουρκομάνους και από 20/8/2016 στην Συρία, ως δυνάμεις κατοχής πλέον. Αμφότερα έχουν σταθμεύσει στους χώρους που έχει ορκιστεί και η Οσμανική και η Μεγάλη Τουρκική Βουλή ότι θα ενσωματωθούν στην ΤΔ. Η δε Κύπρος εδώ και χρόνια έχει διχοτομηθεί και οι παράγοντες της ΤΔ προσπαθούν να αποκτήσουν τα μέγιστα, εμπαίζοντας ΟΗΕ και Διεθνή Κοινή Γνώμη. Ο RTE, αμφισβητώντας σήμερα την Συνθήκη της Λωζάννης, προετοιμάζει το πολιτικό έδαφος για αποδοχή των νέων Βαλκανικών συνόρων, γεγονός που ενδιαφέρει ιδιαίτερα την Ελλάδα.


                              Χάρτης Εθνικό Όρκο (Misak-ı Millî) και υποδιεκδίκηση εδάφη...

Το σημαντικότερο ερώτημα που παραμένει να διερευνηθεί είναι: Ποια είναι η θέση των ΗΠΑ, όταν αλλάζει μορφή ο ισχυρότερος σύμμαχός τους, που εδρεύει στην Μέση Ανατολή;

Το Μεγαλεπήβολο Σχέδιο Διευρυμένης Μέσης Ανατολής - Greater Middle East Project (ΔΜΑ ή GMA)

Μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου, το αποτυχημένο πραξικόπημα της Μόσχας και της επακόλουθης αποσύνθεσης της Σοβιετικής Ένωσης, χώρες που είχαν συνάψει αμυντική συμφωνία με Σοβιετική Ένωση και κυρίως τα μέλη της καταργηθείσας συμφωνίας της Βαρσοβίας, βιώνουν έντονα τον κίνδυνο να γίνουν στόχος γειτονικών ή τέως εχθρικών χωρών. Έτσι μετά το 1991 παράλληλα με τις διαδικασίες αποδοχής νέων εταίρων, το ΝΑΤΟ προβαίνει στον επανασχεδιασμό του επιχειρησιακού του σχεδίου. Ο νέος σχεδιασμός φέρει και την νέα αμυντική χαρτογράφηση της υφηλίου.

Έχοντας υπ' όψιν ότι ο τότε σύμμαχος Al-Qaeda, υποστηρίζονταν εκτός των άλλων από Αίγυπτο, Σαουδική Αραβία, Μπαχρέϊν, Κουβέιτ κ.ά, και στις γραμμές της μάχονταν μαθητές (Taliban) από όλες τις χώρες της Βόρειας Αφρικής, διαπιστώνεται ότι παρόλη τη μωσαϊκή εθνοτική μορφή του Αραβο-Ισλαμικού κόσμου, έχοντας εργαλείο την θρησκεία μπορούσε να ελεγχτεί και να αμυνθεί ο Ισλαμικός κόσμος. Από την μία με τον Α' πόλεμο του κόλπου διαπιστώθηκε ότι τα ΝΑΤΟ'ϊκα στρατεύματα δεν ήταν σε θέση να επιβάλλουν την απαιτούμενη τάξη στα ευκόλως κατακτημένα εδάφη, από την άλλη χρειάζονταν να παρασχεθεί ασφάλεια για τους αγωγούς φυσικού αερίου και πετρελαίου, που σχεδιάζονταν να κτιστούν για την μεταφορά ενέργειας από τα κράτη του κόλπου στην Ε.Ε. Έτσι θα αποδυναμωνόταν η οικονομική ηγεμονία της νέας Ρωσικής Ομοσπονδίας, που καλύπτει το 80% των αναγκών του φυσικού αερίου της ΕΕ.

Στο νέο σχεδιασμό, οι χώρες της Βόρειας Αφρικής, Παλαιστίνης, Μεσοποταμίας, Αραβικής Χερσονήσου και μέλη τέως συμμαχίας Sadabat, θα απαρτίσουν το γεωγραφικό χώρο της Διευρυμένης Μέσης Ανατολής (Greater Middle East, ΔΜΑ - GME). Οι Δυτικές δυνάμεις θα συμφωνήσουν ότι ο οικονομοπολιτικός έλεγχος της Διευρυμένης Μέσης Ανατολής περνά από το Ισλάμ!

Η εν λόγω στρατηγική αποκαλείται ως Σχέδιο Διευρυμένης Μέσης Ανατολής. Για πρώτη φορά γίνεται αναφορά του σχεδίου το Φθινόπωρο του 1995 στο περιοδικό του Στρατού των ΗΠΑ Joint Forces Quarterly[40], από το οποίο πληροφορούμαστε ότι από το 1992 οι πολιτικοί σχεδιαστές των ΗΠΑ έχουν αντιληφθεί τον κίνδυνο του Ισλάμ και αναζητούν λύσεις και στα κλιμάκια του ΝΑΤΟ. Στις σχετικές αναφορές διαπιστώνουμε ότι για την ΤΔ υπάρχει η άποψη ότι ζει έντονα "κρίση εθνικής ταυτότητας" σ' ότι αφορά το Ισλαμικό παρελθόν της Θεοκρατικής Οσμανικής Αυτοκρατορίας. Είναι η περίοδος επιτυχιών των ANAP, RP (και FP μετά),όπου το 1996 ο FeG θα ξεκινήσει σχέσεις με τις Γερμανικές Αρχές και παράλληλα θα γίνει βασικός συνομιλητής στο "διάλογο των Θρησκειών"!

Οι ΗΠΑ, θα προσεγγίσουν την Σαουδική Αραβία των Vahabî, πιστεύοντας ότι η οικονομικά ισχυρή χώρα της OIC, όπου εντός της επικράτειας της βρίσκονται οι Άγιοι Τόποι των Ισλαμιστών, είναι σε θέση να ελέγχει τον Ισλαμικό Κόσμο. Επέρχεται η 11/9/2001 με βασικούς σχεδιαστές Αιγύπτιους και Σαούδους Εμίρηδες. Αρχές του 2002 ο George Walker Bush, αναζητά τον "άξονα του κακού", ενώ ο καθένας από ξεχωριστή οπτική γωνία, η Ρωσία μέσω Vladimir Vladimirovich Putin[41] και η σύμμαχος Ελλάδα μέσω Κωνσταντίνου Σημίτη[42] αμφισβητούν την ύπαρξη συντονισμένων κινήσεων των χωρών που απαρτίζουν τον κεντρικό και δευτερεύοντα "άξονα του κακού". Στην πραγματικότητα και τα στελέχη πολιτικών αναλύσεων των Δυτικών Μυστικών Υπηρεσιών κινούνται στο ίδιο μήκος κύματος. Αναζητούν διορθωτικές κινήσεις στην προχαραγμένη πολιτική της δεκαετίας 1990. Στην συνδιάσκεψη του ΝΑΤΟ στην Πράγα το 2003, όπου μεταλλάχτηκε όλος ο σχεδιασμός και η πολιτική του ΝΑΤΟ, επανέρχεται ο όρος Σχέδιο Διευρυμένης Μέσης Ανατολής με την νέα έννοια, δηλαδή ως σχέδιο επίλυσης της Ισλαμικής απειλής. Ως προς τις Ανακριτικές Αρχές του 2010 της ΤΔ είναι η περίοδος που τίθεται σε εφαρμογή το σχέδιο Balyoz και δραστηριοποιείται έντονα η οργάνωση Ergenekon. Ενώ αμφότεροι αποτυγχάνουν, επικρατεί το ΑΚΡ...

Από την μία οι Ισλαμιστές εκτός του ότι είναι άκρα αντικομουνιστές παράλληλα έχουν απορρίψει και κάθε Δυτικό πρότυπο ως Χριστιανικό. Από την άλλη οι αιματηρές αντιπαραθέσεις μεταξύ Ισλαμικών αιρέσεων και Ταγμάτων ήταν ιστορική πραγματικότητα από την περίοδο που πρωτοεμφανίστηκε η Ισλαμική θρησκεία στην Αραβική χερσόνησο. Μετά τις 11/9/2001 οι μη Μουσουλμανικές χώρες αρχίζουν να κινδυνεύουν από το cihâd. Η Δύση θα προσθέσει στο γενικό σχέδιο ελέγχου παραγωγικών κέντρων και πηγών πρώτων υλών και την παράμετρο αντιμετώπιση Ισλαμικών επιθέσεων, που οι περισσότερες πηγάζουν από την περιοχή της ΔΜΑ. Οι ΗΠΑ λόγω των ατέρμονων μαχών από το 1991 επισημαίνουν απώλεια πόρων από την:

  • Συντήρηση υπέρογκων Ένοπλων Δυνάμεων και Μυστικών Υπηρεσιών στην ΔΜΑ
  • Δυσκολία προμήθειας δικών τους προϊόντων, ενώ αντλούν πρώτες ύλες σε συμφέρουσες τιμές,
  • Διεξαγωγή μαχών από απόσταση.

Για να περιοριστούν οι προαναφερόμενες ζημιές, προτείνεται να στηριχτούν σύμμαχοι εντός της ΔΜΑ. Το ερώτημα που τίθεται είναι: Με ποια κριτήρια;

Το 2003 δημοσιεύεται ένας τελείως διαφορετικός τρόπος ανάλυσης του Ισλαμικού κόσμου [43], όπου οι Ισλαμιστές δεν ταξινομούνται βάσει δογματικών, αιρετικών, ταγματικών αρχών, αλλά με κοινωνικά δεδομένα με γνώμονα τον τρόπο αντιμετώπισης των Δυτικών αρχών. Ως προς την νέα ανάλυση οι Ισλαμιστές ταξινομούνται σε 4 κατηγορίες με βάση τις θέσεις τους:

  • Οι Θεμελιωτές (Fundamentalists): Απορρίπτουν τις Δημοκρατικές αρχές και το σύγχρονο πολιτισμό της Δύσης. Υποστηρίζουν την κατά γράμμα εφαρμογή των γραφόμενων στο Κοράνι και στη Σαρία. Για να επιτευχθεί ο στόχος τους μπορούν να χρησιμοποιήσουν την καινοτομία και την σύγχρονη τεχνολογία.
  • Οι Παραδοσιακοί (Traditionalists): Υποστηρίζουν την συντηρητική κοινωνία. Είναι υποψιασμένοι για κάθε είδους νεωτερικότητα, καινοτομία και αλλαγή.
  • Οι Νεωτεριστές (Modernists): Υποστηρίζουν ένα Ισλαμικό κόσμο, που θα είναι τμήμα της παγκόσμιας νεωτερικότητας. Προσπαθούν να εκσυγχρονίσουν και να μεταρρυθμίσουν το Ισλάμ, ούτως ώστε να ευθυγραμμιστεί με την σύγχρονη εποχή.
  • Οι Κοσμικοί (Secularists): Υποστηρίζουν τον διαχωρισμό θρησκείας και πολιτείας, με την έννοια της Δυτικής βιομηχανοποιημένης Δημοκρατίας, όπου η θρησκεία είναι συνειδησιακό θέμα κάθε ατόμου.

Στο σύγγραμμα γίνεται αναφορά στις υποκατηγορίες και στη στρατηγική εναντίωσης μίας κατηγορίας (ή υποκατηγορίας) κατά άλλης, ούτως ώστε στο βάθος του χρόνου όλη η ΔΜΑ να απαρτίζεται από Ισλαμικές χώρες που θα επικρατούν οι Νεωτεριστές ή οι Κοσμικοί. Επειδή στο παρόν σύγγραμμα δεν είναι αντικείμενο μελέτης η εν λόγω ενδιαφέρουσα ανάλυση, θα αρκεστούμε να επισημάνουμε τις σημαντικές αναφορές σ' ότι αφορά την εφαρμογή των αποτελεσμάτων των δημοψηφισμάτων:

  • Επισημαίνεται ότι η ΤΔ είναι το μοναδικό Κοσμικό κράτος ως προς το Σύνταγμά του, το οποίο από Ισλαμικό Θεοκρατικό Κράτος (Οσμανικό) σε σύντομο χρονικό διάστημα και με επιτυχία μεταλλάχτηκε σε Κοσμικό (ΤΔ). Όμως:
    • Στη δεκαετία του 2000 αρχίζει να διολισθαίνει προς Ισλαμική Δημοκρατία
    • Οι Τούρκοι της διασποράς που εντάσσονται στα Ισλαμικά κινήματα, ακολουθούν τις αρχές των Θεμελιωτών, ενώ οι υπόλοιποι εντάσσονται άμεσα στον Δυτικό πολιτισμό
  • Ο FeG αναφέρεται ως παράδειγμα προς μίμηση σ' ότι αφορά τις δραστηριότητές του.

Το 2004 ο τέως Πρέσβης των ΗΠΑ στην ΤΔ (1995 - 1997) και Υφυπουργός Πολιτικών Υποθέσεων (2001 - 2995) MarkIsaiahGrossman αναφερόμενος περί "Μετριοπαθούς Ισλάμ", υποδεικνύει ως παράδειγμα της εφαρμογής του την ΤΔ. Ο τότε Αρχηγός ΓΕΕΘΑ της ΤΔ Mehmet İlker Başbuğ (Μεχμέτ Ιλκέρ Μπάσμπούγ), θα αντιδράσει άμεσα δηλώνοντας, ότι ένα κράτος δεν μπορεί να είναι και Κοσμικό και να επικρατεί το Μετριοπαθές Ισλάμ. Ο δε Πρωθυπουργός RTE στις δηλώσεις του επισημαίνει "Τι εννοούν με το Μετριοπαθές Ισλάμ; Υπάρχει το Ισλάμ, υπάρχει ο Μουσουλμάνος"![44]. Ο Başbuğ θα βρεθεί ισοβίτης στις φυλακές συμπεριλαμβανόμενος στους καταδικασθέντες της υπόθεσης Ergenekon και θα αποφυλακιστεί στις 7/3/2014.

Όταν η εφαρμογή της στρατηγικής του σχεδίου ΔΜΑ προσκρούει στα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, έχουμε τα ολοκαυτώματα της ISIS. Συγκεκριμένα, η ISIS θα δημιουργήσει το εμιράτο της στους χώρους που υπολογίζονταν η διέλευση αγωγών, που τα παγκόσμια οικονομικά κέντρα δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν για τον τελικό προορισμό. Η μη υλοποίηση νέων αγωγών σε συνδυασμό με τη διένεξη της Ουκρανίας θα συντελέσουν ώστε η ΤΔ να είναι το μοναδικό σημείο εξόδου αγωγών της Ανατολικής ΔΜΑ προς Δύση. Έτσι δεν υλοποιούνται ποτέ τα σχέδια κτήσης αγωγών:

  • Κατάρ - Σαουδική Αραβία - Ιορδανία -[(Συρία ή Ισραήλ), αντιδρά η Ρωσία (σχέδιο του 2010)
  • Ιράν - Ιράκ - Συρία, αντιδρούν Ισραήλ και Τουρκία (σχέδιο 2011)
  • Ισραήλ + Κύπρος - Ελλάδα, αντιδρά η Τουρκία.

Παράλληλα το Ισραήλ θα εκφράσει έντονη δυσαρέσκεια για την συμφωνία Ιράν - ΗΠΑ που υπογράφηκε στις 14/7/2015.

Στην ΤΔ στελέχη του AKP (συγκαταλεγόμενου του οικογενειακού περιβάλλοντος του RTE) θησαυρίζουν από τις εμπορικές συναλλαγές με ISIS, με ένα παράνομο εγκληματικό εμιράτο που οργάνωσε επιθέσεις σε όλη την υφήλιο εκτός Ισραήλ ... Και τώρα που εξαφανίζεται από το χάρτη κυριολεκτικά έχει αφήσει γη και ύδωρ στην ΤΔ.

Κλείνοντας

Απ' ότι διαπιστώνουμε, τα γεγονότα που προαναφέρθηκαν δεν είναι ανεξάρτητα εσωτερικά προβλήματα της ΤΔ, αλλά προεκτάσεις των παγκόσμιων οικονομικών - πολιτιστικών εξελίξεων. Για να ανταποκριθεί οποιοσδήποτε θεσμός στις ραγδαίες παγκόσμιες εξελίξεις το κέντρο αποφάσεων του θεσμού πρέπει να είναι ολιγομελές και οι εντολές άμεσα εκτελεστέες. Εάν ο θεσμός είναι κράτος, το πολίτευμα θα έχει την μορφή Ολιγαρχικού Ολοκληρωτικού καθεστώτος, όπως μεταλλάσσεται η ΤΔ.

Ποια η θέση του προτεκτοράτου Ελλάδα; Τι μπορεί να προσδοκά;

Στην ΤΔ εάν το Νοέμβριο του 2019:

  • χαραχτεί πορεία Ισλαμοποίησης, όπου το ολιγομελές κέντρο αποφάσεων θα απαρτίζεται από Θεμελιωτές, η Ελλάδα κινδυνεύει άμεσο από το cihad, ως πρώτη μη Ισλαμική χώρα που συνορεύει με Ισλαμικές...
  • χαραχτεί άκρα εθνικιστική πορεία, η Ελλάδα κινδυνεύει από την διάτρηση της Συνθήκης της Λωζάννης και την υλοποίηση του εθνικού όρκου από Τουρκικής πλευράς.

Τα δε κράτη της ΕΕ, που θεωρούν ότι είναι ασφαλή, πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψιν την διδασκαλία του Ισλαμικού Τάγματος Λάμψη:

"Στο cihâd του 21ου αιώνα δεν είναι απαραίτητες οι αιματοχυσίες. Θα πάμε να ζήσουμε μαζί τους, θα τους κατακτήσουμε με τους Νόμους τους και θα τους διοικήσουμε με τους Νόμους μας"...

 

Σημειώσεις

[1] Για το τρέχον Σύνταγμα (Ν.2709-18/10/1982) της ΤΔ κοίτα: http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2709.pdf.

Για τα άρθρα που θα επηρεαστούν από το δημοψήφισμα κοίτα άρθ.18 Ν.6771-2/1/2017

[2] Οι έξι αρχές του Κεμαλισμού, που έχουν ιεραρχική δομή είναι άρρηκτα συνδεδεμένες και διατηρούν λογική «πεπεραστικότητας», είναι: Εθνικισμός, Λαϊκισμός, Ρεπουμπλικανισμός, Εκκοσμίκευση, Κρατισμός και Μεταρρυθμισμός.

[3] İstiklâl Mahkemeleri, με την παύση επικοινωνίας της Βουλής της Άγκυρας με το Οσμανικό κράτος, για να καλυφτεί το κενό της δικαστικής εξουσίας, στις 18/9/1920 θα ιδρυθούν τα Έκτακτα Δικαστήρια της Ελευθερίας (İstiklal Mahkemeleri), που θα λειτουργήσουν μέχρι και το 1927. Χρησιμοποιούνται για να καμφθεί κάθε αντίσταση κατά των Κεμαλικών Μεταρρυθμίσεων που επιβάλλονταν από την Βουλή της Άγκυρας πρώτα και από την ΤΔ έπειτα. Πολλές φορές δεν επικαλούνταν νομοθεσία. Την σύντομη εκείνη περίοδο με αποφάσεις των Έκτακτων Δικαστηρίων  της Ελευθερίας απαγχονίστηκαν πλέον των 1.000 ατόμων. Koίτα: http://belgelerlegercektarih.com/tag/istiklal-mahkemelerinde-kac-kisi-idam-edildi/

Για την επίσημη θέση της ΤΔ στο: https://www.tbmm.gov.tr/yayinlar/istiklal_mahkemesi/cilt1.pdf

[4] Στην ιστοσελίδα του Ανώτατου Εκλογικού Συμβουλίου (Yüksek Seçim Kurulu) υπάρχει ρητή προειδοποίηση, ότι κάθε πληροφορία που απομακρύνεται από την επίσημη ιστοσελίδα της, η εγκυρότητα της πληροφορίας ανήκει στον φορέα (χρήστη) που έχει αντλήσει την εν λόγω πληροφορία.

[5] Anadolu Ajansı, από το 1925  λειτουργεί ως Κρατική Ανώνυμη Εταιρεία.

[6] Ο γράφων έλαβε, του αυτού είδους βίντεο από facebook και twitter

[7] Τα τρία κόμματα είναι: Cumhuriyet Halk Partisi (Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα, CHP), Halkların Demokratik Partisi(Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών, HDP) και Vatan Partisi (Κόμμα Πατρίδα, VP).  Το HDP εμφανίζεται ως κουρδοκεντρικό προοδευτικό κόμμα, που στηρίζει τα δικαιώματα των μειονοτήτων.

[8] Λεπτομέρειες για το κίνημα κοίτα άρθρο Β. Κυρατζόπουλου, Τουρκία, τα Κινήματα και το Κίνημα, Ιούλιος 2016, http://www.elzoni.gr/html/ent/731/ent.65731.asp και http://www.anixneuseis.gr/?p=148344

[9] Δόγμα Εννέα Αχτίδων, Η Εθνικιστική θεωρία των Εννέα Αχτίδων, για πρώτη φορά προβάλλεται ως εθνική πρόταση πολιτεύματος από τον Alparslan Türkeş. Η Εθνικιστική θεωρία των Εννέα Αχτίδων βασίζεται σε 9 ιεραρχικά δομημένες αρχές που διατηρούν λογική «πεπεραστικότητας», οι οποίες είναι:

  • Εθνικισμός (Milliyetçilik)
  • Ιδεαλισμός (Ülkücülük)
  • Ηθική (Ahlâkçılık)
  • Κοινωνισμός (Toplumculuk)
  • Επιστημονισμός (İlimcilik)
  • Ελευθερία και Ατομικισμός (Hürriyetçilik ve Şahsiyetçilik)
  • Στήριξη αγροτικού πληθυσμού (Köycülük)
  • Προοδευτισμός και Λαϊκισμός (Gelişmecilik ve Halkçılık)
  • Στήριξη Βιομηχανίας και Τεχνολογίας (Endüstricilik ve Teknikçilik)

[10] Κοίτα άρθρο Β. Κυρατζόπουλου, Οι Τουρκικές Βουλευτικές Εκλογές 2015 & οι Παραλειπόμενες Λεπτομέρειες, Ιούνιος 2015. Όπως http://www.elzoni.gr/html/ent/456/ent.55456.asp.

[11] Το HDP στις 30/4/2017 δημοσιεύει έκθεση 67 σελίδων. Κοίτα:

http://www.hdp.org.tr/images/UserFiles/Documents/Editor/Referandumu%20Bask%C4%B1%20ve%20%C4%B0hlal%20Raporu.pdf.

Το CHP στις 29/4/2017 καταγγέλλει 143 περιπτώσεις βίας και νοθείας και 6 περιπτώσεις "έμπρακτης στήριξης" υπέρ του "ΝΑΙ" από Δημοτικούς Υπαλλήλους. Κοίτα:

http://www.chp.org.tr/Haberler/53/Referandum%20Raporu/yilmaz-esitsiz-ve-adaletsiz-propaganda-surecinde-referandum-raporu-56596.aspx.

[12] Κοίτα http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/224047/Dolmabahce_anlasmasi.html

[13] Ιδρύεται στις 21/8/1969 στο Ραμπάτ του Μαρόκου με την συγκατάθεση 38 Ισλαμικών χωρών. Το κέντρο του Οργανισμού ορίζεται να είναι η Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας. Σήμερα συμμετέχουν 56 χώρες μέλη του ΟΗΕ.

[14] Ba'athArab Socialist Ba'ath Party (Arabic:حزب البعث العربي الاشتراكي‎‎ Ḥizb Al-Ba‘th Al-‘Arabī Al-Ishtirākī), ήταν ένα πολιτικό κόμμα που ιδρύθηκε στο Λίβανο. Η ιδεολογία του κόμματος είναι η ανάμειξη: αραβικού εθνικισμού, παναραβισμού και αραβικού σοσιαλισμού. Κοίτα μελέτη Β. Κυρατζόπουλου, Οι Εξελίξεις στο Τραπέζιο Ανατολικού Ζητήματος 2012-2015.

https://www.academia.edu/24234101/Οι_Εξελίξεις_στο_Τραπέζιο_Ανατολικού_Ζητήματος_2012_-_2015,

[15] Κοίτα μελέτη Β. Κυρατζόπουλου, Οι Εξελίξεις στο Τραπέζιο Ανατολικού Ζητήματος 2012-2015.

https://www.academia.edu/24234101/Οι_Εξελίξεις_στο_Τραπέζιο_Ανατολικού_Ζητήματος_2012_-_2015

[16] Κοίτα άρθρο Β. Κυρατζόπουλου, Ιούλιος 2016 " Τουρκία, τα Κινήματα και το Κίνημα".

[17] İsmail Nihat Erim, (γ.1912,Νικομήδεια - θ.19/7/1980, Κωνσταντινούπολη) Είναι ο μοναδικός Τούρκος Πρωθυπουργός που δολοφονήθηκε. Μετά την αποφοίτησή του από την Νομική Σχολή της Κωνσταντινούπολης, ολοκλήρωσε την διατριβή του στη Νομική του Παρισιού το 1939. Το 1941 αρχίζει να διδάσκει ως καθηγητής της Νομικής στο Πανεπιστήμιο της Άγκυρας. Την περίοδο 1943 - 1950 ως βουλευτής του CHP θα διατελέσει Υπουργός Δημοσίων Έργων στην Β' κυβέρνηση Saka (Σακά, 10/6/1948 - 16/1/1949) και ως Υπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ στην κυβέρνηση Günaltay (Γκούναλταϊ, 16/1/1949 - 22/5/1950). Το 1953 αναλαμβάνει την κομματική εφημερίδα  ULUS (Ουλούς). Παρότι στέλεχος του CHP, ο Menderes του DP το 1955 θα του αναθέσει την συγγραφή της πολιτικής της ΤΔ σ' ότι αφορά την Κύπρο. Θα αντιπροσωπεύσει την ΤΔ στη σύνταξη του Συντάγματος της Κύπρου. Την περίοδο 1959 - 1961 (περίοδος Λονδίνου - Ζυρίχης) εργάζεται στον ΟΗΕ ως Νομικός Σύμβουλος . Το 1961 επανέρχεται στην πολιτική και επανεκλέγεται βουλευτής από το CHP. Μετά την παραίτησή του από το Πρωθυπουργικό αξίωμα, το 1975 θα εκδώσει βιβλίο με όλη την εμπειρία του από το "Κυπριακό"

[18] Cihâd (الجهاد), στο Κοράνι αναφέρεται σε 24 διαφορετικά σημεία. Είναι ο στόχος των Χαλίφηδων. Ως προς τις αρχές του Μωάμεθ, επιδιώκεται η με κάθε μέσο Μουσουλμανοποίηση της ανθρωπότητας.

[19] Για τις θέσεις του κοίτα http://fgulen.com/tr/fethullah-gulenin-butun-eserleri

[20] Το ιδιωτικό τηλεοπτικό κανάλι ATV στις 18/6/1999 θα προβάλλει τις εν λόγω θέσεις από το κεντρικό πρόγραμμα ειδήσεων. Την επομένη και για πολλές μέρες σε όλη την ΤΔ θα συζητούνται και θα προβάλλονται οι εν λόγω θέσεις. Μετά τις εκπομπές ο  FeG θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει την ΤΔ. Αν και ο κεντρικός παρουσιαστής Ali Kırca (Αλί Κιρτζά) αναλαμβάνει πλήρως την ευθύνη, θα αποκαλυφθεί ότι η πηγή των πληροφοριών ήταν ο Necip Hablemitoğlu, ο οποίος τέλος θα δολοφονηθεί από "αγνώστους".

Necip Hablemitoğlu (Νετζιπ Χαμπλεμίτογλου), Köstebek (κοστεμπέκ = τυφλοπόντικας), εκδοτικός οίκος pozitif , Κωνσταντινούπολη 2008. Ο Ακαδημαϊκός (με εξειδίκευση στις Τουρκικές μειονότητες) και συγγραφέας ήταν παράλληλα και συνεργάτης της MİT. Οι ιδεολογικές του θέσεις (ανήκει στην εθνικιστική παράταξη) τον παρασύρουν να διαρρέει πληροφορίες της υπηρεσίας. Το βιβλίο τυφλοπόντικας, που βασίζεται στις εκθέσεις της ΜΙΤ σ' ότι αφορά τη δράση της Κοινότητας Gülen δεν πρόλαβε να το τελειοποιήσει, αφού θα δολοφονηθεί στις 18/12/2002.

[21] Παράλληλο Κράτος, στη διεθνή βιβλιογραφία για πρώτη φορά αναφέρεται από τον  ιστορικό και πολιτικό επιστήμονα Robert Owen Paxton (γ. 1932, ειδικός στην ανάλυση της Γαλλικής περιόδου Vichy και της Φασιστικής ανόδου του Β'ΠΠ.).  Εννοούνται οι κρατικοί θεσμοί που στην πραγματικότητα δεν εντέλλονται από κυβερνητικά στελέχη. Αν και εμφανίζονται ως κρατικοί μηχανισμοί προσπαθούν να μεταφέρουν στην πλατειά μάζα την ιδεολογία των εντολέων τους.

Το Παράλληλο Κράτος διαφέρει από το "Βαθύ Κράτος" της ΤΔ. Το Βαθύ Κράτος είναι δημιουργία του CHP από τα τέλη της δεκαετίας 1940 με απώτερο σκοπό η ΤΔ να παραμείνει στις αρχές του Κεμαλισμού ανεξάρτητα κυβερνητικής πολιτικής. Δηλαδή το Βαθύ Κράτος το απαρτίζουν άτομα με σαφές σημείο αναφοράς, όμως το Παράλληλο Κράτος το απαρτίζουν θεσμοί που μεταφέρουν στις πλατειές μάζες την ιδεολογία των εντολέων τους, που ενδέχεται να αλλάζουν από περίοδο σε περίοδο.

[22] Κοίτα https://en.wikipedia.org/wiki/Turkish_Hezbollah.

[23] Αναγνώστες που επιθυμούν λεπτομέρειες μπορούν να παρακολουθήσουν την εκπομπή: Με τα Χρώματα του Λόγου της Λένας Λιβανού "Περί Πειρατείας", https://www.youtube.com/watch?v=KVDzPokhuFk

[24] Η 1η Στρατιά εδρεύει στην Κωνσταντινούπολη με κύριο στόχο την ασφάλεια των περασμάτων της Προποντίδας. Ο Çetin Doğan (Τσετίν Ντογάν) είναι ο μοναδικός Διοικητής που από το 1996 και μετά θα παραμείνει στην θέση του για συναπτά 2 έτη, ενώ είθισται να αλλάζουν τον Αύγουστο κάθε έτους κατόπιν των αξιολογήσεων .

[25] Κοίτα 9/3/2010  http://internethaber.com/azinliklara-da-orak-plani-235678h.htm

[26] Κοίτα 21/9/2012 http://www.sabah.com.tr/gundem/2012/09/21/balyoz-plani-davasinda-karar

[27] Η πλατφόρμα επικοινωνίας ByLock αναπτύχτηκε από τον Τουρκικής καταγωγής επιστήμονα που ζει στις ΗΠΑ , και χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο David Keynes. Τα βασικά χαρακτηριστικά της πλατφόρμας επικοινωνίας είναι:

  • Το μηνύματα (φωνητικά, γραπτά, εικόνα κ.ά) μεταφέρονται κρυπτογραφημένα.
  • Ο χρήστης μπορεί να ρυθμίσει το χρονικό διάστημα που θα μείνουν "ζωντανά". Μετά την εκπνοή του ρυθμιζόμενου χρονικού περιθωρίου, τα μηνύματα, όπου και αν βρίσκονται αυτοκαταστρέφονται (διακομιστές, κινητά, Η/Υ κ.ά) άνευ ιχνών.
  • Το άνοιγμα της επικοινωνίας γίνεται με οποιοδήποτε είδος κωδικού (π.χ. δακτυλικά αποτυπώματα).

Η πλατφόρμα το Μάρτιο του 2014 θα διατεθεί μέσω διαδικτύου. Τέλη του 2015 Μυστικές Υπηρεσίες της Δύσης θα διαπιστώσουν ότι χρησιμοποιείται από τους "τρομοκράτες". Έτσι θα λάβει γνώση και η ΜΙΤ. Μέχρι τον Ιανουάριο του 2016 υπολογίζεται ότι το λογισμικό είχε εγκατασταθεί περίπου σε 600.000 "μέσα".

Ο Τούρκος επιστήμονας στα φοιτητικά του χρόνια στηρίχτηκε από το Τάγμα Işık, γεγονός που δίνει επιχειρήματα στις Τουρκικές διωκτικές Αρχές ότι μέχρι το κίνημα της 15/7/2016 χρησιμοποιούνταν από τους οπαδούς του FeG.

[28] Κοίτα http://www.sabah.com.tr/gundem/2017/05/17/son-dakika-balyoz-savcisi-savas-kirbas-hakkinda-flas-gelisme

[29] Κοίτα 6/5/2015 http://www.hurriyet.com.tr/balyoz-davasinda-gerekceli-karar-aciklandi-28930729

[30] Κοίτα εφημερίδα Agos 27/7/2007 , άρθρο Kuvva-i Milliyeciler, sakin bos durmayin! Patrik Mesrob ve Bartholomeos’a suikast iddiası

[31] Κοίτα Zaman online 29/6/2007, http://zaman.com.tr/webapp-tr/yazdir.do?haberno=557488

[32] Από το Α' παραπεμπτικό βούλευμα της δίκης.

[33] Κοίτα Zaman online 29/6/2007, http://zaman.com.tr/webapp-tr/yazdir.do?haberno=557450

[34] Κοίτα http://www.habera.com/haber/Iste-rakamlarla-Ergenekon-davasi/188960

[35] Κοίτα http://www.radikal.com.tr/turkiye/iste-ergenekon-semasi-890447

[36] Σχεδιασμένα από MİT, JİTEM, Υπηρεσίες ΓΕΕΘΑ Τουρκίας, Εισαγγελικές αρχές κ.ά. Π.χ. κοίτα

http://www.ensonhaber.com/genelkurmayin-cizdigi-ergenekon-semasi-2012-12-29.html

[37] Κοίτα εφημ. Yeniçağ 7/1/2012, άρθρο Listeyi ABD yaptı, http://www.yenicaggazetesi.com.tr/listeyi-abd-yapti-61651h.htm

[38] Κοίτα Open Source Center report, Turkey - Guide to Ergenekon 19/3/2010.

[39] Κοίτα Άρθρο Β. Κυρατζόπουλου Η Αγία Μεγάλη Σύνοδος της Κρήτης, η Κοινότητα Gülen και οι "Άγνωστοι" Σεπτέμβριος 2016. Εφημ Ο Πολίτης αριθμός φύλλου 594, όπως http://www.elzoni.gr/html/ent/405/ent.66405.asp και http://www.anixneuseis.gr/?p=150844

[40] Κοίτα περιοδικό Joint Forces Quarterly(JFQ), 1995 Autumn Vol: 9

[41] Κοίτα Ριζοσπάστη 10/2/2002 http://www.rizospastis.gr/story.do?id=1141382

[42] Κοίτα Καθημερινή 6/3/2002 http://www.kathimerini.gr/113068/article/epikairothta/politikh/amfisvhthse-ton-a3ona-kakoy

[43] Κοίτα Cheryl Benard, Civil Democratic Islam, Partners, Resources and Strategies, RAND corp., 2003 Santa Monica CA, ΗΠΑ

[44] Κοίτα εφημ. Hürriyet 21/3/2004


I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

XIII

XIV

XV

Νομός

2017 Εγγεγραμμένοι

2017 Ψηφίσαντες

2017 Έγκυρα

Ναι %

Όχι %

Ναι

Όχι

Έγκυρ. / Εγγεγ.

2015 ψηφ/τες

2015

AKP

2015 MHP

2015 AKP+MHP

Δχ VII-XIII

Δχ ψηφ/τες III-X

Adana

1.511.884

1.302.249

1.281.286

41,85

58,15

536.265

745.021

0,847

1.254.381

462.199

68.895

531.094

5.171

47.868

Adıyaman

391.115

335.954

330.001

69,83

30,17

230.434

99.567

0,844

319.417

222.121

36.087

258.208

-27.774

16.537

Afyonjarahisar

501.742

446.035

435.694

64,58

35,42

281.377

154.317

0,868

431.549

273.718

60.163

333.881

-52.504

14.486

Ağrı

293.340

208.528

202.369

43,06

56,94

87.144

115.225

0,690

213.633

57.767

73.101

130.868

-43.724

-5.105

Amasya

242.873

219.236

215.353

56,29

43,71

121.217

94.136

0,887

212.375

109.465

43.658

153.123

-31.906

6.861

Ankara

3.806.847

3.467.029

3.415.395

48,87

51,13

1.669.069

1.746.326

0,897

3.315.739

1.618.560

470.870

2.089.430

-420.361

151.290

Antalya

1.639.364

1.428.995

1.403.566

40,95

59,05

574.704

828.862

0,856

1.354.836

560.151

238.696

798.847

-224.143

74.159

Artvin

128.132

108.805

106.465

46,95

53,05

49.982

56.483

0,831

106.447

48.112

14.360

62.472

-12.490

2.358

Aydın

795.526

701.546

686.707

35,74

64,26

245.431

441.276

0,863

667.329

225.969

105.192

331.161

-85.730

34.217

Balıkesir

919.852

824.427

809.974

45,53

54,47

368.817

441.157

0,881

793.778

361.680

117.480

479.160

-110.343

30.649

Bilecik

151.865

137.408

134.792

48,89

51,11

65.897

68.895

0,888

132.349

61.310

18.586

79.896

-13.999

5.059

Bingöl

175.142

136.778

132.046

72,67

27,33

95.959

36.087

0,754

129.146

83.474

2.273

85.747

10.212

7.632

Bitlis

194.243

152.533

148.034

59,36

40,64

87.871

60.163

0,762

149.016

65.348

2.902

68.250

19.621

3.517

Bolu

221.967

197.253

193.834

62,29

37,71

120.733

73.101

0,873

186.898

117.470

20.326

137.796

-17.063

10.355

Burdur

194.288

173.324

168.949

51,73

48,27

87.393

81.556

0,870

167.297

84.694

32.998

117.692

-30.299

6.027

Bursa

2.109.773

1.884.569

1.856.277

53,21

46,79

987.667

868.610

0,880

1.807.308

975.555

223.779

1.199.334

-211.667

77.261

Çanakkale

398.024

359.569

353.935

39,55

60,45

139.995

213.940

0,889

340.904

135.544

53.174

188.718

-48.723

18.665

Çankırı

130.649

110.714

108.728

73,46

26,54

79.872

28.856

0,832

109.656

75.796

23.767

99.563

-19.691

1.058

Çorum

387.151

346.065

340.238

64,49

35,51

219.429

120.809

0,879

337.710

207.068

41.701

248.769

-29.340

8.355

Denizli

736.208

664.848

650.985

44,53

55,47

289.876

361.109

0,884

635.365

289.039

93.601

382.640

-92.764

29.483

Diyarbakır

992.819

800.938

776.567

32,42

67,58

251.740

524.827

0,782

790.482

169.138

4.958

174.096

77.644

10.456

Edirne

308.502

272.418

267.346

29,50

70,50

78.877

188.469

0,867

261.687

70.618

27.944

98.562

-19.685

10.731

Elazığ

406.636

342.336

335.222

71,82

28,18

240.773

94.449

0,824

328.156

219.429

44.159

263.588

-22.815

14.180

Erzincan

154.333

135.675

133.724

60,50

39,50

80.908

52.816

0,866

131.958

74.925

13.370

88.295

-7.387

3.717

Erzerum

484.753

410.502

403.414

74,50

25,50

300.545

102.869

0,832

404.084

275.357

57.966

333.323

-32.778

6.418

Eskişehir

636.858

566.963

558.080

42,43

57,57

236.807

321.273

0,876

539.057

232.626

68.662

301.288

-64.481

27.906

Gaziantep

1.180.938

982.955

967.092

62,44

37,56

603.894

363.198

0,819

941.120

580.819

90.034

670.853

-66.959

41.835

Giresun

327.882

271.772

266.794

61,69

38,31

164.575

102.219

0,814

267.370

165.239

38.294

203.533

-38.958

4.402

Gümüişhane

101.312

74.103

72.664

75,16

24,84

54.614

18.050

0,717

73.725

50.423

17.043

67.466

-12.852

378

Hakkari

162.006

130.733

126.584

32,53

67,47

41.174

85.410

0,781

136.358

17.211

1.964

19.175

21.999

-5.625

Hatay

1.018.200

891.581

878.781

45,64

54,36

401.057

477.724

0,863

851.334

367.741

104.816

472.557

-71.500

40.247

Isparta

310.003

271.633

265.643

56,04

43,96

148.868

116.775

0,857

260.484

138.666

53.265

191.931

-43.063

11.149

Mersin

1.247.662

1.095.798

1.077.135

35,99

64,01

387.627

689.508

0,863

1.047.913

325.655

224.147

549.802

-162.175

47.885

İstanbul

10.529.030

9.339.965

9.207.487

48,65

51,35

4.479.493

4.727.994

0,874

8.983.491

4.380.706

772.091

5.152.797

-673.304

356.474

İzmir

3.179.748

2.832.706

2.789.560

31,22

68,78

870.860

1.918.700

0,877

2.702.395

838.771

306.883

1.145.654

-274.794

130.311

Kars

181.880

141.837

139.024

50,99

49,01

70.893

68.131

0,764

140.928

50.251

17.556

67.807

3.086

909

Kastamonu

278.876

232.819

227.569

64,84

35,16

147.554

80.015

0,816

229.458

137.700

43.324

181.024

-33.470

3.361

Kayseri

932.483

833.912

822.375

67,75

32,25

557.172

265.203

0,882

805.956

528.620

147.983

676.603

-119.431

27.956

Kırklareli

270.019

242.911

239.121

28,67

71,33

68.553

170.568

0,886

164.327

102.457

34.298

136.755

-68.202

78.584

Kırişehir

163.309

138.283

135.751

53,30

46,70

72.362

63.389

0,831

133.706

67.780

32.463

100.243

-27.881

4.577

Kocaeli

1.301.355

1.166.510

1.146.890

56,69

43,31

650.174

496.716

0,881

1.099.032

621.007

123.593

744.600

-94.426

67.478

Konya

1.475.597

1.298.695

1.274.069

72,88

27,12

928.481

345.588

0,863

1.258.196

937.957

143.493

1.081.450

-152.969

40.499

Kütahya

421.028

379.563

371.652

70,29

29,71

261.242

110.410

0,883

371.224

251.044

58.781

309.825

-48.583

8.339

Malatya

543.742

472.027

465.168

69,57

30,43

323.631

141.537

0,855

455.206

309.097

42.112

351.209

-27.578

16.821

Manisa

1.031.668

933.020

913.827

45,66

54,34

417.242

496.585

0,886

894.763

393.766

160.740

554.506

-137.264

38.257

Kahramanmaraş

719.927

628.782

619.479

73,95

26,05

458.093

161.386

0,860

601.094

431.673

77.683

509.356

-51.263

27.688

Mardin

455.288

373.907

365.139

40,96

59,04

149.558

215.581

0,802

377.541

107.756

2.958

110.714

38.844

-3.634

Muğla

691.124

611.047

600.823

30,69

69,31

184.369

416.454

0,869

575.538

172.185

86.046

258.231

-73.862

35.509

Muş

225.416

178.106

172.580

50,60

49,40

87.318

85.262

0,766

182.161

61.753

2.349

64.102

23.216

-4.055

Nevşehir

207.762

182.072

179.062

65,59

34,41

117.446

61.616

0,862

176.557

110.842

32.385

143.227

-25.781

5.515

Niğde

236.211

202.106

197.494

59,82

40,18

118.150

79.344

0,836

193.440

110.594

36.384

146.978

-28.828

8.666

Ordu

549.249

455.044

444.825

61,90

38,10

275.344

169.481

0,810

437.231

276.835

41.185

318.020

-42.676

17.813

Rize

245.097

208.495

205.186

75,56

24,44

155.030

50.157

0,837

201.407

152.864

10.812

163.676

-8.646

7.088

Sakarya

690.429

616.051

606.437

68,08

31,92

412.849

193.588

0,878

589.961

398.902

72.232

471.134

-58.285

26.090

Samsun

941.614

811.727

798.104

63,56

36,44

507.267

290.837

0,848

787.392

501.709

98.370

600.079

-92.812

24.335

Siirt

176.845

146.866

142.384

47,93

52,07

68.241

74.143

0,805

139.996

51.395

2.103

53.498

14.743

6.870

Sinop

155.463

130.025

126.925

57,90

42,10

73.488

53.437

0,816

127.454

71.732

11.083

82.815

-9.327

2.571

Sivas

433.325

374.027

368.189

71,30

28,70

262.506

105.683

0,850

373.746

256.820

44.223

301.043

-38.537

281

Tekirdağ

710.364

631.896

622.438

38,98

61,02

242.626

379.812

0,876

585.012

217.476

60.025

277.501

-34.875

46.884

Tokat

417.661

364.647

358.771

63,27

36,73

226.999

131.772

0,859

355.931

212.075

52.932

265.007

-38.008

8.716

Trabzon

568.504

484.247

475.871

66,47

33,53

316.298

159.573

0,837

471.592

315.141

61.757

376.898

-60.600

12.655

Tunceli

60.801

50.836

50.273

19,58

80,42

9.844

40.429

0,827

49.908

5.836

1.292

7.128

2.716

928

Şanlıurfa

1.029.644

861.730

845.908

70,82

29,18

599.092

246.812

0,822

803.007

518.911

22.075

540.986

58.106

58.723

Uşak

262.877

237.153

232.287

47,04

52,96

109.270

123.017

0,884

227.356

105.946

41.346

147.292

-38.022

9.797

Van

619.947

467.613

452.467

42,80

57,20

193.667

258.800

0,730

473.511

142.393

5.409

147.802

45.865

-5.898

Yozgat

295.051

245.740

241.834

74,24

25,76

179.543

62.291

0,820

140.106

68.808

13.860

82.668

96.875

105.634

Zonguldak

447.774

387.320

377.176

49,33

50,67

186.077

191.099

0,842

242.980

157.578

30.352

187.930

-1.853

144.340

Aksaray(1989)*

261.232

219.992

215.418

75,57

24,43

162.795

52.623

0,825

211.344

151.403

38.248

189.651

-26.856

8.648

Bayburt (1989)*

57.071

46.772

46.066

81,67

18,33

37.620

8.446

0,807

44.536

32.717

9.370

42.087

-4.467

2.236

Karaman (1989)*

171.482

151.568

147.617

63,85

36,15

94.247

53.370

0,861

145.803

94.269

23.665

117.934

-23.687

5.765

Kırıkkale (1989)*

197.697

168.678

165.949

62,44

37,56

103.614

62.335

0,839

164.327

102.457

34.298

136.755

-33.141

4.351

Batman(1990)*

329.509

273.216

264.341

36,48

63,52

96.424

167.917

0,802

259.772

73.764

1.654

75.418

21.006

13.444

Şırnak(1990)*

255.760

215.101

207.041

28,41

71,59

58.828

148.213

0,810

214.128

23.809

2.655

26.464

32.364

973

Bartın(1991)*

144.930

124.867

120.904

56,03

43,97

67.739

53.160

0,834

119.922

63.961

12.512

76.473

-8.734

4.945

Ardahan(1992)*

67.650

54.178

52.880

44,36

55,64

23.460

29.420

0,782

54.584

19.914

4.856

24.770

-1.310

-406

Iğdır(1992)*

117.904

90.577

88.473

34,86

65,14

30.844

57.629

0,750

92.988

28.812

11.780

40.592

-9.748

-2.411

Yalova(1995)*

172.160

147.039

144.637

49,73

50,27

71.929

72.708

0,840

140.106

68.808

13.860

82.668

-10.739

6.933

Karabük(1995)*

173.150

150.064

146.615

60,73

39,27

89.042

57.574

0,847

143.550

86.956

28.378

115.334

-26.292

6.514

Kilis(1995)*

81.705

70.596

69.408

64,13

35,87

44.513

24.895

0,849

66.962

43.930

12.293

56.223

-11.710

3.634

Osmaniye(1996)*

350.988

298.801

293.463

57,81

42,19

169.652

123.811

0,836

283.332

132.634

98.092

230.726

-61.074

15.469

Düzce(1999)*

262.542

263.463

232.382

70,55

29,45

163.955

68.427

0,885

225.725

159.878

18.997

178.875

-14.920

37.738

Σύνολο ΤΔ

55.354.777

48.389.869

47.515.013

51,20

48,80

24.325.985

23.189.021

0,858

46.217.543

22.874.579

5.489.067

28.363.646

-4.037.661

2.172.326

Πίνακας 1: Αποτελέσματα (Εσωτερικού) δημοψηφίσματος 17/4/2017.
Πηγές: Στήλες ΙΙ-VII : Anadolu Ajansı, Κρατικό Ειδησεογραφικό Πρακτορείο Τ.Δ.
                        X - XII : Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο Τ.Δ.
                        IX - XIII-XV : Υπολογισμοί από Β. Κυρατζόπουλο
Διαμόρφωση: Βασίλης Κυρατζόπουλος

Οι νομοί με λευκό φόντο ψήφισαν (ΟΧΙ), με κίτρινο φόντο (ΝΑΙ).
(*) Νομοί που ιδρύθηκαν μετά το 1989.

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

XIII

XIV

XV

Νομός

2017 Εγγεγραμμένοι

2017 Ψηφίσαντες

2017 Έγκυρα

Ναι %

Όχι %

Ναι

Όχι

Έγκυρ. / Εγγεγρ.

2015 ψηφίσαντες - Έγκυροι

2015

AKP

2015 MHP

2015 AKP+MHP

Δχ VII-XIII

Δχ ψηφίσαντες III-X

Adana

1.510.122

1.302.288

1.281.151

41,83

58,17

535.932

745.219

0,848

1.254.381

462.199

246.053

708.252

-172.320

47.907

Adıyaman

390.493

336.098

329.957

69,76

30,24

230.176

99.781

0,845

319.634

222.121

9.467

231.588

-1.412

16.464

Afyonkarahisar

500.722

446.104

435.854

64,56

35,44

281.392

154.462

0,870

431.549

273.718

73.375

347.093

-65.701

14.555

Ağrı

292.701

208.469

202.528

43,08

56,92

87.257

115.271

0,692

213.633

57.767

3.274

61.041

26.216

-5.164

Amasya

242.414

219.582

215.727

56,26

43,74

121.360

94.367

0,890

212.375

109.465

43.658

153.123

-31.763

7.207

Ankara

3.853.894

3.467.364

3.415.752

48,85

51,15

1.668.601

1.747.151

0,886

3.315.739

1.618.560

470.870

2.089.430

-420.829

151.625

Antalya

1.636.742

1.429.076

1.403.836

40,92

59,08

574.421

829.415

0,858

1.354.836

560.151

238.696

798.847

-224.426

74.240

Artvin

127.944

108.868

106.478

46,93

53,07

49.974

56.504

0,832

106.447

48.112

14.360

62.472

-12.498

2.421

Aydın

794.509

699.942

687.056

35,66

64,34

245.016

442.040

0,865

667.329

225.969

105.192

331.161

-86.145

32.613

Balıkesir

917.350

824.390

810.339

45,50

54,50

368.741

441.598

0,883

793.778

361.680

117.480

479.160

-110.419

30.612

Bilecik

151.752

137.448

134.821

48,86

51,14

65.867

68.954

0,888

132.349

61.310

18.586

79.896

-14.029

5.099

Bingöl

174.843

137.171

132.260

72,57

27,43

95.987

36.273

0,756

129.146

83.474

2.273

85.747

10.240

8.025

Bitlis

193.791

152.573

148.055

59,35

40,65

87.868

60.187

0,764

149.016

65.348

2.902

68.250

19.618

3.557

Bolu

221.237

197.371

193.847

62,26

37,74

120.685

73.162

0,876

186.898

117.470

20.326

137.796

-17.111

10.473

Burdur

193.771

173.499

169.001

51,75

48,25

87.451

81.550

0,872

167.297

84.694

32.998

117.692

-30.241

6.202

Bursa

2.107.944

1.885.058

1.856.794

53,21

46,79

987.929

868.865

0,881

1.807.308

975.555

223.779

1.199.334

-211.405

77.750

Çanakkale

397.443

359.839

353.965

39,54

60,46

139.974

213.991

0,891

340.904

135.544

53.174

188.718

-48.744

18.935

Çankırı

130.258

110.757

108.740

73,35

26,65

79.760

28.980

0,835

109.656

75.796

23.767

99.563

-19.803

1.101

Çorum

386.248

346.138

340.208

64,49

35,51

219.394

120.814

0,881

337.710

207.068

41.701

248.769

-29.375

8.428

Denizli

734.996

664.554

651.184

44,53

55,47

289.986

361.198

0,886

635.365

289.039

93.601

382.640

-92.654

29.189

Diyarbakır

991.212

801.500

776.822

32,41

67,59

251.733

525.089

0,784

790.482

169.138

4.958

174.096

77.637

11.018

Edirne

308.129

272.510

267.470

29,50

70,50

78.914

188.556

0,868

261.687

70.618

27.944

98.562

-19.648

10.823

Elazığ

405.354

342.529

335.393

71,79

28,21

240.773

94.620

0,827

328.156

219.429

44.159

263.588

-22.815

14.373

Erzincan

153.980

135.686

133.719

60,50

39,50

80.903

52.816

0,868

131.958

74.925

13.370

88.295

-7.392

3.728

Erzerum

483.653

410.871

403.596

74,48

25,52

300.589

103.007

0,834

404.084

275.357

57.966

333.323

-32.734

6.787

Eskişehir

636.061

567.634

558.617

42,43

57,57

236.994

321.623

0,878

539.057

232.626

68.662

301.288

-64.294

28.577

Gaziantep

1.178.748

982.983

967.090

62,45

37,55

603.954

363.136

0,820

941.120

580.819

90.034

670.853

-66.899

41.863

Giresun

327.409

271.898

266.896

61,66

38,34

164.567

102.329

0,815

267.370

165.239

38.294

203.533

-38.966

4.528

Gümüişhane

101.044

74.105

72.651

75,16

24,84

54.601

18.050

0,719

73.725

50.423

17.043

67.466

-12.865

380

Hakkari

161.928

131.017

126.793

32,42

67,58

41.104

85.689

0,783

136.358

17.211

1.964

19.175

21.929

-5.341

Hatay

1.016.175

892.478

879.383

45,65

54,35

401.405

477.978

0,865

851.334

367.741

104.816

472.557

-71.152

41.144

Isparta

309.263

271.669

265.703

56,02

43,98

148.837

116.866

0,859

260.484

138.666

53.265

191.931

-43.094

11.185

Mersin

1.246.180

1.096.490

1.077.359

35,95

64,05

387.350

690.009

0,865

1.047.913

325.655

224.147

549.802

-162.452

48.577

İstanbul

10.518.057

9.340.222

9.207.780

48,65

51,35

4.479.196

4.728.584

0,875

8.983.491

4.380.706

772.091

5.152.797

-673.601

356.731

İzmir

3.174.549

2.832.870

2.790.509

31,20

68,80

870.681

1.919.828

0,879

2.702.395

838.771

306.883

1.145.654

-274.973

130.475

Kars

181.257

141.888

139.186

50,95

49,05

70.922

68.264

0,768

140.928

50.251

17.556

67.807

3.115

960

Kastamonu

278.386

232.890

227.608

64,82

35,18

147.530

80.078

0,818

229.458

137.700

43.324

181.024

-33.494

3.432

Kayseri

931.954

834.477

822.636

67,76

32,24

557.397

265.239

0,883

805.956

528.620

147.983

676.603

-119.206

28.521

Kırklareli

269.598

242.929

239.126

28,67

71,33

68.552

170.574

0,887

232.068

64.214

28.757

92.971

-24.419

10861

Kırşehir

162.553

138.471

135.883

53,25

46,75

72.363

63.520

0,836

133.706

67.780

32.463

100.243

-27.880

4.765

Kocaeli

1.299.315

1.166.946

1.147.264

56,69

43,31

650.336

496.928

0,883

1.099.032

621.007

123.593

744.600

-94.264

67.914

Konya

1.473.345

1.298.525

1.274.209

72,88

27,12

928.599

345.610

0,865

1.258.196

937.957

143.493

1.081.450

-152.851

40.329

Kütahya

420.473

379.510

371.589

70,31

29,69

261.275

110.314

0,884

371.224

251.044

58.781

309.825

-48.550

8.286

Malatya

542.991

471.869

465.207

69,57

30,43

323.654

141.553

0,857

455.206

309.097

42.112

351.209

-27.555

16.663

Manisa

1.029.622

933.101

914.008

45,67

54,33

417.386

496.622

0,888

894.763

393.766

160.740

554.506

-137.120

38.338

Kahramanmaraş

718.874

629.154

619.744

73,96

26,04

458.349

161.395

0,862

601.094

431.673

77.683

509.356

-51.007

28.060

Mardin

454.263

374.334

365.390

40,94

59,06

149.580

215.810

0,804

377.541

107.756

2.958

110.714

38.866

-3.207

Muğla

690.291

611.470

601.091

30,67

69,33

184.381

416.710

0,871

575.538

172.185

86.046

258.231

-73.850

35.932

Muş

224.854

177.855

172.684

50,56

49,44

87.314

85.370

0,768

182.161

61.753

2.349

64.102

23.212

-4.306

Nevşehir

206.903

182.270

179.211

65,59

34,41

117.548

61.663

0,866

176.557

110.842

32.385

143.227

-25.679

5.713

Niğde

235.896

201.836

197.568

59,80

40,20

118.141

79.427

0,838

193.440

110.594

36.384

146.978

-28.837

8.396

Ordu

548.725

454.358

444.872

61,89

38,11

275.328

169.544

0,811

437.231

276.835

41.185

318.020

-42.692

17.127

Rize

244.622

208.495

205.186

75,55

24,45

155.028

50.158

0,839

201.407

152.864

10.812

163.676

-8.648

7.088

Sakarya

689.537

616.766

607.001

68,05

31,95

413.091

193.910

0,880

589.961

398.902

72.232

471.134

-58.043

26.805

Samsun

940.313

812.278

798.235

63,55

36,45

507.303

290.932

0,849

787.392

501.709

98.370

600.079

-92.776

24.886

Siirt

176.248

147.212

142.486

47,81

52,19

68.121

74.365

0,808

139.996

51.395

2.103

53.498

14.623

7.216

Sinop

155.178

130.162

126.975

57,75

42,25

73.324

53.651

0,818

127.454

71.732

11.083

82.815

-9.491

2.708

Sivas

432.597

374.007

368.181

71,28

28,72

262.449

105.732

0,851

373.746

256.820

44.223

301.043

-38.594

261

Tekirdağ

709.236

632.105

622.609

38,89

61,11

242.115

380.494

0,878

585.012

217.476

60.025

277.501

-35.386

47.093

Tokat

416.852

365.070

359.023

63,18

36,82

226.835

132.188

0,861

355.931

212.075

52.932

265.007

-38.172

9.139

Trabzon

567.815

484.270

476.030

66,45

33,55

316.330

159.700

0,838

471.592

315.141

61.757

376.898

-60.568

12.678

Tunceli

60.789

50.912

50.337

19,59

80,41

9.859

40.478

0,828

49.908

5.836

1.292

7.128

2.731

1.004

Şanlıurfa

1.026.443

861.730

845.908

70,82

29,18

599.073

246.835

0,824

803.007

518.911

22.075

540.986

58.087

58.723

Uşak

262.384

237.260

232.315

47,03

52,97

109.263

123.052

0,885

227.356

105.946

41.346

147.292

-38.029

9.904

Van

617.895

468.593

453.555

42,73

57,27

193.797

259.758

0,734

473.511

142.393

5.409

147.802

45.995

-4.918

Yozgat

294.602

246.192

242.249

74,27

25,73

179.911

62.338

0,822

242.980

157.578

30.352

187.930

-8.019

3.212

Zonguldak

447.591

387.640

377.314

49,35

50,65

186.197

191.117

0,843

375.181

185.222

35.735

220.957

-34.760

12.459

Aksaray (1989)

261.111

220.403

215.895

75,49

24,51

162.985

52.910

0,827

211.344

151.403

38.248

189.651

-26.666

9.059

Bayburt (1989)

56.885

46.772

46.060

81,70

18,30

37.629

8.431

0,810

44.536

32.717

9.370

42.087

-4.458

2.236

Karaman (1989)

171.003

151.676

147.675

63,85

36,15

94.289

53.386

0,864

145.803

94.269

23.665

117.934

-23.645

5.873

Kırıkkale (1989)

196.469

169.078

166.262

62,42

37,58

103.784

62.478

0,846

164.327

102.457

34.298

136.755

-32.971

4.751

Batman (1990)

329.049

273.642

264.515

36,35

63,65

96.139

168.376

0,804

259.772

73.764

1.654

75.418

20.721

13.870

Şırnak (1990)

255.296

214.666

207.089

28,30

71,70

58.607

148.482

0,811

214.128

23.809

2.655

26.464

32.143

538

Bartın (1991)

144.809

124.867

120.904

56,03

43,97

67.744

53.160

0,835

119.922

63.961

12.512

76.473

-8.729

4.945

Ardahan (1992)

67.435

54.178

52.984

44,27

55,73

23.455

29.529

0,786

54.584

19.914

4.856

24.770

-1.315

-406

Iğdır (1992)

117.822

90.461

88.553

34,80

65,20

30.817

57.736

0,752

92.988

28.812

11.780

40.592

-9.775

-2.527

Yalova (1995)

172.094

147.039

144.637

49,73

50,27

71.929

72.708

0,840

140.106

68.808

13.860

82.668

-10.739

6.933

Karabük (1995)

172.642

150.060

146.612

60,73

39,27

89.031

57.581

0,849

143.550

86.956

28.378

115.334

-26.303

6.510

Kilis (1995)

81.181

70.583

69.373

64,09

35,91

44.461

24.912

0,855

66.962

43.930

12.293

56.223

-11.762

3.621

Osmaniye (1996)

349.472

299.083

293.778

57,84

42,16

169.918

123.860

0,841

283.332

132.634

98.092

230.726

-60.808

15.751

Düzce (1999)

261.702

263.676

232.598

70,56

29,44

164.122

68.476

0,889

225.725

159.878

18.997

178.875

-14.753

37.951

Σύνολο ΤΔ

55.319.288

48.401.810

47.528.949

51,18

48,82

24.325.633

23.203.316

0,859

46.520.576

22.952.750

5.599.324

28.552.074

-4.226.441

1.881.234

Πίνακας 2. Αποτελέσματα (Εσωτερικού) δημοψηφίσματος από τα πρακτικά του Ανώτερου Εκλογικού Συμβουλίου 27/4/2017.
Πηγές: Στήλες ΙΙ-ΙV, VII-VIII, X - XII : Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο Τ.Δ.
                        IV, IX, XIII-XV : Υπολογισμοί από Β. Κυρατζόπουλος
Διαμόρφωση: Βασίλης Κυρατζόπουλος

Οι νομοί με λευκό φόντο ψήφισαν (ΟΧΙ), με κίτρινο φόντο (ΝΑΙ).
(*) Νομοί που ιδρύθηκαν μετά το 1989.

 

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

 

Χώρα

2017

Εγγ/νοι

2017

 Ψηφίσαντες

2017

Έγκυρα

Ναι %

Όχι %

Ναι

Όχι

Έγκ./Εγγ

0

Τελωνεία

92.601

92.601

91.895

54,596

45,404

50.171

41.724

0,992

1

Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

5.274

2.999

2.967

13,313

86,687

395

2.572

0,563

2

Ηνωμένο Βασίλειο

90.076

35.885

35.424

20,260

79,740

7.177

28.247

0,393

3

ΗΠΑ

99.984

32.913

32.693

16,199

83,801

5.296

27.397

0,327

4

Κόσσοβο

1.277

714

707

57,143

42,857

404

303

0,554

5

Αζερμπαϊτζάν

6.277

2.700

2.673

38,309

61,691

1.024

1.649

0,426

6

Βοσνία Ερζεγοβίνη

2.444

1.241

1.213

61,830

38,170

750

463

0,496

7

Τσεχία

1.111

593

582

12,543

87,457

73

509

0,524

8

Γεωργία

1.782

711

701

40,656

59,344

285

416

0,393

9

Καζαχστάν

4.442

1.553

1.536

41,406

58,594

636

900

0,346

10

Κιργκιζιστάν

1.994

876

870

57,356

42,644

499

371

0,436

11

FYROM

2.420

1.072

1.066

57,974

42,026

618

448

0,440

12

Ρωσική Ομοσπονδία

11.252

3.224

3.201

26,023

73,977

833

2.368

0,284

13

Τουρκμενιστάν

2.706

1.171

1.166

43,739

56,261

510

656

0,431

14

Ουζμπεκιστάν

747

317

315

53,651

46,349

169

146

0,422

15

Ουκρανία

2.733

964

954

35,744

64,256

341

613

0,349

16

Αλβανία

1.006

373

366

41,803

58,197

153

213

0,364

17

Αλγερία

1.534

842

828

42,995

57,005

356

472

0,540

18

Αυστραλία

44.430

14.411

14.250

41,825

58,175

5.960

8.290

0,321

19

Αυστρία

102.476

52.733

52.205

73,236

26,764

38.233

13.972

0,509

20

Μπαχρέϊν

982

515

509

13,556

86,444

69

440

0,518

21

Βέλγιο

124.534

73.027

72.166

74,985

25,015

54.114

18.052

0,579

22

Βουλγαρία

7.368

1.280

1.274

28,650

71,350

365

909

0,173

23

Καναδάς

25.482

11.792

11.631

27,917

72,083

3.247

8.384

0,456

24

Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας

2.077

905

896

23,772

76,228

213

683

0,431

25

Κατεχόμενη Κύπρος

90.545

43.479

42.549

45,183

54,817

19.225

23.324

0,470

26

Δανία

34.104

11.360

11.208

60,867

39,133

6.822

4.386

0,329

27

Φινλανδία

4.944

1.978

1.961

28,455

71,545

558

1.403

0,397

28

Γαλλία

320.461

142.776

140.741

64,847

35,153

91.266

49.475

0,439

29

Γερμανία

1.410.877

660.666

653.516

63,068

36,932

412.159

241.357

0,463

30

Ελλάδα

10.556

797

778

22,622

77,378

176

602

0,074

31

Ουγγαρία

1.934

913

901

25,749

74,251

232

669

0,466

32

Ιράν

1.080

270

267

45,318

54,682

121

146

0,247

33

Ιράκ

2.812

345

344

34,593

65,407

119

225

0,122

34

Ιρλανδία

1.866

872

868

19,931

80,069

173

695

0,465

35

Ισραήλ

4.924

661

654

43,425

56,575

284

370

0,133

36

Ιταλία

14.190

5.682

5.627

37,942

62,058

2.135

3.492

0,397

37

Ιαπωνία

3.316

1.160

1.152

36,111

63,889

416

736

0,347

38

Ιορδανία

1.894

463

460

75,870

24,130

349

111

0,243

39

Λίβανος

4.224

1.142

1.127

93,878

6,122

1.058

69

0,267

40

Λουξεμβούργο

560

9.692

9.525

62,856

37,144

5.987

3.538

17,009

41

Ολλανδία

252.680

118.321

116.551

70,938

29,062

82.679

33.872

0,461

42

Νέα Ζηλανδία

758

183

181

17,680

82,320

32

149

0,239

43

Νορβηγία

8.478

3.865

3.838

57,191

42,809

2.195

1.643

0,453

44

Ομάν

1.322

579

574

24,042

75,958

138

436

0,434

45

Πολωνία

3.102

1.192

1.179

25,615

74,385

302

877

0,380

46

Κατάρ

2.835

1.284

1.276

18,887

81,113

241

1.035

0,450

47

Ρουμανία

6.332

1.863

1.846

44,637

55,363

824

1.022

0,292

48

Σιγκαπούρη

604

646

641

44,306

55,694

284

357

1,061

49

Νότιος Αφρική

1.061

346

342

36,842

63,158

126

216

0,322

50

Ισπανία

2.932

1.306

1.291

13,323

86,677

172

1.119

0,440

51

Σουδάν

984

368

364

65,934

34,066

240

124

0,370

52

Σουηδία

37.856

10.051

9.900

47,141

52,859

4.667

5.233

0,262

53

Ελβετία

85.766

50.929

50.374

38,077

61,923

19.181

31.193

0,587

54

Ταϋλάνδη

802

212

209

12,919

87,081

27

182

0,261

55

Κουβέιτ

827

827

817

23,378

76,622

191

626

0,988

56

Αίγυπτος

445

445

439

58,998

41,002

259

180

0,987

57

Σαουδική Αραβία

8.324

8.324

8.128

55,057

44,943

4.475

3.653

0,976

 

Σύνολα Εξωτερικού

2.960.404

1.418.409

1.401.716

59,142

40,858

829.004

572.712

0,473

Πίνακας 3. Αποτελέσματα (Εξωτερικού + Τελωνεία) δημοψηφίσματος από τα πρακτικά του Ανώτερου Εκλογικού Συμβουλίου 27/4/2017.
Πηγές: Στήλες ΙΙ: Anadolu Ajansı Κρατικό Ειδησεογραφικό Πρακτορείο Τ.Δ.
                        ΙΙΙ-ΙV, VII-VIII: Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο Τ.Δ.
                        V-VI, IX: Υπολογισμοί από Β. Κυρατζόπουλο
Διαμόρφωση: Βασίλης Κυρατζόπουλος

Οι χώρες με λευκό φόντο ψήφισαν (ΟΧΙ), με κίτρινο φόντο (ΝΑΙ).
Με πράσινη κουκίδα του αύξοντα αριθμού, επισημαίνονται οι χώρες μέλη OIC.

 

Νομός

2017

Έγκυροι

Ναι

%

Όχι

%

Ναι

Όχι

2015

Έγκυρα

2015

AKP

2015

MHP

2015

AKP

+

MHP

2015

MHP

%

2015

MHP

+

AKP

%

Αναπροσ. /

Απώλεια

ψήφων

80

Osmaniye (1996)

293.778

57,84

42,16

169.918

123.860

283.332

132.634

98.092

230.726

34,621

81,433

70.138

40

Kırşehir

135.883

53,25

46,75

72.363

63.520

133.706

67.780

32.463

100.243

24,279

74,973

31.934

29

Gümüişhane

72.651

75,16

24,84

54.601

18.050

73.725

50.423

17.043

67.466

23,117

91,510

15.593

18

Çankırı

108.740

73,35

26,65

79.760

28.980

109.656

75.796

23.767

99.563

21,674

90,796

23.829

33

Mersin

1.077.359

35,95

64,05

387.350

690.009

1.047.913

325.655

224.147

549.802

21,390

52,466

184.685

69

Bayburt (1989)

46.060

81,70

18,30

37.629

8.431

44.536

32.717

9.370

42.087

21,039

94,501

6.160

71

Kırıkkale (1989)

166.262

62,42

37,58

103.784

62.478

164.327

102.457

34.298

136.755

20,872

83,221

38.501

5

Amasya

215.727

56,26

43,74

121.360

94.367

212.375

109.465

43.658

153.123

20,557

72,100

37.955

32

Isparta

265.703

56,02

43,98

148.837

116.866

260.484

138.666

53.265

191.931

20,448

73,682

50.855

78

Karabük (1995)

146.612

60,73

39,27

89.031

57.581

143.550

86.956

28.378

115.334

19,769

80,344

30.967

15

Burdur

169.001

51,75

48,25

87.451

81.550

167.297

84.694

32.998

117.692

19,724

70,349

35.000

1

Adana

1.281.151

41,83

58,17

535.932

745.219

1.254.381

462.199

246.053

708.252

19,615

56,462

200.961

Πίνακας 4:      Οι νομοί που το MHP έλαβε πλέον του 19 % στις Βουλευτικές εκλογές του 2015.
Πηγή:              Επιλογή και ταξινόμηση από Πίνακα 2.
Διαμόρφωση:  Β. Κυρατζόπουλος


ΚΟΜΜΑΤΑ

12/10/1969

10/10/1965

%

ΨΗΦΟΙ

%

ΨΗΦΟΙ

Έγκυρα Ψηφοδέλτια

 

9.089.866

 

9.307.563

Adalet Partisi (AP)

Κόμμα Δικαιοσύνης

46,532

4.229.712

52,874

4.921.235

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP)

Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα

27,360

2.487.006

28,749

2.675.785

Cumhuriyetçi Güven Partisi (GP)

Κόμμα Ρεπουμπλικανικής Εμπιστοσύνης

6,577

597.818

 

 

Birlik Partisi (BP)

Κόμμα Ένωσης

2,802

254.695

 

 

Millet Partisi (MP)

Κόμμα Έθνος

3,223

292.961

6,261

582.704

Yeni Türkiye Partisi (YTP)

Κόμμα Νέα Τουρκία

2,177

197.929

3,723

346.514

Türkiye İşçi Partisi (TİP)

Εργατικό Κόμμα Τουρκίας

2,680

243.631

2,966

276.101

Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Milliyetçi Hareket Partisi (MHP)

Ρεπουμπλικανικό Εθνικό Αγροτικό  Κόμμα Κόμμα Εθνικιστικό Κίνημα

3,026

275.091

2,242

208.696

Ανεξάρτητοι

5,622

511.023

3,186

296.528

Πίνακας 6:     Αποτελέσματα Βουλευτικών εκλογών 1965 και 1969
Πηγή:              Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο Τ.Δ.
Διαμόρφωση:  Β. Κυρατζόπουλος.

Σημ.: Συγκρίνοντας τους Πίνακες 2 και 6 διαπιστώνουμε ότι:

  • Το εκλογικό σώμα της ΤΔ σε 50 χρόνια έχει διευρυνθεί κατά 520%
  • Τα ποσοστά του Κεμαλικού κόμματος που ηγείται ο İsmet İnönü δεν αγγίζουν το 30%.
  • Το Εθνικιστικό Κόμμα που πρωτοεμφανίζεται στις εκλογές του 1965, για 50 χρόνια αυξάνει σταθερά τα ποσοστά του.
  • Το φιλελεύθερο Ισλαμικό ΑΚΡ δεν μπόρεσε πότε να έλθει στα επίπεδα του φιλελεύθερου ΑΡ.

 

Κόμμα

27/3/1994

8/4/1999

Δχ 1999-1994

 

Ψήφοι

%

Θέση

Ψήφοι

%

Θέση

Ψήφοι

%

1

Anavatan Partisi (ANAP )

4.527.710

22,755

1

4.072.700

17,425

2

-455.010

-5,330

2

BarP

 

 

 

36.834

0,158

 

 

 

3

Büyük Birlik Partisi (BBP )

188.284

0,946

8

285961

1,224

8

97.677

0,277

4

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP)

869.921

4,372

7

3.227.096

13,807

5

2.357.175

9,435

5

Demokrasi ve Barış Partisi (DBP)

 

 

 

3.510

0,015

 

 

 

6

Özgürlük ve Dayanışma Partisi (DEPAR)

 

 

 

3.344

0,014

 

 

 

7

Demokrat Parti (DP)

63.376

0,319

9

31.233

0,134

 

-32.143

-0,185

8

Demokratik Sol Parti(DSP)

1.581.599

7,949

5

3.552.236

15,198

3

1.970.637

7,250

9

Değişen Türkiye Partisi (DTP)

 

 

 

164.645

0,704

9

 

 

10

Doğru Yol Partisi(DYP)

3.774.378

18,969

3

2.986.988

12,780

6

-787.390

-6,189

11

Emeğin Partisi (EMEP)

 

 

 

21.498

0,092

 

 

 

12

Halkın Demokrasi Partisi (HADEP)

 

 

 

788.087

3,372

7

 

 

13

İşçi Partisi (İP)

32.089

0,161

 

20.509

0,088

 

-11.580

-0,074

14

Liberal Demokrat Parti (LDP)

 

 

 

20.013

0,086

 

 

 

15

Milliyetçi Hareket Partisi (MHP)

1.500.523

7,541

6

3.541.220

15,151

4

2.040.697

7,610

16

Millet Partisi (MP)

34.208

0,172

 

31.133

0,133

 

-3.075

-0,039

17

Özgürlük ve Dayanışma Partisi(ÖDP)

 

 

 

113.463

0,485

10

 

 

18

Refah Partisi (RP) - Fazilet Partisi (FP)

3.769.721

18,946

2

4.304.897

18,419

1

535.176

-0,527

19

Sosyalist İktidar Partisi (SİP)

 

 

 

1.227

0,005

 

 

 

20

Sosyalist Birlik Partisi (SBP)

18.403

0,092

 

 

 

 

 

 

21

Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP)

3.348.869

16,831

4

 

 

 

 

 

22

Yeniden Doğuş Partisi (YDP)

33.875

0,170

10

15.071

0,064

 

-18.804

-0,106

23

Ανεξάρτητοι

154.379

0,776

 

150.647

0,645

 

-3.732

-0,131

 

ΣΥΝΟΛΟ

19.897.335

 

 

23.372.312

 

 

3.474.977

 

Πίνακας 7: Αποτελέσματα Δημοτικών εκλογών 1994 - 1999
Πηγή:              Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο Τ.Δ.
Διαμόρφωση:  Β. Κυρατζόπουλος


ΕΚΛΟΓΕΣ

ΚΟΜΜΑ (ΕΘΝΙΚΗ ΑΠΟΨΗ)

ΨΉΦΟΙ

ΚΟΜΜΑ (ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟ ΙΣΛΑΜ)

ΨΉΦΟΙ

ΣΥΝΟΛΟ

 

 %

 

 %

 

%

14/10/1973

Millî Selamet Partisi (MSP)

1.265.771

11,80

 

 

 

1.265.771

11,80

5/6/1977

Millî Selamet Partisi (MSP)

1.269.918

8,56

 

 

 

1.269.918

8,56

29/11/1987

Refah Partisi (RP)

1.717.425

7,16

Anavatan Partisi (ANAP)

9.704.335

36,30

11.421.760

43,46

20/10/1991

Refah Partisi (RP)

4.121.355

0,17

Anavatan Partisi (ANAP)

5.862.623

24,00

9.983.978

24,17

24/12/1995

Refah Partisi (RP)

6.012.450

21,38

Anavatan Partisi (ANAP)

5.527.288

19,60

11.539.738

40,98

18/4/1999

Fazilet Partisi (FP)

4.805.384

15,41

Anavatan Partisi (ANAP)

4.122.929

13,20

8.928.313

28,61

3/11/2002

Saadet Partisi (SP)

785.489

2,49

Adalet ve Kalkınma Partisi (AK)

10.808.229

34,30

11.593.718

36,79

22/7/2007

Saadet Partisi (SP)

820.289

2,34

Adalet ve Kalkınma Partisi (AK)

16.327.291

46,60

17.147.580

48,94

12/6/2011

Saadet Partisi (SP)

543.454

1,27

Adalet ve Kalkınma Partisi (AK)

21.320.207

49,80

21.863.661

51,07

7/6/2015

Saadet Partisi (SP)

950.359

2,06

Adalet ve Kalkınma Partisi (AK)

18.237.747

40,66

19.188.106

42,72

1/11/2015

Saadet Partisi (SP)

325.978

0,68

Adalet ve Kalkınma Partisi (AK)

22.959.394

49,32

23.285.372

50,00

Πίνακας 8:      Οι μεταγενέστερες Βουλευτικές εκλογές μετά το Β' Κίνημα των Ένοπλων Δυνάμεων
Πηγή:              Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο Τ.Δ.
Διαμόρφωση:  Β. Κυρατζόπουλος.


   

ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ 2017

ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ 2010

    
 

I

ΙΙ

ΙΙΙ

IVI

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

XIII

XIV

XV

 

2010 Νομός

2017 Νομός

Έγκυρα

Ναι %

Όχι %

Ναι

Όχι

 Έγκυρα

Ναι %

Όχι %

Ναι

Όχι

Δχ 2010-2017 Έγκυρα

Δχ Ναι (+/-) %

Δχ Ναι

Δχ Όχι

1

Adana

Adana

1.281.151

41,832

58,168

535.932

745.219

992.242

43,748

56,252

434.090

558.152

288.909

-1,916

101.842

187.067

2

Adıyaman

Adıyaman

329.957

69,759

30,241

230.176

99.781

287.491

80,428

19,572

231.222

56.269

42.466

-10,668

-1.046

43.512

3

Afyonkarahisar

Afyonkarahisar

435.854

64,561

35,439

281.392

154.462

411.452

65,684

34,316

270.258

141.194

24.402

-1,123

11.134

13.268

4

Ağrı

Ağrı

202.528

43,084

56,916

87.257

115.271

148.624

95,752

4,248

142.311

6.313

53.904

-52,668

-55.054

108.958

5

Amasya

Amasya

215.727

56,256

43,744

121.360

94.367

202.159

58,685

41,315

118.637

83.522

13.568

-2,429

2.723

10.845

6

Ankara

Ankara

3.415.752

48,850

51,150

1.668.601

1.747.151

2.632.720

54,069

45,931

1.423.474

1.209.246

783.032

-5,218

245.127

537.905

7

Antalya

Antalya

1.403.836

40,918

59,082

574.421

829.415

1.027.278

43,276

56,724

444.564

582.714

376.558

-2,358

129.857

246.701

8

Artvin

Artvin

106.478

46,934

53,066

49.974

56.504

94.703

49,799

50,201

47.161

47.542

11.775

-2,865

2.813

8.962

9

Aydın

Aydın

687.056

35,662

64,338

245.016

442.040

585.501

35,799

64,201

209.606

375.895

101.555

-0,138

35.410

66.145

10

Balıkesir

Balıkesir

810.339

45,505

54,495

368.741

441.598

722.086

48,252

51,748

348.418

373.668

88.253

-2,747

20.323

67.930

11

Bilecik

Bilecik

134.821

48,855

51,145

65.867

68.954

121.762

49,487

50,513

60.256

61.506

13.059

-0,632

5.611

7.448

12

Bingöl

Bingöl

132.260

72,574

27,426

95.987

36.273

115.651

95,258

4,742

110.167

5.484

16.609

-22,684

-14.180

30.789

13

Bitlis

Bitlis

148.055

59,348

40,652

87.868

60.187

116.542

93,074

6,926

108.470

8.072

31.513

-33,726

-20.602

52.115

14

Bolu

Bolu

193.847

62,258

37,742

120.685

73.162

169.077

65,440

34,560

110.644

58.433

24.770

-3,182

10.041

14.729

15

Burdur

Burdur

169.001

51,746

48,254

87.451

81.550

160.711

52,466

47,534

84.318

76.393

8.290

-0,720

3.133

5.157

16

Bursa

Bursa

1.856.794

53,206

46,794

987.929

868.865

1.490.239

56,360

43,640

839.892

650.347

366.555

-3,153

148.037

218.518

17

Çanakkale

Çanakkale

353.965

39,545

60,455

139.974

213.991

308.723

40,101

59,899

123.800

184.923

45.242

-0,556

16.174

29.068

18

Çankırı

Çankırı

108.740

73,349

26,651

79.760

28.980

107.527

76,513

23,487

82.272

25.255

1.213

-3,164

-2.512

3.725

19

Çorum

Çorum

340.208

64,488

35,512

219.394

120.814

333.237

67,835

32,165

226.051

107.186

6.971

-3,347

-6.657

13.628

20

Denizli

Denizli

651.184

44,532

55,468

289.986

361.198

562.992

46,296

53,704

260.645

302.347

88.192

-1,764

29.341

58.851

21

Diyarbakır

Diyarbakır

776.822

32,405

67,595

251.733

525.089

279.008

93,915

6,085

262.031

16.977

497.814

-61,510

-10.298

508.112

22

Edirne

Edirne

267.470

29,504

70,496

78.914

188.556

249.744

26,520

73,480

66.233

183.511

17.726

2,984

12.681

5.045

23

Elazığ

Elazığ

335.393

71,788

28,212

240.773

94.620

296.663

81,780

18,220

242.611

54.052

38.730

-9,992

-1.838

40.568

24

Erzincan

Erzincan

133.719

60,502

39,498

80.903

52.816

121.643

64,023

35,977

77.880

43.763

12.076

-3,521

3.023

9.053

25

Erzerum

Erzerum

403.596

74,478

25,522

300.589

103.007

373.026

86,860

13,140

324.011

49.015

30.570

-12,382

-23.422

53.992

26

Eskişehir

Eskişehir

558.617

42,425

57,575

236.994

321.623

463.957

45,981

54,019

213.331

250.626

94.660

-3,556

23.663

70.997

27

Gaziantep

Gaziantep

967.090

62,451

37,549

603.954

363.136

701.112

69,847

30,153

489.706

211.406

265.978

-7,396

114.248

151.730

28

Giresun

Giresun

266.896

61,660

38,340

164.567

102.329

240.153

63,492

36,508

152.479

87.674

26.743

-1,833

12.088

14.655

29

Gümüişhane

Gümüişhane

72.651

75,155

24,845

54.601

18.050

66.396

78,484

21,516

52.110

14.286

6.255

-3,328

2.491

3.764

30

Hakkari

Hakkari

126.793

32,418

67,582

41.104

85.689

10.512

94,273

5,727

9.910

602

116.281

-61,855

31.194

85.087

31

Hatay

Hatay

879.383

45,646

54,354

401.405

477.978

756.754

47,841

52,159

362.040

394.714

122.629

-2,195

39.365

83.264

32

Isparta

Isparta

265.703

56,016

43,984

148.837

116.866

245.664

57,487

42,513

141.226

104.438

20.039

-1,471

7.611

12.428

33

Mersin

Mersin

1.077.359

35,954

64,046

387.350

690.009

804.397

37,099

62,901

298.422

505.975

272.962

-1,145

88.928

184.034

34

İstanbul

İstanbul

9.207.780

48,646

51,354

4.479.196

4.728.584

6.641.159

54,862

45,138

3.643.463

2.997.696

2.566.621

-6,216

835.733

1.730.888

35

İzmir

İzmir

2.790.509

31,202

68,798

870.681

1.919.828

2.246.847

36,318

63,682

816.004

1.430.843

543.662

-5,116

54.677

488.985

36

Kars

Kars

139.186

50,955

49,045

70.922

68.264

122.490

65,510

34,490

80.243

42.247

16.696

-14,555

-9.321

26.017

37

Kastamonu

Kastamonu

227.608

64,818

35,182

147.530

80.078

223.044

62,771

37,229

140.006

83.038

4.564

2,047

7.524

-2.960

38

Kayseri

Kayseri

822.636

67,757

32,243

557.397

265.239

680.984

73,249

26,751

498.812

182.172

141.652

-5,491

58.585

83.067

39

Kırklareli

Kırklareli

239.126

28,668

71,332

68.552

170.574

216.797

25,619

74,381

55.542

161.255

22.329

3,048

13.010

9.319

40

Kırşehir

Kırşehir

135.883

53,254

46,746

72.363

63.520

122.527

58,157

41,843

71.258

51.269

13.356

-4,903

1.105

12.251

41

Kocaeli

Kocaeli

1.147.264

56,686

43,314

650.336

496.928

848.323

60,889

39,111

516.533

331.790

298.941

-4,203

133.803

165.138

42

Konya

Konya

1.274.209

72,877

27,123

928.599

345.610

1.096.922

78,143

21,857

857.167

239.755

177.287

-5,266

71.432

105.855

43

Kütahya

Kütahya

371.589

70,313

29,687

261.275

110.314

364.178

74,748

25,252

272.217

91.961

7.411

-4,435

-10.942

18.353

44

Malatya

Malatya

465.207

69,572

30,428

323.654

141.553

408.694

75,210

24,790

307.377

101.317

56.513

-5,638

16.277

40.236

45

Manisa

Manisa

914.008

45,665

54,335

417.386

496.622

811.018

49,651

50,349

402.677

408.341

102.990

-3,985

14.709

88.281

46

Kahramanmaraş

Kahramanmaraş

619.744

73,958

26,042

458.349

161.395

539.219

79,393

20,607

428.103

111.116

80.525

-5,435

30.246

50.279

47

Mardin

Mardin

365.390

40,937

59,063

149.580

215.810

157.664

93,454

6,546

147.344

10.320

207.726

-52,517

2.236

205.490

48

Muğla

Muğla

601.091

30,674

69,326

184.381

416.710

483.363

30,954

69,046

149.620

333.743

117.728

-0,280

34.761

82.967

49

Muş

Muş

172.684

50,563

49,437

87.314

85.370

107.806

92,205

7,795

99.403

8.403

64.878

-41,643

-12.089

76.967

50

Nevşehir

Nevşehir

179.211

65,592

34,408

117.548

61.663

164.404

67,546

32,454

111.049

53.355

14.807

-1,954

6.499

8.308

51

Niğde

Niğde

197.568

59,798

40,202

118.141

79.427

176.310

60,957

39,043

107.474

68.836

21.258

-1,160

10.667

10.591

52

Ordu

Ordu

444.872

61,889

38,111

275.328

169.544

391.422

63,501

36,499

248.557

142.865

53.450

-1,612

26.771

26.679

53

Rize

Rize

205.186

75,555

24,445

155.028

50.158

177.369

76,091

23,909

134.961

42.408

27.817

-0,536

20.067

7.750

54

Sakarya

Sakarya

607.001

68,054

31,946

413.091

193.910

496.127

67,295

32,705

333.871

162.256

110.874

0,759

79.220

31.654

55

Samsun

Samsun

798.235

63,553

36,447

507.303

290.932

709.959

67,155

32,845

476.774

233.185

88.276

-3,602

30.529

57.747

56

Siirt

Siirt

142.486

47,809

52,191

68.121

74.365

72.342

95,166

4,834

68.845

3.497

70.144

-47,357

-724

70.868

57

Sinop

Sinop

126.975

57,747

42,253

73.324

53.651

121.213

60,441

39,559

73.262

47.951

5.762

-2,694

62

5.700

58

Sivas

Sivas

368.181

71,283

28,717

262.449

105.732

350.504

76,673

23,404

268.742

82.032

17.677

-5,313

-6.293

23.700

59

Tekirdağ

Tekirdağ

622.609

38,887

61,113

242.115

380.494

458.124

34,669

65,331

158.825

299.299

164.485

4,219

83.290

81.195

60

Tokat

Tokat

359.023

63,181

36,819

226.835

132.188

353.704

64,585

35,415

228.438

125.266

5.319

-1,403

-1.603

6.922

61

Trabzon

Trabzon

476.030

66,452

33,548

316.330

159.700

421.131

68,604

31,396

288.911

132.220

54.899

-2,152

27.419

27.480

62

Tunceli

Tunceli

50.337

19,586

80,414

9.859

40.478

37.260

18,980

81,020

7.072

30.188

13.077

0,606

2.787

10.290

63

Şanlıurfa

Şanlıurfa

845.908

70,820

29,180

599.073

246.835

556.313

94,149

5,851

523.761

32.552

289.595

-23,329

75.312

214.283

64

Uşak

Uşak

232.315

47,032

52,968

109.263

123.052

211.653

49,783

50,217

105.368

106.285

20.662

-2,751

3.895

16.767

65

Van

Van

453.555

42,728

57,272

193.797

259.758

220.748

94,452

5,548

208.501

12.247

232.807

-51,724

-14.704

247.511

66

Yozgat

Yozgat

242.249

74,267

25,733

179.911

62.338

253.675

77,325

22,675

196.153

57.522

-11.426

-3,058

-16.242

4.816

67

Zonguldak

Zonguldak

377.314

49,348

50,652

186.197

191.117

369.517

50,047

49,953

184.931

184.586

7.797

-0,699

1.266

6.531

68

Aksaray (1989)

Aksaray (1989)

215.895

75,493

24,507

162.985

52.910

190.600

76,654

23,346

146.102

44.498

25.295

-1,161

16.883

8.412

69

Bayburt (1989)

Bayburt (1989)

46.060

81,696

18,304

37.629

8.431

40.777

85,065

14,935

34.687

6.090

5.283

-3,369

2.942

2.341

70

Karaman (1989)

Karaman (1989)

147.675

63,849

36,151

94.289

53.386

133.482

65,941

34,059

88.019

45.463

14.193

-2,092

6.270

7.923

71

Kırıkkale (1989)

Kırıkkale (1989)

166.262

62,422

37,578

103.784

62.478

156.827

69,239

30,761

108.586

48.241

9.435

-6,817

-4.802

14.237

72

Batman (1990)

Batman (1990)

264.515

36,345

63,655

96.139

168.376

99.500

94,691

5,309

94.218

5.282

165.015

-58,346

1.921

163.094

73

Şırnak (1990)

Şırnak (1990)

207.089

28,300

71,700

58.607

148.482

37.749

89,078

10,922

33.626

4.123

169.340

-60,777

24.981

144.359

74

Bartın (1991)

Bartın (1991)

120.904

56,031

43,969

67.744

53.160

116.891

55,362

44,638

64.713

52.178

4.013

0,669

3.031

982

75

Ardahan (1992)

Ardahan (1992)

52.984

44,268

55,732

23.455

29.529

51.835

55,001

44,999

28.510

23.325

1.149

-10,733

-5.055

6.204

76

Iğdır (1992)

Iğdır (1992)

88.553

34,801

65,199

30.817

57.736

51.941

53,753

46,247

27.920

24.021

36.612

-18,953

2.897

33.715

77

Yalova (1995)

Yalova (1995)

144.637

49,731

50,269

71.929

72.708

113.885

51,196

48,804

58.304

55.581

30.752

-1,465

13.625

17.127

78

Karabük (1995)

Karabük (1995)

146.612

60,726

39,274

89.031

57.581

133.024

63,764

36,236

84.821

48.203

13.588

-3,038

4.210

9.378

79

Kilis (1995)

Kilis (1995)

69.373

64,090

35,910

44.461

24.912

61.936

66,861

33,139

41.411

20.525

7.437

-2,771

3.050

4.387

80

Osmaniye (1996)

Osmaniye (1996)

293.778

57,839

42,161

169.918

123.860

250.480

53,428

46,572

133.827

116.653

43.298

4,411

36.091

7.207

81

Düzce (1999)

Düzce (1999)

232.598

70,560

29,440

164.122

68.476

197.817

72,513

27,487

143.443

54.374

34.781

-1,953

20.679

14.102

 

Σύνολο ΤΔ

47.528.949

51,181

48,819

24.325.633

23.203.316

37.449.300

57,859

42,142

21.667.697

15.781.873

10.079.649

 

2.657.936

7.421.443

Πίνακας 9       : Σύγκριση των δύο δημοψηφισμάτων 2017 - 2010
Πηγή:              :Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο Τ.Δ. (Στήλες I - XII)
Διαμόρφωση:  Β. Κυρατζόπουλος (Στήλες XIII - XV)

Σημ. με κίτρινο νομοί που το αποτέλεσμα ήταν "ΝΑΙ", με γκρίζο οι 10 ισχυρότεροι νομοί του MHP στις Βουλευτικές εκλογές του 2015.

I

II

III

IV

V

 

 

 

Ιερατικά Β' βάθμια Σχολεία

Δημόσια Β' βάθμια Σχολεία

Σχολικό έτος

Έτος

Τεμένη

Σύνολο Μαθητών

Πλήθος Σχολείων

Σύνολο Μαθητών

Πλήθος Σχολείων

2002 - 2003

2003

 

71.100

450

3.023.602

6.210

2003 - 2004

2004

 

90.606

452

3.014.392

6.941

2004 -2005

2005

 

96.851

452

3.039.449

6.816

2005 - 2006

2006

78.608

108.064

453

3.258.254

7.435

2006 - 2007

2007

79.096

120.668

455

3.386.717

7.934

2007 - 2008

2008

80.053

129.274

456

3.245.322

8.280

2008 - 2009

2009

80.636

143.637

458

3.837.164

8.675

2009 - 2010

2010

81.984

198.851

465

4.240.139

8.913

2010 - 2011

2011

82.693

235.639

493

4.748.610

9.281

2011 - 2012

2012

84.684

268.245

537

4.756.286

9.672

2012 - 2013

2013

85.412

380.771

708

4.995.623

10.418

2013 - 2014

2014

86.101

474.096

854

5.420.178

10.955

2014 - 2015

2015

86.762

546.443

1.017

5.691.071

9.061

2015 - 2016

2016

87.381

555.970

1.149

5.807.643

10.550

Πίνακας 11. Πλήθος Τεμενών, Ιερατικών δευτεροβάθμιων σχολείων.
Διαμόρφωση: Β. Κυρατζόπουλος.
Πηγή:
                Στήλη ΙΙΙ http://www.diyanet.gov.tr/tr/icerik/istatistikler/3398 (Διεύθυνση Θρησκευμάτων ΤΔ)
                Στήλη IV  http://egitimsen.org.tr/ (Συνδικαλιστικό όργανο εκπαιδευτικών ΤΔ).
                Στήλη V Τουρκική Στατιστική Υπηρεσία

 

Ημερομηνία

Γεγονός

3/11/2002

Βουλ. Εκλογές (ΑΚΡ 34,28%)

Ιούνιο 2007

Αρχή υπόθεσης Ergenekon

22/7/2002

Βουλ. Εκλογές (ΑΚΡ 46,58%)

Ιανουάριο 2010

Αρχή υπόθεσης Balyoz

12/9/2010

 Α' Δημοψήφισμα (ΝΑΙ 57,859%)

2007 - 8/2011

Έκδοση βουλευμάτων Ergenekon (19)

2010 - 9/2011

Έκδοση βουλευμάτων Balyoz (3)

12/6/2011

Βουλ. Εκλογές (ΑΚΡ 49,83%)

21/9/2012

Έκδοση Απόφασης Balyoz

5/8/2013

Έκδοση Απόφασης Ergenekon

5/2015

Αθώωση Balyoz

7/6/2015

Βουλ. Εκλογές (ΑΚΡ 40,87%)

1/11/2015

Βουλ. Εκλογές (ΑΚΡ 49,50%)

21/4/2016

Αθώωση Ergenekon

15/7/2016

"Κίνημα" FeG

16/4/2017

 Β' Δημοψήφισμα(ΝΑΙ 51,181%)

Πίνακας 12: Χρονολόγιο εξουσίας ΑΚΡ.
Πηγή Βουλ. Εκλ.: Ανώτερο Εκλογικό Συμβούλιο ΤΔ.
Διαμόρφωση: Β. Κυρατζόπουλος.