Γράφει ο
Γιώργος Κακαρελίδης

Ἔχετε δεῖ πῶς παρουσιάζουν τὰ Χριστούγεννα, τὰ διάφορα σχολικά βιβλία, ἡ τηλεόραση καὶ τὰ ΜΜΕ; Κάτι σὰν φολκλὀρ! Μιὰ ρηχή ἀναπαράσταση καὶ χρήση λέξεων καὶ φράσεων, ἴδιες ἀκριβῶς μὲ αὺτὲς ποὺ χρησιμοποιοῦνται στὶς ἐπισκέψεις στὰ μαιευτήρια, μαζί μὲ τυπικά ἐπιφωνήματα καὶ εὐχές. Μὲ τὴν προσθήκη γλυκανἀλατων ἐκφράσεων γιὰ βοήθεια πρὸς τοὺς ἀσθενέστερους.

Πῶς λοιπὸν νὰ δώσουμε στὰ παιδιά νὰ καταλάβουν τὴν ἔννοια τῆς ἐνανθρώπισης; Ὄχι τῆς μεταμόρφωσης, ποὺ ὑπῆρχε στὸ πολυθεϊστικὸ καὶ ἀνιμιστικὸ τυπικό, στὰ μικυμάους καὶ στὶς ταινίες φαντασίας μικρῶν καὶ μεγάλων παιδιῶν, ὡς μιὰ παραλλαγὴ ὄψεως. Καὶ φυσικά, δὲν ἀναφέρομαι στὰ μικρά παιδιά μόνον, ἀλλὰ καὶ στοὺς μαθητὲς Λυκείου καὶ στοὺς φοιτητές καὶ σὲ ὅλους ἐμᾶς. Ὅμως μὲ διαλυμένη ἀπό τά μικράτα τους, τὴν κοινή γλῶσσα, τί σόϊ  πρόσληψη ἤχων καὶ λόγων να κάνουν; Πῶς νἀ ἀποκτήσουν συνειρμούς Καινῆς Ζωῆς χωρίς τὴν Ελληνική Γραμματεία. Μὲ ποιά γλῶσσα νὰ κατανοήσουν καί, κυρίως, ἀπὸ ποιούς νὰ διδαχθοῦν τὶ σημαίνουν λέξεις, ὅπως Ἐνανθρώπιση, Ζωή τοῦ Ἀκτίστου μὲ τὸν Τρόπο τοῦ  Κτιστοῦ καί, ἀντίστροφα, πῶς ξεπερνᾶ κάποιος τὴν κτιστή του φύση;

Τὴν ἐποχὴ τοῦ Ἰησοῦ, ἀλλὰ καὶ γιὰ ἑκατονταετίες ἀργότερα, ὅλη ἡ ἀνθρωπότητα τῶν Λαῶν τῆς Θάλασσας, συζητοῦσε, στὶς ἀγορὲς καὶ στούς δρόμους, τὸ ἀπορεῖν καὶ τὰ νοήματα τῆς ἀνθρώπινης ὑπαρξης, τὸν φόβο τοῦ θανάτου, τὸ μεταφυσικό πρόβλημα καὶ ἐξ αὐτῶν προσπαθοῦσε νὰ ἐρμηνεύσῃ καὶ καθορίσῃ, τὸν ὅποιο τρόπο τοῦ βίου. Ὄχι μόνον σὲ Ἀκαδημίες καὶ Ἱερατεῖα, ἀλλὰ παντοῦ, μὲ γλωσσικὸ ὄργανο τὴν Κοινή Ἑλληνικὴ καὶ τὶς παρακαταθῆκες τῶν Πατέρων ἀρχαίων τε καὶ ἐκκλησιαστικῶν.

Μέσα σὲ συνθῆκες δύσκολου βίου, μὲ ἀσθένειες, μὲ φυσικὲς καταστροφὲς, μὲ φοβερὴ παιδικὴ θνησιμότητα, μὲ πρόβλημα παραγωγῆς, διακίνησης, διατροφῆς καὶ χίλιους δυὸ ἀντιξόους παράγοντες, μὲ πρόβλημα ἐπιβίωσης ἐν γένει, οἰ ἄνθρωποι ἐπροβληματίζοντο μεταφυσικά, γιὰ νὰ μπορέσουν νὰ ψηλαφήσουν τρόπο ζωῆς καὶ κοινωνίας.

Δυὀ χιλιάδες χρόνια ἀργότερα, μὲ τὸν ἄνθρωπο νικητή, στὰ περισσότερα προβλήματα ποὺ προαναφέραμε, ὁ τρόπος ζωῆς καὶ κοινωνίας ἐγγίζει τὰ ὄρια τοῦ παραλογισμοῦ  (ἀκόμη καὶ σὲ συνθῆκες φεουδαρχίας, ὁ δεκατισμός, ἡ ἐκχώρηση τοῦ ἐνὸς δεκάτου τῆς παραγωγῆς στὸν ἀφέντη, θεωρεῖται «εὐλογία», ἄν τὸν συγκρίνουμε μὲ τὰ σημερινὰ δεδομένα τῆς ἐπίσημης καὶ ἁρπακτικῆς κλεπτοκρατίας). Κυρίως ὅμως μὲ τὴν ἄθλια ἐπιβολὴ τοῦ προορισμένου Ἐγὼ ἔναντι τοῦ Ἄλλου. Σὲ ὀλα τὰ ἐπίπεδα.

Τὸ Ἀρχῆθεν τοῦ Ἡρακλείτου, τὶς Πλατωνικές «Ἰδέες», τὴν Ἀριστοτελικὴ «Σπουδαία Πάξη», οὶ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ἐμπλούτιζαν μὲ τὶς διδαχὲς τοῦ Ναζωραίου καὶ ἀνασυνέθεταν σὲ νοηματικὲς ἑστίες γιὰ τὴν σήμανση τῆς ταυτότητος τοῦ Ὅντος, μέσα σὲ μιὰ ἀέναη διαδικασία καὶ πράξη ἀλληλοναγνώρισης τοῦ Ἐγὼ καὶ τοῦ Ἄλλου (προσώπων καὶ κόσμου κατὰ τὸν Ι. Γεράση).

Ἐπισημαίνει ὁ Ἅγιος Μάξιμος, κάπου, ὅτι ὁ ἄνθρωπος ξεκινῶντας ἀπὸ τὴν ἀρχικὴ ὕπαρξη γιὰ νὰ εἰσχωρήσῃ στὴν αἰώνια, πρέπει νὰ βιὠσῃ τὴν ἀγαθὴ ὕπαρξη, διαφορετικὰ ἀποσκοπεῖ στὴν κοσμικὴ ἐξουσία. Ὁ Χριστιανισμός ὅμως καὶ δὴ ὁ Ὀρθόδοξος, δηλαδή ὁ μπολιασμένος ἀπό τήν Ἑλληνική Γραμματεία, ἦρε κάθε ἠθική καὶ νομιμοποιητικὴ βάση, ἀπό κάθε είδους ἐξουσιαστικὲς δομές. Καὶ ἐλευθέρως, γιὰ τὸ άγαθόν, τὴν θέωση δηλαδή, τοῦ ἀνθρώπου, κατὰ χάριν Θεοῦ, μακρὰν τῆς κοσμικῆς ἐξουσίας, εἶναι ἡ ἀπάντηση τῆς Ἐκκλησίας στὸ ἀπορεῖν τοῦ καθ’ ἑνὸς μας. Γιὰ τὴν Προσωπικὴ μας ὕπαρξη, γιὰ τὸ κορμί μας, ἔχυσε ποτάμια αἵματος ἡ Ἐκκλησία μας καὶ ὄχι γιὰ τὴν ἀπροσδιόριστη ἐωϊστική ψυχή μας καὶ τὴν σωτηρία της.

Οἱ σύγχρονες ὅμως κουβέντες μας, διατομικὲς ἤ διαδικτυακές, ἀφοροῦν, ὅπως μᾶς ἐπιτιμᾶ, τραγουδῶντας, ὁ Βιολάρης, σὲ στίχους Πυθαγόρα, τό «... μα εμείς τα λησμονάμε,  κι όλη μέρα συζητάμε, πού θα βγούμε, πού θα φάμε, ποια γραβάτα θα φοράμε, ποια γυναίκα προτιμάμε, Δόξα τω Θεώ, καλά περνάμε ...»

Θά ἀναρωτηθῆτε: «χωρίς Γλῶσσα καί Λόγο, ἀπό ποιόν νά περιμένουμε λύση»; Αλλά « .... θαρσῆτε, Ἐγώ τόν κόσμον νενίκηκα .. » παραμυθεῖ ὁ γλυκύς Ναζωραῖος. Ναί, θαρσῆτε· σημαίνει ἔχετε θάρρος, πεποίθηση, αἰσιοδοξία, ἀσφάλεια, τόλμη, πίστη. Κι’ ἔχει δίκιο ἀπόλυτο. Γι’ αὐτό «Καλά Χριστούγεννα, Ἀδέλφια», στό κοινό τραπέζι, ὅπως πάντα κάναμε ἀπό τἠν ἐποχή τοῦ Ὅμήρου, στὴν ἀργόσυρτη διάρκειά μας.