Γράφει ο
Θανάσης Παπανδρόπουλος

Είναι τελικά η Ελλάδα μία ειδική περίπτωση στην Ευρώπη; Και, αν ναι, το ερώτημα που ακολουθεί είναι το πώς θα αντιμετωπισθεί το φαινόμενο αυτό με δεδομένες τις σημερινές συνθήκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Με διαφορετικά λόγια, πώς η ΕΕ θα σταθεί απέναντι στην ελληνική αδυναμία να ξεπεραστεί η κρίση της υπερχρεώσεως, με ταυτόχρονη και δυναμική έξοδο από την ύφεση;

Το όλο πρόβλημα δεν είναι  διόλου απλό και πιστεύουμε ότι η επίλυσή του δεν βρίσκεται πλέον σε τεχνικές εφαρμογές αλλά στην ψυχολογία και, γιατί όχι, στην ψυχιατρική. Στο μέτρο δε που στην χώρα μας δεν έχει ακόμη γίνει πρωτογενής και συστηματική έρευνα για τα φαινόμενα που χαρακτηρίζουν το πεδίο της ιδεολογίας των συλλογικών διαστάσεων και των επιστημονικών ιδεών, η εξεύρεση λύσεων στην ελληνική συνολική κρίση γίνεται εξαιρετικά δυσχερής.

Ακόμα χειρότερα, ελάχιστα είναι τα εργαλεία που αφορούν στον βαθμό διήθησης στην ελληνική διανόηση φαινομένων μεταφοράς στην χώρα συγκεκριμένων ρευμάτων σκέψεως και της επιρροής τους στην οικονομία της και την κοινωνική της οργάνωση. Από αυτή δε την άποψη, μπορούμε να πούμε ότι κάποια πρόσφατα δημοσκοπικά ευρήματα ιχνογραφούν ένα τοπίο ελάχιστα ενθαρρυντικό.

Ειδικότερα, τα ευρήματα αυτά, όπως αναπτύχθηκαν σε πρόσφατη συνεδριακή εκδήλωση της Ναυτεμπορικής, φέρνουν στο προσκήνιο παθογένειες που ξεπερνούν το πολιτικό σύστημα. Κατά κύριο δε λόγο αναφέρονται στο προφίλ του Έλληνα πολίτη και καταναλωτή, ο οποίος δείχνει να μην καταλαβαίνει σε ποιον κόσμο ζει και πώς αντιδρά στις προκλήσεις του. Συγκεκριμένα, σε μία χώρα της οποίας το ΑΕΠ ήταν σε ποσοστό 90% προϊόν της καταναλώσεως με δανεικά, οι πολίτες της δείχνουν να αγνοούν πλήρως τις αρετές της ανοικτής και παραγωγικής οικονομίας και του σημαντικού ρόλου των επενδύσεων στην ανάπτυξη και την απασχόληση.

Έτσι, αναφορικά με τον ρόλο της ανοικτής οικονομίας, η Ελλάδα βρίσκεται στην 6^η θέση από το τέλος της κατάταξης των χωρών που υιοθετούν την συγκεκριμένη άποψη ως αρχή που διέπει την λειτουργία τους. Μόνον το 52% των πολιτών της πιστεύει στον τρόπο που έχουν αναπτυχθεί οι πιο προηγμένες οικονομίες και που είναι αυτός της ελεύθερης προσφοράς και ζήτησης.

Αντιθέτως, στην ελληνική κοινωνία καλά κρατεί η έννοια του «κράτους» και της «ελεγχόμενης αγοράς» –γεγονός το οποίο από μόνο του εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τα αίτια και τις συνθήκες της ελληνικής κρίσης. Πολλώ μάλλον, διαμορφώνει ένα εθνικό προφίλ αποκρουστικό για όσους επιθυμούν να επενδύσουν σε δραστηριότητες οι οποίες παράγουν θέσεις εργασίας και προστιθέμενη αξία. Γιατί μία εταιρεία να προτιμήσει μία χώρα όπου το 90% των πολιτών πιστεύει ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις δεν πληρώνουν τους φόρους τους;

Η Ελλάδα είναι επίσης η τελευταία χώρα στον κόσμο που γνωρίζει ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις είναι αυτές που δύσκολα μπορούν να αποφύγουν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις. Αν δε κάτι δεν είναι δημοφιλές στον αδύναμο κρίκο της Ευρώπης, αυτό είναι η έννοια της πολυεθνικής επιχείρησης. Σε μια χώρα όπου το ΑΕΠ της σε ποσοστό πάνω από 28%εξαρταται από εξωτερικές εισροές, η εξωστρέφεια δαιμονοποιείται και ενίοτε καταδιώκεται.

Επίσης, στα σημερινά χρόνια της κρίσης, οι Έλληνες «συμπαθούν» περισσότερο την Τουρκία παρά την Γερμανία, η οποία συνεισφέρει και στο 18% του ΑΕΠ μας. Ακόμα, οι Έλληνες,  σε ποσοστό 70%,περιμενουν να σωθούν από την Ρωσία, η οποία, στην οικονομική κατάσταση που βρίσκεται, εκλιπαρεί την Δύση για δάνεια!!.

«Ο Έλληνας κουβαλά μία αντισυμβατικότητα απέναντι σε οτιδήποτε είναι μεγάλο. Αισθάνεται οργή και ντροπή πάνω στην βάση ότι κάποιοι τρίτοι έχουν κάνει κακό στην ζωή του. Το “win” έχει τελειώσει, υπάρχει μόνον το “lose”. Βλέπουμε μία τεράστια αίσθηση θυματοποίησης. Το σύνθημα του Έλληνα σήμερα είναι το “destroy order”», είπε ο Δημήτρης Μαύρος, πρόεδρος του Συλλόγου Εταιρειών Δημοσκόπησης και Έρευνας Αγοράς, στο πρόσφατο συνέδριο της Ναυτεμπορικής για τα καταναλωτικά αγαθά και το λιανεμπόριο.

Οι ιδεοληψίες καλά κρατούν στη χώρα μας. Οι προκαταλήψεις υπερέχουν στατιστικών και δεδομένων. Όμως, η  προσέγγιση είναι λάθος και αποτρέπει την αντιστροφή της πορείας που ακολουθεί σήμερα η χώρα –και η οποία οδηγεί εκ του ασφαλούς την Ελλάδα στο περιθώριο του 21^ου αιώνα. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις γενιές του σήμερα και του αύριο. Εκτός και γίνει κάποιο θαύμα.....