Σαββατοκύριακo
24-25  Οκτωβρίου 2020
Ημερήσια ηλεκτρονική εφημερίδα, Αρ. φύλλου 3688RSS FEED
Γυναίκες και στεφανιαία νόσος: Μύθοι και πραγματικότητα
Γράφει η
Βασιλική Ανδρουτσοπούλου

Η στεφανιαία νόσος, δηλαδή  η στένωση των στεφανιαίων αρτηριών της καρδιάς  από την αθηρωμάτωση, αποτελεί μία σύγχρονη  απειλή  για εμάς τις γυναίκες. Νεότερα  ιατρικά δεδομένα επιβεβαιώνουν  ότι ο γυναικείος πληθυσμός προσβάλλεται συχνότερα πλέον από ισχαιμική καρδιοπάθεια.

Για δεκαετίες  ήταν  εδραιωμένη  η πεποίθηση τόσο στο ευρύ κοινό όσο και στον ιατρικό κόσμο, ότι η στεφανιαία νόσος είναι μία πάθηση που προσβάλλει τους άνδρες σχεδόν κατά αποκλειστικότητα. Οι γυναίκες θεωρούνταν ανέκαθεν προστατευμένες από τη νόσο.

Ο εφησυχασμός ήταν τέτοιος, που ακόμα και  γυναίκες με τυπικά στηθαγχικά ενοχλήματα υποαξιολογούνταν και δυστυχώς υποθεραπεύονταν, καθώς για τα συμπτώματά τους ενοχοποιούνταν η συναισθηματική τους  φόρτιση και η σωματική τους καταπόνηση. Τα αποτελέσματα ήταν μοιραία για αρκετές από αυτές, καθώς δεν λάμβαναν εγκαίρως  κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή ή εξιδικευμένη  παρέμβαση (με χειρουργείο ή με αγγειοπλαστική).

Συνήθως οι γυναίκες αναζητούν εξιδικευμένη ιατρική βοήθεια καθυστερημένα συγκριτικά με τους άντρες, αφενός επειδή καθησυχάζονται από το περιβάλλον τους ότι δεν κινδυνεύουν από την στεφανιαία νόσο και αφετέρου επειδή έχουν πιο άτυπα ενοχλήματα. Η τυπική συμπτωματολογία της στηθάγχης με συσφικτικό πόνο πίσω από το στέρνο, που αντανακλάται στον τράχηλο ,στον ώμο ή στο χέρι μπορεί να απουσιάζει.Είναι δυνατόν γυναίκες με οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου να έχουν άτυπα και παραπλανητικά συμπτώματα, όπως τάση προς έμετο, ταχυπαλμία ή δύσπνοια. Ιδιαίτερα οι γυναίκες που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη είναι δυνατόν να υποστούν οξύ έμφραγμα χωρίς να πονέσουν καθόλου.

Ακόμα και στην περίπτωση που γίνει έγκαιρη διάγνωση του οξέως στεφανιαίου συνδρόμου στις γυναίκες, αυτές έχουν  χειρότερη βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη επιβίωση συγκριτικά με τους άνδρες. Επιπρόσθετα οι γυναίκες ασθενείς που υποβάλλονται σε χειρουργική επέμβαση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης (by-pass) ή σε παρέμβαση με αγγειοπλαστική (μπαλονάκι), έχουν  χειρότερα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα επιβίωσης συγκριτικά με τον ανδρικό πληθυσμό.

Είναι μύθος λοιπόν ότι οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας προστατεύονται από τα οιστρογόνα τους; Είναι τελικά  οι γυναικείες καρδιές ανθεκτικές απέναντι στη στεφανιαία νόσο και την ισχαιμική καρδιοπάθεια ή μήπως όχι;

Η αποκατάσταση της πραγματικότητος έγινε με μεγάλες ιατρικές μελέτες που πραγματοποιήθηκαν κυρίως στην Αμερική αλλά και στην Ευρώπη και αποκάλυψαν ότι τα νοσήματα του καρδιαγγειακού συστήματος αποτελούν την  πρώτη αιτία θανάτου για τις γυναίκες, ανεξαρτήτως ηλικίας και εθνικότητας. Μάλιστα την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας διαρκώς αυξάνονται τα ποσοστά των γυναικών με καρδιαγγειακή νόσο, ενώ τα αντίστοιχα ποσοστά των ανδρών φαίνεται ότι μειώνονται. Ακόμα και οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας έχουν πλέον αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης  στεφανιαίας νόσου. Οι κλασικές διαγνωστικές εξετάσεις για την επιβεβαίωση της στεφανιαίας νόσου διαπιστώθηκε ότι υπολλείπονται σε αξιοπιστία στην περίπτωση των γυναικών.Επιπρόσθετα διαπιστώθηκε ότι οι γυναίκες που έχουν υποστεί έμφραγμα του μυοκαρδίου έχουν διπλάσιο κίνδυνο συγκριτικά με τους άνδρες να χάσουν τη ζωή τους τις πρώτες τριάντα ημέρες μετά το έμφραγμα. Μεταξύ των γυναικών που έχουν υποστεί καρδιακή προσβολή, μόλις το ένα τρίτο αναρρώνει πλήρως.

Θα αναρωτηθεί κανείς αν έχει αλλάξει κάτι την τελευταία δεκαετία στην καθημερινότητα των σύγχρονων γυναικών που να δικαιολογεί τα αυξημένα ποσοστά  στεφανιαίας νόσου σε αυτές. Φυσικά και έχει αλλάξει!

Οι γυναίκες πλέον έχουν υιοθετήσει ένα διαφορετικό τρόπο ζωής, σαφώς πιο ανθυγιεινό συγκριτικά με το παρελθόν. Είναι επιφορτισμένες με πλήθος ανελαστικών επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων, με αποτέλεσμα να  βρίσκονται διαρκώς σε κατάσταση ψυχολογικής και σωματικής καταπόνησης. Έχουν ελάχιστο ελεύθερο χρόνο και υποφέρουν από χρόνια κόπωση. Το αποτέλεσμα είναι να πυροδοτείται μια σειρά αλυσιδωτών αντιδράσεων επιβαρυντικών για την υγεία.

Συγκεκριμένα η καθιστική ζωή και η περιορισμένη  σωματική δραστηριότητα, σε συνδιασμό με την αλλαγή των διατροφικών μας συνηθειών (junk food, τροφές πλούσιες σε λιπαρά και υδατάνθρακες) οδηγούν στην παχυσαρκία. Η παχυσαρκία συνδέεται στενά με την πρώιμη εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ, αρτηριακής υπέρτασης και υπερλιπιδαιμίας.

Επιπρόσθετα οι γυναίκες έγιναν πλέον  φανατικές  καπνίστριες από νεαρή μάλιστα ηλικία με σοβαρές επιπτώσεις στο  καρδιαγγειακό τους σύστημα. Όλοι αυτοί οι παράγοντες ευθύνονται για την εξάπλωση της στεφανιαίας νόσου στο γυναικείο πληθυσμό και αυτούς είναι που πρέπει να καταπολεμήσουμε.

Με αφορμή λοιπόν την  παγκόσμια ημέρα της γυναίκας, ας χαρίσουμε το μεγαλύτερο  δώρο στον εαυτό μας. Ας τροποποιήσουμε την ζωή μας ώστε να προασπίσουμε την υγεία μας και να  προστατεύσουμε την καρδιά μας! Ας απεξαρτηθούμε από την επιβλαβή συνήθεια του καπνίσματος αλλά και του ατμίσματος, το οποίο είναι εξίσου επιβλαβές. Ας εντάξουμε στο καθημερινό μας πρόγραμμα τη σωματική άσκηση, η οποία θα μας βοηθήσει να απαλλαγούμε από τα περιττά κιλά και να ομαλοποιήσουμε την αρτηριακή μας πίεση. Ας ακολουθήσουμε την παραδοσιακή μας Μεσογειακή διατροφή, η οποία είναι πλούσια σε φυτικές ίνες (φρούτα,λαχανικά,όσπρια) και φτωχή σε λιπαρά (ψάρι και λευκό κρέας αντί για κόκκινο). Ας ομαλοποιήσουμε τα επίπεδα σακχάρου και χοληστερίνης στο αίμα μας. Ας  διαθέσουμε χρόνο  για την αγαπημένη μας δραστηριότητα και για ότι μας αποφορτίζει από το καθημερινό stress. Γιατί θα πρέπει να θυμόμαστε ότι δεν υπάρχει πολυτιμότερο αγαθό από την υγεία μας!