Η Ελονοσία

Ετυμολογικά η νόσος σαν σύνθετη λέξη προέρχεται από τα ουσιαστικά έλος + νόσος.

Η λέξη malaria : mala + aria («κακός αέρας»).

Υπήρχε στα παλιά χρόνια η πεποίθηση ότι η ελονοσία οφειλόταν σε σύννεφο δηλητηριωδών υδρατμών που συγκέντρωναν πάνω στα έλη και τους βάλτους.

Βέβαια οι παραπάνω τοποθεσίες αποτελούν τα μέρη όπου αναπαράγονται και αναπτύσσονται τα κουνούπια τα οποία μεταδίδουν τη νόσο.

ΠΕΡΙ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

Για την ελονοσία σαν ασθένεια υπήρχε η εντύπωση του ιατρικού κόσμου, αλλά και του συνόλου των πολιτών, ότι ήταν μία νόσος με «ιστορική» σημασία, η οποία υπήρχε πριν μερικά χρόνια και αναφερότανε για «διδακτικούς λόγους» αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι η πραγματικότητα.

Η πραγματικότητα είναι ότι το έτος 2011 καταγράφηκαν συνολικά 42 κρούσματα ελονοσίας και το έτος 2012 καταγράφηκαν 19 κρούσματα στην Ελλάδα.

Το σημαντικό και αξιοσημείωτο στοιχείο ήταν ότι το σύνολο των περιστατικών αυτών της ελονοσίας η οποία προήλθε από μόλυνση από το Plasmodium Vivax δεν υπήρχε ιστορικό ταξιδιωτικής μετακίνησης ή επισκέψεων σε ενδημικές για την ελονοσία χώρες αλλά αντίθετα υπήρχαν ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης.

Έτσι η έγκαιρη διάγνωση και ριζική θεραπεία των κρουσμάτων ελονοσίας είναι καθήκον όλων μας ώστε να επιτευχθεί πρόληψη της διασποράς της νόσου και αποφυγή επιδημικής επανεμφάνισης της στην Ελλάδα.

Με στόχο την έγκαιρη διάγνωση της ελονοσίας ας θυμηθούμε τα εξής:

1. Η ΕΛΟΝΟΣΙΑ πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στη διαφορική διάγνωση σε κάθε ύποπτο περιστατικό που παρουσιάζει την παρακάτω κλινική εικόνα:

• Εικόνα γριπώδης συνδρομής (με πυρετό, ρίγη, εφιδρώσεις, μυαλγίες, κεφαλαλγία, ναυτία, έμετους, διάρροιες, βήχα).

2. Ιστορικό επαναλαμβανόμενης πυρετικής κίνησης που δεν έχει διαγνωστεί όπως και ιστορικό θροβοπενίας (μείωση αιμοπεταλίων) ή αναιμίας (μείωση των ερυθρών αιμοπεταλίων – της αιμοσφαιρίνης – του αιματοκρίτη) τις τελευταίες 20 ημέρες.

3. Λήψη λεπτομερούς σχολαστικού ιστορικού από τον Έλληνα ασθενή που εμφανίζει τα παρακάτω συμπτώματα (επικέντρωση σε διαμονή, ταξίδια τα τελευταία πέντε χρόνια σε χώρα ή περιοχή όπου ενδημεί η ελονοσία).

4. Όλα τα παραπάνω ισχύουν ακόμα περισσότερο για αλλοδαπούς οι οποίοι εμφανίζουν τα παρακάτω συμπτώματα.

5. Σκόπιμος και απαραίτητος έλεγχος για ελονοσία σε κάθε περιστατικό που εμφανίζει συμβατή κλινική εικόνα με εκείνη της ελονοσίας και δεν μπορεί αυτή να αποδοθεί σε άλλα νοσογόνα αίτια (ανεξαρτήτως λοιπών παραγόντων θετικών ή αρνητικών).

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η ελονοσία (malaria) είναι λοιμώδη νόσος η οποία προκαλείται από το παράσιτο «πλασμώδιο ελονοσίας» και μεταδίδεται με τσίμπημα ανωφελούς κουνουπιού που έχει μολυνθεί.

Υπάρχουν 5 είδη πλασμώδιων που είναι νοσογόνα για τον άνθρωπο:

• lasmodium fafciparium
• Plasmodium vivax
• Plasmodium ovale
• Plasmodium malariae
• Επίσης το P. Knowlesi προκαλεί ελονοσία στη Νότιο-ανατολική Ασία.

Τα κύρια συμπτώματα της ελονοσίας είναι : 1) έντονο παροξυσμικό ρίγος, 2) υψηλός πυρετός, 3)  έντονη εφίδρωση, 4) κακουχία, αδιαθεσία, κεφαλαλγία, μυαλγίες ενώ κλινικά εμφανίζεται διόγκωση ήπατος – σπλήνας – ίκτερος,

Τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται συνήθως 1 – 4 εβδομάδες μετά την μόλυνση ενώ συχνά εμφανίζονται υποτροπές της νόσου (έως και 5 χρόνια μετά) και αφορούν κυρίως ελονοσία που προκαλείται από μόλυνση με Plasmodium vivax.

Η ελονοσία ενδημεί σε περισσότερες από 100 χώρες (Υποσαχάρια Αφρική – Ασία). Το έτος 2010, 219 εκατομμύρια κρούσματα ελονοσίας σημειώθηκαν και 660.000 θάνατοι.

ΣΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ ΚΑΘΕ ΛΕΠΤΟ ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ ΠΕΘΑΙΝΕΙ ΑΠΟ ΕΛΟΝΟΣΙΑ.

Το έτος 1974 εκριζώθηκε η νόσος στην Ελλάδα, μετά από εφαρμογή κατευθυνόμενου υγειονομικού προγραμματισμού (1946 – 1960).

Μέχρι το έτος 2010 είχαν καταγραφεί 20 – 50 κρούσματα στην Ελλάδα ετησίως, αλλά τα κρούσματα αυτά είχαν σχετισθεί με ταξίδι ή παραμονή σε ενδημικά για την ελονοσία χώρες.

Τα επιδημιολογικά στοιχεία της Ελλάδας για το 2012 είναι τα εξής : καταγράφηκαν 92 κρούσματα ελονοσίας (73 «εισαγόμενα») τα 54 από αυτά τα κρούσματα αφορούν λοιμώξεις από P. Vivax 15 σε λοιμώξεις από P. Falciparium – 1 κρούσμα από λοίμωξη P. Vivax, P. Falciparium. Η ηλικία των 19 ατόμων χωρίς ταξιδιωτικό ιστορικό ήταν 23 – 92 (μέση ηλικία 52 έτη).

Πρέπει ακόμα μία φορά να τονιστεί ότι το ενδεχόμενο επανεμφάνισης της ελονοσίας στην Ελλάδα είναι υπαρκτό επειδή :

1. Η Ελλάδα πλέον αποτελεί τόπο διαμονής και εργασίας μεταναστών από χώρες στις οποίες ενδημεί η νόσος.
2. Πολλές περιοχές της Ελλάδας έχουν κουνούπια του γένους «ανωφελούς» που αποτελεί μέσο μετάδοσης της νόσου.

Χρόνος επώασης ελονοσίας πλασμωδίων τα οποία την προκαλούν :

Πλασμώδιο	Χρόνος επώασης	Υποτροπή
P. vivax	12 – 18 ημέρες*	ΝΑΙ
P. falciparium	7 – 14 ημέρες	ΟΧΙ
P. ovale	12 – 18 ημέρες	ΝΑΙ
P. malariae	18 – 40 ημέρες	ΟΧΙ

*Ειδικά στην μόλυνση με P. Vivax μπορεί να διαρκέσει πολύ περισσότερο χρόνο (6 – 12 μήνες σε ορισμένες περιπτώσεις).

Οι τρόποι μετάδοσης της ελονοσίας είναι:

• Κύριος τρόπος μετάδοσης, το πλασμώδιο ελονοσίας προκαλεί λοίμωξη σε άνθρωπο κατά κύριο λόγο διαμέσου του νύγματος θηλυκού κουνουπιού του γένους Anopleles. Τα κουνούπια αυτά μολύνονται από ασθένειες (συμπτωματικώς ή χωρίς συμπτώματα) με παρασιταιμία. Τα κουνούπια αυτά εμφανίζουν μεγαλύτερη δραστηριότητα από το σούρουπο μέχρι την αυγή (εναποθέτουν τα αυγά τους σε στάσιμο νερό).

Άλλοι όχι συχνοί τρόποι μετάδοσης ελονοσίας είναι:

• Μέσω μετάγγισης μολυσμένου αίματος.
• Μέσω μεταμόσχευσης οργάνων.
• Μέσω χρήσης κοινής σύριγγας ή βελόνων.
• Από την μητέρα στο έμβρυο κατά ην διάρκεια της κύησης (συνήθως λοιμώξεις από P. Vivax και P. Falciparium).

Ειδικά κατά την κύηση ο οργανισμός της γυναίκας εμφανίζει αυξημένο κίνδυνο λοιμώξεων.

Έτσι λοιμώξεις με malaria, toxoplasma ή mycobacteria (φυματίωση – λέπρα) είναι κοινές στις υποανάπτυκτες και προβληματικές κοινωνικά χώρες, όπου η κακή θρέψη και ασιτία μαστίζουν το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού.

Αντίθετα οι λοιμώξεις της εγκύου γυναίκας διαφέρουν στα ανεπτυγμένα κράτη και προκαλούνται από μικρόβια όπως : Listeria – Τοξοπλάσμωση και HIV.

Γενικά οι έγκυες γυναίκες καλό θα είναι να αποφεύγουν την κατανάλωση μη παστεριωμένων προϊόντων γάλακτος και να ελέγχουν τα εμβόλιά τους πριν την εγκυμοσύνη σε (εμβόλια ερυθράς – ιλαράς – πολυομελίτιδας). Επίσης να αποφεύγουν κάθε πιθανή λοίμωξη από ανεμοβλογιά.

Εδώ πρέπει να τονιστεί και πάλι ότι η κλινική εικόνα και τα κλινικά συμπτώματα–σημεία σοβαρής επεπληγμένης με επιπλοκές ελονοσίας που εμφανίζεται όταν η νόσος εντοπίζεται στο ΚΝΣ και εκδηλώνεται με νευρολογική εκδήλωση, ανεπάρκεια οργάνων, αιματολογικές, μεταβολικές διαταραχές (κυρίως στο Plasmodium Falciparium) και είναι τα παρακάτω :

1. Εγκεφαλική ελονοσία (διαταραχές συνείδησης, επιληπτικές κρίσεις, κώμα)
2. Βαρειά αναιμία λόγω αιμόλυσης (ειδικά σε πολλές λοιμώξεις από P. Falciparium), ίκτερου, αιμοσφαιρινουρικός πυρετός.
3. Σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας (ARDS) το οποίο εμφανίζεται και με μικρή παρασιταιμία.
4. Κυκλοφορική καταπληξια (shock).
5. Οξεία νεφρική ανεπάρκεια – Νεφρωσικό σύνδρομο (αλλεπάλληλες λοιμώξεις από P. Malariae).
6. Μεταβολική οξέωση.
7. Διαταραχές πήξης του αίματος – ενδαγγειακή πήξη.
8. Υπογλυκαιμία (κυρίως σε έγκυες και παιδιά).
9. Ρήξη σπληνός (μόλυνση με P. Vivax).
10. Η προσβολή ελονοσίας κατά την κύηση (ιδίως με P. Falciparium) προκαλεί σοβαρή νόσηση στη μητέρα και μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρο τοκετό και χαμηλού σωματικό βάρος νεογνού.
11. Διόγκωση ήπατος και σπλήνας.

Τα κλινικά ευρήματα της ελονοσίας αναφέρθηκαν.

ΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΜΦΑΝΙΖΕΙ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

• Μικρού βαθμού αναιμία με ή χωρίς θρομβοπενία.
• Διαταραχές παραγόντων πήξεως του αίματος.
• Αυξημένες τιμές τρανσαμινασών (SGOT – SGPT).
• Αύξηση της ουρίας και της κρεατινίνης.
• Χαμηλός αριθμός παρασίτων στο αίμα (>6% των ερυθρών αιμοσφαιρίων προσβάλλονται – μικροσκοπική αναζήτηση).
• Αύξηση LDH.
• Αύξηση χολεριθρίνης του ορού.

Τα ενήλικα άτομα τα οποία διαβιούν σε ενδημικές για την ελονοσία περιοχές, μπορεί να αναπτύξουν μετά από χρόνια έκθεση στην νόσο, μερική ανοσία.

Τα παραπάνω άτομα όπως και τα άτομα με πρόσφατη λήψη ανθελονοσιακών φαρμάκων, εμφανίζουν λοίμωξη χωρίς συμπτώματα ή άτυπη κλινική εικόνα και παράταση του χρόνου επώασης του παρασίτου.

ΠΟΡΕΙΑ ΝΟΣΟΥ – ΥΠΟΤΡΟΠΕΣ ΑΥΤΗΣ

Η λοίμωξη ανθρώπου από P. Falciparium είναι δυνητικά θανατηφόρα αν δεν υπάρξει έγκαιρη φαρμακευτική αντιμετώπιση.

Η κατάλληλη θεραπεία μειώνει τη θνητότητα στο 10 – 20%.

Οι λοιμώξεις από P. Vivax και P. Ovale αν δεν γίνει θεραπεία εκρίζωσης των ανενεργών μορφών του Πλασμωδίου (υποζώϊτης) μπορεί να εμφανιστούν πολλαπλές υποτροπές σε διάστημα μηνών έως και 5 ετών.

Η λοίμωξη από Pl. Malariae συνήθως προκαλεί ήπια συμπτώματα (η λοίμωξη αυτή συνδέεται με εμφάνιση νεφρωσικού συνδρόμου στα παιδιά).

Αν όμως η λοίμωξη δεν θεραπευτεί μεταπίπτει στη χρόνια μορφή με επαναλαμβανόμενα επεισόδια εμπύρετου.

Υποτροπές της νόσου συμβαίνουν και 40 χρόνια μετά την αρχική έκθεση στο Pl. Malariae.

ΟΜΑΔΕΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΕΛΟΝΟΣΙΑ

 

1. Στις ενδημικές περιοχές τα παιδιά ηλικίας μικρότερη των 5 ετών.
2. Οι ανοσοκατασταλμένοι ασθενείς (ασθενείς με νεοπλασίες – ασθενείς υπό χημειοθεραπευτική αγωγή, ασθενείς που έχουν υποστεί μεταμόσχευση οργάνων).
3. Ταξιδιώτες ενδημικών περιοχών ελονοσίας.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

Περιλαμβάνει :

1.  ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ (χρώση Giemsa) και παρασκευή παχιάς σταγόνας (διάγνωση της λοίμωξης) και λεπτής σταγόνας (διάγνωση λοίμωξης, προσδιορισμός της παρασιταιμίας, ταυτοποίηση του είδους του πλασμωδίου).

Η ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΥΤΗ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ (gold standard) ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ. ΑΡΝΗΤΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΗΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΔΕΝ ΑΠΟΚΛΕΙΕΙ ΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

Όταν υπάρχουν ύποπτα κρούσματα ελονοσίας επειδή πολλά άτομα χωρίς ανοσία εμφανίζουν συμπτώματα ακόμη και με χαμηλή παρασιταιμία (η οποία δεν ανιχνεύεται εύκολα στη μικροσκοπική αναζήτηση του πλασμωδίου) Η ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΆΝΕΤΑΙ κάθε 12 – 24 ΩΡΕΣ (στην εμφάνιση ρίγους και πυρετού), ΜΕΧΡΙ ΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΘΟΥΝ 3(ΤΡΙΑ) ΔΕΙΓΜΑΤΑ.

2.  ΕΛΕΓΧΟΣ ΓΙΑ ΑΝΕΥΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΙΤΟΥ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΑΛΥΣΙΔΩΤΗΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΑΣΗΣ (P.C.R.) η οποία χαρακτηρίζεται από υψηλή ευαισθησία (έχει την δυνατότητα ανίχνευσης < 1 παράσιτα σε 1 μλ. αίματος, σε διάστημα λιγότερο της μίας ώρας). Μειονέκτημα της μεθόδου είναι το κόστος.

3.  ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΤΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ (Rapid Diagnostic tests RDIs)

Η μέθοδος αυτή ανιχνεύει ειδικά αντιγόνα για κάθε είδος πλασμωδίου χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της ανοσοχρωματογραφίας.

Τα αντιγόνα αυτά είναι :

• Η πλούσια σε ιστιδίνη πρωτεΐνη 2 HRP-2. Ειδικά για το P.Falciparum.
• Η παρασιτική γαλακτική δεϋδρογενάση (pLDH).
• Η παρασιτική αλδολάση.
  
  

4.  ΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Η ανίχνευση αντισωμάτων κατά του παρασίτου γίνεται με έμμεσο ανοσοφθορισμό (IFA) ή ανοσοενζυμική μέθοδο (ELISA).

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ

Τονίζεται ακόμα μία φορά ότι έγκαιρη διάγνωση και κατάλληλη θεραπευτική αγωγή είναι απαραίτητες για την διακοπή της αλυσίδας διάδοσης της ελονοσίας.

Η κάθε θεραπευτική αγωγή καθορίζεται :

1. Από το είδος πλασμωδίου.
2. Τη σοβαρότητα της νόσου.
3. Τους παράγοντες κινδύνου του ασθενούς (π.χ. εγκυμοσύνη).
4. Την πιθανή ανεπτυγμένη αντοχή του πλασμωδίου στα ανθελονοσιακά φάρμακα (ταξίδια – χώρα προέλευσης του αρρώστου).

Σε ελονοσία η οποία δεν εμφανίζει επιπλοκές και προκαλείται από Ρ. Vivax η θεραπεία είναι :

• Α επιλογή (άρρωστοι που προέρχονται από περιοχή που δεν έχει σημειωθεί αντοχή στη χλωροκίνη) συνδυασμός χορήγησης χλωροκίνης για 2 μέρες με εφόδου 4 tabl. και κατόπιν 2 tabl. στις 6-24-48 ώρες και πριμακίνης 3mg (2 tabl. Των 15mg x 1 ημέρα για 14 ημέρες).

Η χορήγηση πριμακίνης θεωρείται απαραίτητη για την εκρίζωση των υπνοζωϊτών (μορφές παρασίτου που παραμένουν στο ήπαρ και ευθύνονται για τις υποτροπές).

ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΠΡΙΜΑΚΙΝΗΣ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΓΙΑ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ G-6-P-D.

Σε περίπτωση ήπιας έλλειψης GGPD χορηγείται τροποποιημένο θεραπευτικό σχήμα, σε περίπτωση μέτριας η σοβαρής έλλειψης απαγορεύεται η χορήγηση πριμακίνης (κίνδυνος αιμόλυσης!!!).

Το φάρμακο πριμακίνη δεν κυκλοφορεί στα φαρμακεία χορηγείται από το Υπουργείο.

ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΟΝΟΣΙΑ

Δεν υπάρχει εμβόλιο για τη νόσο.

Η διαρκή ενημέρωση και λήψη ατομικών μέτρων προστασίας από τα κουνούπια, αποτελούν τα κυριότερα μέτρα για την πρόληψη της νόσου.

Ενώ η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ αναφέρεται στα εξής :

• Δεν απαιτείται η νοσηλεία του αρρώστου σε εξειδικευμένα νοσοκομεία ή ειδικούς θαλάμους, Γενικών Νοσοκομείων (προστασία ασθενούς από τα τσιμπήματα κουνουπιών κατά το σούρουπο ως την αυγή).
• Δεν απαιτείται η απομόνωση των ύποπτων ή βεβαιωμένων κρουσμάτων ελονοσίας. Επειδή όμως ο άρρωστος παραμένει μεταδοτικός (για τα κουνούπια) μέχρι να ολοκληρωθεί η θεραπεία ο ασθενής πρέπει να προφυλάσσεται από δήγματα κουνουπιών.
• Ο κίνδυνος μετάδοσης της νόσου από ατυχήματα, τσιμπήματα από αιχμηρά μολυσμένα αντικείμενα είναι μικρά.
• Αν υπάρξει ανάγκη νοσηλείας σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) δεν απαιτούνται ειδικά μέτρα απομόνωσης και προστασίας του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού.
• Δεν χρειάζονται μέτρα απολύμανσης και αποστείρωσης του ιατρικού πληθυσμού (συνήθεις διεργασίες).

Το παραπάνω κείμενο στηρίζεται στο φυλλάδιο ΚΕΕΚΠΝΟ της 3/4/2013

ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΟΝΟΣΙΑ

Η ΕΛΟΝΟΣΙΑ ΜΕΤΑΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΑΝΘΡΩΠΟ ΣΕ ΑΝΘΡΩΠΟ;

ΟΧΙ, δεν μεταδίδεται με την κοινωνική επαφή, με τον βήχα, με τη σεξουαλική επαφή.

Η ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΑΝΩΦΕΛΩΝ ΚΟΥΝΟΥΠΙΩΝ;

Χαρακτηριστικά 370 είδη ανωφελών κουνουπιών μπορεί να μεταφέρουν την νόσο, 50 όμως είναι οι κύριοι φορείς.

Το κουνούπι τσιμπάει ένα άτομο μολυσμένο και αυτό το κουνούπι μεταφέρει το πλασμώδιο της ελονοσίας στο επόμενο άτομο που θα τσιμπήσει.

Μεταγγίσεις αίματος, μετάδοση από μητέρα στο έμβρυο της, αποτελούν τους άλλους (όχι τόσο κοινούς) τρόπους μετάδοσης της νόσου.

ΟΛΑ ΤΑ ΚΟΥΝΟΥΠΙΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΥΝ ΕΛΟΝΟΣΙΑ;

ΟΧΙ, μόνο τα θηλυκά κουνούπια, τα οποία ανήκουν στο γένος των ανωφελών μπορούν και μεταδίδουν τη νόσο. Τα οποία αναπτύσσονται σε στάσιμα νερά, κυρίως θερμά και υγρά κλίματα.

ΤΑ ΑΝΩΦΕΛΗ ΑΥΤΑ ΚΟΥΝΟΥΠΙΑ ΤΡΕΦΟΝΤΑΙ ΜΟΝΟ ΜΕ ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΑΙΜΑ;

ΟΧΙ, η κύρια τροφή των κουνουπιών αυτών αποτελούν χυμοί φρούτων και νέκταρ φυτών.

Μόνο το θηλυκό κουνούπι κατά την φάση της κυοφορίας του, αναζητάει το ανθρώπινο αίμα για να τραφεί, το οποίο χρησιμεύει για την ανάπτυξη των αυγών του.

Το αίμα αυτό το ανωφελές θηλυκό κουνούπι το προμηθεύεται εκτός από τον άνθρωπο και από όλα τα θηλαστικά ζώα.

Η ΝΟΣΗΣΗ ΑΠΟ ΕΛΟΝΟΣΙΑ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΑΝΟΣΙΑ ΣΤΟΝ ΑΝΡΘΩΠΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΛΟΙΠΗ ΖΩΗ ΤΟΥ;

Όχι ακόμα και με σωστή διάγνωση, θεραπεία και πλήρη ίαση δεν αναπτύσσεται ανοσία.

Οι κάτοικοι των ενδημικών περιοχών της ελονοσίας φαίνεται να αναπτύσσουν κάποια «αντίσταση» η οποία όμως χάνεται όταν μετοίκησαν σε χώρα που δεν εμφανίζεται η νόσος.

ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΩΣΤΕ Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΥΚΟΛΑ;

Στη συνηθισμένη μορφή της η ελονοσία μπορεί να «υποδυθεί» πολλά νοσήματα λοιμώδους αιτίας. Συνήθως η ελονοσία εκδηλώνεται σαν γριππώδες σύνδρομο και με εμφάνιση χαρακτηριστική των εμφάνιση κατά τακτά χρονικά διαστήματα ρίγος και πυρετού (ανά 48 ώρες ΤΡΙΤΑΙΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ – ανά 72 ώρες ΤΕΤΑΡΤΑΙΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ).

ΟΛΑ ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΟΥ ΠΛΑΣΜΩΔΙΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΤΑ ΙΔΙΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΙΔΙΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ;

ΟΧΙ, το plasmodium folciparium προκαλεί σοβαρή νόσο και προκαλεί επιπλοκές από ζωτικά όργανα (εγκέφαλος, ήπαρ) προκαλώντας τη μεγαλύτερη αναλογία θανάτων.

Η ΜΟΛΥΝΣΗ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΑΜΕΣΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ;

ΟΧΙ, συνήθως χρειάζεται χρόνος 14 ημερών για την εμφάνιση των κλινικών εκδηλώσεων της νόσου.

Στην περίπτωση μόλυνσης από plasmodium vivax και ovale τα συμπτώματα μπορεί να παρουσιαστούν 6 – 12 μήνες μετά τη μόλυνση.

Η ΜΟΛΥΝΣΗ ΜΕ ΕΝΟΛΟΣΙΑ ΑΠΑΙΤΕΙ ΕΙΔΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ;

ΟΧΙ, βέβαια, εκτός από τις βαρειές επιλεγμένες μορφές της νόσου (αιμοσφαιρινουρικός πυρετός, εντόπιση στο ΚΝΣ), που νοσηλεύονται σε ΜΕΘ, ο ασθενής δεν χρειάζεται απομόνωση.

Η ΝΟΣΟΣ ΔΕΝ ΜΕΤΑΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΑΝΘΡΩΠΟ ΣΕ ΑΝΘΡΩΠΟ.

Η ΛΗΨΗ ΧΗΜΕΙΟΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΑ ΤΑΞΙΔΙΑ ΟΠΟΥ ΕΝΔΗΜΕΙ Η ΕΛΟΝΟΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΙ ΠΛΗΡΩΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΝΟΣΗΣΗ;

ΟΧΙ, κανένα φάρμακο δεν προσφέρει 100% προφύλαξη αλλά η λήψη του προστατεύει από βαριά νόσηση και επιπλοκές της νόσου ή και θάνατο ακόμη.

Επίσης η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να διαρκεί και μετά την υποχώρηση των συμπτωμάτων της ελονοσίας ώστε να επιτευχθεί : α) εκρίζωση του παρασίτου, β) αποφυγή των υποτροπών της νόσου, γ) αποφυγή μετάδοσης της νόσου.

ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΜΒΟΛΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΟΝΟΣΙΑ;

ΟΧΙ, ερευνητικά προγράμματα παρέχουν ελπιδοφόρα μηνύματα αλλά στο έτος 2015.

Ref. : ΚΕΚΛΠΝΟ – Παν/μιο Θεσσαλίας