Γράφει ο
Ελένη Καρασαββίδου

Αγαπώ την γη της Μακεδονίας. Αγαπώ τις πέτρες της τα ρυάκια, τα ψηλά βουνά, την θάλασσα που στραφταλίζει ανάμεσα από τα δέντρα. Την φωνή του παππού μου να αποκαλεί το μέρος που ο Ανδρόνικος ανακάλυψε την Βεργίνα "Τα Παλατίσια", λες κι είχε επιβιώσει μνήμη αιώνων μες στην ντοπιολαλιά. Τώρα η πατρίδα μετράει μέρες πριν το 2^ο μεγάλο συλλαλητήριο για την Μακεδονία. Κι ακόμη κι αυτοί που διαφωνούν (όπως εγώ, τουλάχιστον με αυτό που είδα στην Θεσσαλονίκη) θα πρέπει να αντιμετωπίζουν με απόλυτο σεβασμό το δικαίωμα των ανθρώπων να διαδηλώνουν (ή να μην διαδηλώνουν), για οποιαδήποτε αιτία επιλέγουν, όπως κι αν την επιλέγουν. Ακριβώς γιατί η Δημοκρατία δεν είναι ‘αλά καρτ’ και τα δικαιώματα που ζητάμε πρέπει πρώτα να τα δίνουμε. Βέβαια η αληθινή δημοκρατία στηρίζεται πρώτα στις υποχρεώσεις, και θα πρεπε, εξαλείφοντας τις αφετηριακές ανισότητες πρώτα, να οδεύει έπειτα προς την αριστοκρατία. Υποχρεώνοντας τους πολιτες να οπλιστούν γνωστικά συναισθηματικά και κοινωνικά ώστε να γίνουν αντάξιοι της ψήφου που καθορίζει την μοίρα τους και την μοίρα των διπλανών τους. Αλλά αυτό το τόσο σημαντικό κι εύκολα χειραγωγήσιμο θέμα δεν μπορούμε τώρα να το αγγίξουμε. Μπορούμε όμως να αγγίξουμε το θέ(α)μα των ακροτήτων. Όχι εργαλειακά και μικροπολιτικά όπως συνήθως γίνεται από όλες σχεδόν τις μεριές με λίγες εξαιρέσεις όπως τούτη η διαδικτυακή γωνιά της Σ.Βούλτεψη που δεν έπαψε ποτέ να δίνει βήμα και στην άλλη άποψη δημιουργώντας υπόγεια ρεύματα βαθιάς δημοκρατίας… Γιατί γενικά τις ζημιές τις προβάλλουμε όταν τις κάνουν οι πολιτικοί άλλοι και σπεύδουμε να τις αγνοήσουμε ή να τις προσπεράσουμε εύκολα όταν τις κάνουν δικοί μας ή χώροι όμοροι, ακόμη και μακρινοί που συμμετείχαν σε κάτι ‘δικό μας’. Όσοι εξανέστησαν και πολύ σωστά για το λαμπάδιασμα από φασίστες του νεοκλασσικού στο οποίο στεγαζόταν η κατάληψη libertaria στη Θεσσαλονίκη, ελπίζουμε να είχαν την ίδια ευαισθησία όταν κτήρια παραδίδονταν στις φλόγες τον Δεκέμβρη του 2008 ή στην Μαρφίν… Κι όσοι ταύτισαν την μεγάλη πλειοψηφία των διαδηλωτών του συλλαλητηρίου της Θεσσαλονίκης με τους ακραίους θα πρέπει να θυμουνται τις αντίστοιχες αδικίες που γίνονται όταν σε μεγάλες πορείες μας ταυτίζουν όλους με τους μπάχαλους.

Η ερώτηση είναι η αντιδιαδήλωση στην οποία έχουν καλέσει αντιφα κλπ την ίδια ημέρα και ώρα είναι δημοκρατικό δικαίωμα; Σε γενικές γραμμές θα μπορούσε, αλλά ενταγμένο στο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο είναι μια απόφαση που αύριο θα την βρουν μπροστά τους οι ίδιοι οι σημερινοί αντιδιαδηλωτές, που θυμίζουν αντιδιαδηλωτές καιρών άλλων. Όταν σκάβεις μια θεμελιώδη αξία της Δημοκρατίας (έστω κι αυτής της περίεργης χειριστικής δυτικοκεντρικής δημοκρατίας που όμως παραμένει καλύτερη από κάθε άλλο καθεστώς στην πράξη) σχετικοποιείς τον φασισμό κι ο λάκος θα μείνει για να πέσουν όταν έρθει η ώρα όλοι κι όλες μέσα.

Βέβαια στις ακρότητες θα έπρεπε να συμπεριλάβουμε όχι μόνο περιστατικά αλλά και φράσεις. Από πολιτικούς, μα δυστυχως και θρησκευτικούς ‘ηγέτες’: Το να δηλώνει καλύτερα φασίστας παρά κατσαπλιάς ο Αμβρόσιος που ιερουργεί σε περιοχή όπου οι φασίστες διέπραξαν ένα φριχτό ολοκαύτωμα, το να ξεχνά πως ιερουργεί στην μόνη χώρα της Ευρώπης που υπέστη τέτοια μείωση πληθυσμού εξαιτίας κυρίως του κεντρικα σχεδιασμένου από τους φασίστες λιμού ενάντια στον λαό μας, το να κάνει πως αγνοεί πειράματα όπως του Μένγκελε στο Άουσβιτς που έκαιγαν την θηλή λεχωνων με ασβέστη γα να μετρήσουν πόσες ημέρες μπορούσε να αντέξει ζωντανό το μωρό στον κόρφο της σπαρακτικής του μανας, αποτελεί ύψιστη προσβολή για τον τόπο για τους προγονους μας που αντιστάθηκαν και για τα άμφια του, αφού καταρρακώνει κάθε υπόσταση της Χριστιανικής αγάπης. Και πραγματικά με θλίβει και με θορυβεί η έλλειψη αντιδράσεων στους κόλπους της επίσημης (υμών) και ανεπίσημης (ημών) εκκλησίας.

Και βέβαια φράσεις και πολιτικών εξ αριστεράς (ή τώρα ή ποτέ) κι εκ δεξιάς (έρχεται εθνικη καταστροφή μέσα από την σύνθετη ονομασία). Όμως αυτά που φοβάται κάποιος χωρίς να υπάρχει άμεσος λόγος έχουν την αυθάδικη τάση να συμβαίνουν. Η ψυχολογία γνωρίζει, άλλωστε, πως όποιος φαντάζεται καταστροφές κατά κάποιον τρόπο τις επιθυμεί κιόλας. Όταν όμως οι ατάκες αντικαθιστούν τον βαθύ και σοβαρο πολιτικό διάλογο, κι όταν το εθνικό θέμα αλλάζει ανάλογα με το αν ειμαστε κυβέρνηση ή αντιπολίτευση (την είδαμε την… ποιοτική σχέση μεταξύ της αντιπολιτευτικής υστερίας και της κυβερνητικής ρητορείας των σημερινών), όταν οι πολλοί συνθηματολογούμε ανάλογα με το ποια στάση μπορούμε να τοκίσουμε πολιτικά δλδ, τότε κι οι πολίτες διαμορφώνονται αλλά και συνδιαμορφώνουν ένα περιβάλλον παραφροσύνης το οποίο το έχουμε πληρώσει ακριβά μα που στιγμή δεν παύουμε να το επαναλαμβάνουμε.

Ζούμε άλλωστε σε καιρούς βαθιάς αποδόμησης των ομάδων μέσα από τις οποίες συγκροτούσαμε παραδοσιακά την ταυτότητα μας και την εικόνα μας για τον κόσμο. Η  σημερινή «αυτοκρατορία του ενός» (για να θυμηθούμε την εμβληματική φράση του Mark Fischer), όχι μόνο στοχεύει μέσα από την επίκτητη ανυμπόρια και την κατεκτημένη άγνοια να συντρίψει το κοινωνικό και πολιτικό φαντασιακό, (την ‘δυνατότητα’, έστω των ανθρώπων να ονειρεύονται δυνατότητες πολιτικής και κοινωνικής συμβίωσης «άλλες» για τον τόπο τους ή την κοινωνία τους ή τον εαυτό τους, ιδίως τα νέα παιδιά). Αλλά στοχεύει και στο να απονομιμοποιήσει μοντέλα πολιτικής δράσης και κοινωνικής αλληλεπίδρασης που θα μπορούσαν να προωθήσουν παραδείγματα απειλητικά, γιατί ενδέχεται να κάνουν στο μέλλον‘δυνατές’ συλλογικότητες ή ελπίδες νέες. (Και συλαλλητήρια ανάμεσά τους!… γιατί όσο κι αν διαφωνώ βαθιά με το πολιτικό πλαίσιο αυτού της Θεσσαλονίκης, ευελπιστώντας ‘ισως μάταια σε κάτι καλύτερο στην Αθήνα, την ίδια στιγμή θα υπερασπιστώ το δικαίωμά μου στο να το κρίνω, αλλά θα υπερασπιστώ και το δικαίωμα διοργάνωσής του. Καταγγέλοντας, (όμοια με το παρελθόν), όσους αποπειρώνται να τσουβαλιάσουν μέσα από τον θάνατο της προσωπικότητας δικαίους και αδίκους, γραφικούς και σοβαρά ανησυχούντες, στρεφομενοι τελικα με την επιφανειακή κριτική τους (όπως και κάποιοι αντίπαλοι τους στο παρελθόν) ενάντια στην μάζα που αποπειράται να κινήσει την ιστορία).

Έχει σχολιαστεί άλλωστε ότι ένα από τα πιο τρανταχτά παράδοξα της εποχής μας, είναι πως την ίδια στιγμή που το άτομο νιώθει κυριολεκτικά ρημαγμένο, οι συλλογικότητες καταρρέουν και η εξατομίκευση δοξάζεται... Αποκομμένοι αγχωμένοι και μοναχικοί, λύκοι που ψαχνουν βολικές έστω πρόσκαιρες καρτακερματισμένες ομάδες σε όλον τον πλανήτη νιώθουμε να μας φεύγει η ιστορία κι η ζωή ανάμεσα απ τα δάκτυλα. Η απύθμενη μοναξιά του παράφρονα έχει την τάση να συλλογικοποιείται κι έτσι να φέρνει στο προσκήνιο την εικόνα τα παραφροσύνης. Οι εντάξεις σε ακραίες ομάδες δεν συνδέονται πια με πολιτικές-αξιακές επιλογές (όπως άλλοτε που βγηκαν και ηρωες που λασπώνονται τόσο άδικα με βάση την συμπεριφορά των επιγόνων) , αφού άλλωστε δεν συνδέονται σήμερα ούτε με την υλική πραγματικότητα των ταγών ή των ακολούθων τους. Μεσοαστοί που δεν πολυαναρωτιούνται για το πώς παράγονται τα λεφτά του μπαμπά είναι οι μπάχαλοι  που υπερασπίζονται τους απόκληρους. Προσλαμβάνοντες ξένους ΄ώστε να τους εκμεταλλευτούν και όχι συμπατριώτες τους ώστε να τους στηρίξουν είναι οι χορηγοί πολλών πατριωτικών ακροτήτων, ή μάλλον ακροτήτων που καπηλεύονται το όνομα της πατρίδας. Και πρόθυμοι να (μην) κάνουν άλλα όταν ήταν στρατιωτικοί εν ενεργεία και να κάνουν (στο μιλητό) τώρα εν αποστρατεία κάποιοι υπερπατριώτες της εύκολης ατάκας σην Θεσσαλονίκη…. Έτσι, μέσα σε αυτό το σχήμα, σε αυτήν την βαθιά παραφροσύνη, ο ψυχοπαθολογικός μηχανισμός εναρμονίζεται με τον κοινωνικό μηχανισμό που επικρατεί σήμερα και κανοναρχεί εναντίον του κοινωνικού πολιτικού υπκειμένου, του εαυτού μας, μέσα στον οποιον εκείνοι που κοινωνικοποιούνται σε απελπιστική μοναξιά διψούν για συλλογικότητα και συγκεντρώνοται όλοι μαζί σε ψυχρούς ή θερμούς όχλους, κρυβόμενοι πίσω από πολλούς που αγωνιούν με γνησιότητα. Εύχομαι αυτοί οι όχλοι να μην συναντηθούν την Κυριακή. Αλλά εγώ έχω το δικαίωμα να εύχομαι. Κάποιοι άλλοι, και πιο συγκεκριμένα οι έχοντες την  πολιτικη ευθύνη του τόπου, δημιουργώντας διακριτές ζώνες, οφείλουν να το εξασφαλίσουν.  Δεν είναι ώρα για ακρότητες που θα τροφοδοτήσουν νέους διχασμούς. Και αυτό είμαι σίγουρη (πέρα από κάποιους κακούς λύκους και κάποια πρόβατα γύρω τους που υπάρχουν ίσως σε κάθε παραμύθι) πως δεν το θέλει κανείς και καμιά μας.