5 Νοεμβρίου 2026
Νίκος Καλλιακμάνης
Ο όρος υπέρταση αποτελεί μετάφραση του ξένου όρου hypertension που προέρχεται από τον γερμανικό όρο Hypertonie (ονοματολογία που εισήγαγε το έτος 1911 ο Γερμανός φυσιολόγος Otto Frank (1865-1944).
Η αρτηριακή υπέρταση (Α.Π.) αποτελεί έναν από τους κυριώτερους παράγοντες κινδύνου για ανάπτυξη καρδιαγγειακής νόσου.
Η φυσιολογική τιμή της Α.Π. θεωρείται η τιμή 1400mmHg/90mmHg.
Το ποσοστό των ατόμων που εμφανίζουν αρτηριακηή υπέρταση αλλάζει με την ηλικία.
Ποσοστό 4% - 7% των ατόμων ηλικίας 25 – 34 ετών εμφανίζουν υπέρταση, το ποσοστό των υπερτασικών ατόμων αυξάνεται σε ποσοστό 30% - 40% στην ομάδα των ηλικιών 45 – 55 ετών και φτάνει το ποσοστό του 58% στις μεγάλες ηλικίες.
Η ταξινόμηση της αρτηριακής πίεσης περιλαμβάνει διάφορες κατηγορίες (βλέπε πίνακα 1).
Σύμφωνα με τον Αμερικανικό Οργανισμό για την Καρδιά, η υπέρταση αποτελεί κίνδυνο για την υγεία μας, καθώς μπορεί να οδηγήσει στο έμφραγμα, το εγκεφαλικό, την παράλυση, τις εγκεφαλικές βλάβες και τη νεφρική ανεπάρκεια.
Δείτε αν η πίεσή σας βρίσκεται στα όρια του φυσιολογικού ανάλογα με την ηλικία σας.
ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΤΙΜΕΣ ΠΙΕΣΗΣ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑ – ΠΙΝΑΚΑΣ 1
Ηλικία | Ελάχιστο όριο | Μέση τιμή | Ανώτατο όριο |
15 έως 19 | 105/73 mm/Hg | 117/77 mm/Hg | 120/81 mm/Hg |
20 έως 24 | 108/75 mm/Hg | 120/79 mm/Hg | 132/83 mm/Hg |
25 έως 29 | 109/76 mm/Hg | 121/80 mm/Hg | 133/84 mm/Hg |
30 έως 34 | 110/77 mm/Hg | 122/81 mm/Hg | 134/85 mm/Hg |
35 έως 39 | 111/78 mm/Hg | 123/82 mm/Hg | 135/86 mm/Hg |
40 έως 44 | 112/79 mm/Hg | 125/83 mm/Hg | 137/87 mm/Hg |
45 έως 49 | 115/80 mm/Hg | 127/64 mm/Hg | 139/88 mm/Hg |
50 έως 54 | 116/81 mm/Hg | 129/85 mm/Hg | 142/89 mm/Hg |
55 έως 59 | 118/82 mm/Hg | 131/86 mm/Hg | 144/90 mm/Hg |
60 έως 64 | 121/83 mm/Hg | 134/87 mm/Hg | 147/91 mm/Hg |
ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗ
ΠΙΝΑΚΑΣ 2
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ | ΣΥΣΤΟΛΙΚΗ ΠΙΕΣΗ | ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΠΙΕΣΗ |
Άριστη (optimal) αρτηριακή πίεση | < 120 | < 80 |
Φυσιολογική αρτηριακή πίεση | 130 - 139 | 85 - 89 |
Οριακή αρτηριακή πίεση | 130 - 139 | 85 – 89 |
Υπέρταση Σταδίου 1 | 140 - 159 | 90 – 99 |
Υπέρταση Σταδίου 2 | 160 - 179 | 100 – 109 |
Υπέρταση Σταδίου 3 | ≥ 180 | ≥ 110 |
Μεμονωμένη Συστολική Υπέρταση | ≥ 140 | < 90 |
Ευρωπαϊκή Ένωση Υπέρτασης
Η παραπάνω ταξινόμηση πρέπει να συνδυάζεται με συνύπαρξη με άλλους προδιαθετικούς παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου (κάπνισμα, δυσλιπιδαιμία, σακχαρώδη διαβήτη, ηπατική και νεφρική ανεπάρκεια) (βλέπε Πίνακα 3).
ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΤΙΜΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ, ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΑΛΛΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (βλάβης οργάνων – στόχων π.χ. καρδιά, νεφρά, εγκέφαλος, σακχαρώδης διαβήτης, νεφρικών παθήσεων).
ΠΙΝΑΚΑΣ 3
ΑΛΛΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ | ΟΡΙΑΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ | ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΑΔΙΟΥ 1 | ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΑΔΙΟΥ 2 | ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΑΔΙΟΥ 3 |
Χωρίς άλλους παράγοντες κινδύνου | Μικτός κίνδυνος | Μικτός κίνδυνος | Μέσος κίνδυνος | Μεγάλος κίνδυνος |
1 – 2 παράγοντες κινδύνου | Μικτός κίνδυνος | Μέσος κίνδυνος | Μέσος κίνδυνος | Μεγάλος κίνδυνος |
- Τουλάχιστον 3 παράγοντες κινδύνου - Βλάβη οργάνου στόχου - Σακχ. Διαβήτης - Νεφρική βλάβη - Καρδιαγγειακή νόσος | Μεγάλος κίνδυνος | Μεγάλος κίνδυνος | Μεγάλος κίνδυνος | Μεγάλος κίνδυνος |
ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΟΥ
- Οικογενειακό ιστορικό, (άνδρες < 55 ετών – γυναίκες < 65 ετών) ύπαρξης καρδιαγγειακής νόσου.
- Ηλικία, άνδρες > 55 ετών – γυναίκες > 65 ετών.
- Μεγάλη διαφορική πίεση* (σε μεγάλης ηλικίας άτομα).
Διαφορική πίεση : Διαφορά της διαστολικής από την συστολική πίεση, ονομάζεται και πίεση σφυγμού.
- Κάπνισμα.
- LDL χοληστερόλη > 130mg/dL.
- HDL χοληστερόλη, άνδρες < 40mg/dL, γυναίκες < 45mg/dL.
- Τριγλυκερίδια > 150mg/dL.
- Παθολογική ανοχή γλυκόζης.
- Περίμετρος μέσης, άνδρες > 102cm – γυναίκες > 98cm.
- Υπερτοφία αριστεράς κοιλίας (ΗΚΓ – VIS).
- Πάχυνση τοιχωμάτων καρωτίδων.
- Αύξηση κρεατινίνης ορού (άνδρες 1.3-1.5mg/dL – γυναίκες 1.2-1.4mg/dL).
- Ελάττωση κάθαρσης κρεατινίνης < 60mg/dL.
- Μικρολευκωματουρία.
- Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.
- Εμφρακτό μυοκαρδίου, στηθάγχη, καρδιακές επεμβάσεις.
- Καρδιακή ανεπάρκεια.
- Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια (κρεατινίνη ορού > 1,5♂, > 1,4mg/dL♀
- Λευκωματουρία, > 300mg/24h.
- Περιφερική αρτηριοπάθεια.
- Αιμορραγίες, εξιδρώματα, οίδημα.
Ref. : - Θ. Μουντοκαλάκης Διαφ. Διάγνωση
- Merck Man 19th ed.
