Γράφει ο
Γιώργος Κακαρελίδης

Στὸ προηγούμενο ἄρθρο μας θέλαμε νὰ τονίσουμε τὴν σχέση ἐμπιστοσύνης ποὺ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μεταξύ δασκάλου καὶ παιδιοῦ, ἐμπιστοσύνη ποὺ δὲν πρέπει νὰ φθείρεται ἀπὸ τὶς παρεμβάσεις τῶν γονιῶν. Σχηματικά τὴν ἐκφράσαμε με τὸν τίτλο «“διῶξτε” τοὺς γονεῖς ἀπὸ τὰ σχολειά». Πολλοὶ γονεῖς μᾶς ρώτησαν, ἄν ἐννοούσαμε ν’ἀφήσουμε νὰ ἁλωνίζουν οἱ κακοί δάσκαλοι. Οὐσιαστικά, ἔθεταν τό θέμα τῆς ἀξιολόγησης. Ξεχνῶντας ὅμως τὶς δικές τους συνυποχρεώσεις· δὲν μπορεῖ δηλαδή, ὅ,τι χτίζει ὁ δάσκαλος νὰ τὸ γκρεμίζουν οἱ γονεῖς μὴ δυνάμενοι νὰ πειθαρχίσουν τὰ παιδιά τους στὴν καθημερινὴ ἱερή “ῥουτίνα”. Γιατὶ ἡ Παιδεία εἶναι συνεχές, ἀνεπαίσθητο ἐνστάλλαγμα μικρῶν δόσεων γνώσεων. Ὁτιδήποτε ἄλλο εἶναι σεμινάριο ἤ κατάρτιση.

Ἡ ἀξιολόγηση τώρα, εἶναι εὐθύνη τῶν διατεταγμένων ὀργάνων τῆς Πολιτείας. Τοῦ Διευθυντοῦ, τοῦ Συμβούλου, τοῦ Προϊσταμένου καὶ ὅποια ἀντίστοιχά τους (σημειωτέον, ὅτι ἀναφέρομαι σὲ ὅλες τὶς βαθμίδες τῆς Ἐκπαίδευσης).

Κάνουν σωστά τὴν δουλειά, γιὰ τὴν ὁποία πληρώνονται ἔξτρα; Ὅχι, γιατὶ δὲν μποροῦν. Πρῶτον, διότι κάποιοι, δὲν ἔχουν πραγματικά ῾βρέξει᾿, κατὰ τὴν ποδοσφαιρικὴ ὁρολογία, τὴν φανέλλα.  Δεύτερον διότι οι ἐκπαιδευτικοί, σὲ σημαντικό τμῆμα, εἶναι ἐμποτισμένοι ἀπὸ τὴν νοοτροπία τῆς προστασίας, τὴν ὁποίαν ἀνέλαβαν τὰ κόμματα νὰ διατηρήσουν, ἀπὸ τῆς μεταπολιτεύσεως καὶ ἐντεῦθεν. Ἐξ οὗ καὶ ἡ ἐκφραση – συμβουλή, «πᾶρε τὸν αἱρετὸ σου (sic), νὰ σὲ τακτοποιήσῃ». Τρίτον διότι ἐνυπάρχει, ἡ ἰδιότυπη κοινοβιακὴ νοοτροπία (κολλεκτιβίστικη ἀντίληψη, ‘σπουδαιότητα’ τῆς ὁμάδος, ἰσοδύναμο τοῦ ‘κάτω τὰ χέρια ἀπὸ τὰ μέλη’, κεκτημένα) σὲ συνδυασμό μὲ τὴν γενικώτερη ἀπαξίωση τοῦ ἄλλου καὶ τῆς ὅποιας δικαιοδοσίας του (ὅπως ἄλλωστε ἔλεγε ὁ Παν. Κανελλόπουλος, «ἡ κοινωνικὴ τῶν Ἑλλήνων σχέση πρὸς άλλήλους εἶναι κατ’ ἀρχήν, ἡ σχέσις τῆς ἀνυποληψίας»). Τέταρτον διότι ὑπάρχει ὁ συνεχὴς τρόμος τῆς ἱεραρχίας.

Προσθέστε σὲ αὐτὰ καὶ τὴν μανιώδη άντίληψη τῶν ὑπουργῶν Ἀπαιδείας νὰ ἀφήσουν τὸ ... στίγμα τους, ποὺ συμποσοῦται στὸ μυαλό τους, ὅτι ὅλα εἶναι θέμα προγραμμάτων καὶ ὑλικοτεχνικῆς ὑποδομῆς. Περιττὸ νὰ τονισθῇ ὅτι τὸ πρόβλημα τῆς Παιδείας ἀνάγει τὴν ὑπόστασή του στὴν ποιότητα τοῦ ἔμψυχου ὑλικοῦ. Ἔτσι πχ. γιὰ τὴν ἀνεπάρκεια ἐκπαιδευτικῶν τῆς Μέσης ἐκπαίδευσης, τὴν εὐθύνη φέρει ἡ Ἀνωτάτη ἐκπαίδευση, ποὺ στὰ πλαίσια κομματικῶν σκοπιμοτήτων μετέτρεψε τὸ πτυχίο σὲ «χαρτί», τὸν ἑαυτό της σὲ τεχνικὴ σχολή καὶ συνέτεινε στὴν πολιτισμικὴ ὑποβάθμιση. Σὲ οἱονεί, δηλαδή, ἐξάρτηση.

Ἄν ὑπολογίσουμε καὶ τὴν πλήρη σύγχυση, περὶ τῶν ἑννοιῶν Παιδείας, Ἐκπαίδευσης, Ἐπιστήμης, Τεχνικῆς, καταλαβαίνουμε ὅτι ἐγγίζουμε τόν τετραγωνισμό τοῦ κύκλου στὰ μυαλὰ τῶν ἰθυνόντων. Ἄς ξεκαθαρίσουμε πρῶτα αὐτά, ἄς ἐξωπετάξουμε τὸ ἀπίθανο, παράλογο καὶ ἀντιπαραγωγικό, νομοθετικό πλαίσιο, δηλαδὴ τὴν συνεχὴ παρέμβαση πολιτικῶν καὶ μετὰ μποροῦμε νὰ μιλᾶμε γιὰ ἀξιολογήσεις.

-Δὲν εἶναι τυχαῖο πού, ξένοι άξιολογητὲς σέ, πολλά ὑποσχόμενο, Πανεπιστημιακό Τμῆμα, ἔγραψαν στὴν ἔκθεσή τους, χωρὶς φιοριτοῦρες καὶ περιστροφές: καταργῆστε τοὺς περισσοτέρους νόμους τῶν ΑΕΙ. Καὶ ἐξαιρέστε τα ἀπὸ τοὺς ὑπόλοιπους, θὰ συμπλήρωνα. Ἄν αὐτὰ γίνονται στά, ὑποτιθέμενα, ἀνεξάρτητα ΑΕΙ, φαντασθῆτε τὶ γίνεται στὶς ἄλλες βαθμίδες.

Φυσικά, ὑπὸ αὐτὲς τὶς προϋποθέσεις ἀνελευθερίας, δὲν εἶναι δυνατόν νὰ μιλᾶμε γιὰ Παιδεία. Αὐτὸ ὅμως, μαζί μὲ κάποιες ἀπαραίτητες διευκρινήσεις περὶ ἐννοιῶν, θὰ μᾶς ἀπασχολήσουν σὲ ἑπόμενο ἄρθρο.