Τρίτη
20 Αυγούστου 2019
Ημερήσια ηλεκτρονική εφημερίδα, Αρ. φύλλου 3257RSS FEED
Η απαξίωση και υπονόμευση του ΟΗΕ
Γράφει ο
Παναγιώτης Καραφωτιάς

Με όσα δραματικά και τραγικά συμβαίνουν στον πλανήτη Γη, υπάρχει πλέον αμφιβολία ότι η ανθρωπότητα έχει παγιδευτεί στο φαύλο κύκλο νέου «Ψυχρού Πολέμου» (αλλά με θερμές εξάψεις και συγκρούσεις ώστε να συντηρείται η εξοπλιστική κερδοσκοπία   κ.λπ.), ο οποίος, αν δεν αντιμετωπισθεί έγκαιρα και αποτελεσματικά από τις γνήσιες δημοκρατικές Δυνάμεις στα πλαίσια του ΟΗΕ, θα καταλήξει σε οδυνηρότερες, τηρουμένων των αναλογιών, τραγωδίες από όσες στο παρελθόν δεδομένου ότι σε ενδεχόμενη πολεμική περιφερειακή σύγκρουση ίσως χρησιμοποιηθούν πυρηνικά όπλα ως έσχατη επιλογή ή από λάθος ή ενέργεια παρανοϊκού; ΄Οσο για τις συνέπειες μιας νέας τέτοιας τραγωδίας ας θυμηθούμε τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι με τις εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς και ζωντανούς-νεκρούς (Χιμπακούσα) και τις υπόλοιπες δυσμενέστατες, διαχρονικά, ψυχολογικές, κοινωνικές, οικονομικές, επιπτώσεις.   

Πέραν, όμως, των όποιων πολεμικών συγκρούσεων, οι οποίες προκαλούν  ασταμάτητα κύματα προσφύγων, που συμβάλουν στη δημιουργία δραματικών και τραγικών συνθηκών σε ευάλωτες χώρες, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά προβλήματα επιβίωσης, πείνας, φτώχιας, ανεργίας, επιδημικών ασθενειών, κοινωνικού αποκλεισμού, αναξιοκρατίας κ.λπ. σε εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπων δημιουργώντας κλίμα ανασφάλειας, φόβου και στυγνού ανταγωνισμού. Και η «κορωνίδα»  όλων αυτών- το οδυνηρότερο, ο «αόρατος» εχθρός, η τρομοκρατία στην οποίαν επενδύουν απάνθρωπα κερδοσκοπικά κυκλώματα παραγωγής και εμπορίας οπλικών συστημάτων, χρηματιστήρια κ.ά. Και δεν είναι τυχαία η εμφάνιση των Τζιχαντιστών και οι θηριωδίες που διέπραξαν και διαπράττουν. Και έχουμε φθάσει στο τραγικό σημείο οι άνθρωποι να έχουν χάσει την αξία τους μπροστά στα κέρδη από τα όπλα κ.ά.! Αραγε μήπως ισχύει το αντίστροφο, που εμπνεύστηκε Ελληνας ποιητής, του “Homo, Homini, Lupusest”, το “LupusLupi, HomoEst”; 

Ωστόσο, όλα τα παραπάνω προβλήματα θα μπορούσαν να έχουν επιλυθεί από τον ΟΗΕ με τις 30 Οργανώσεις του. Όμως, ο ΟΗΕ απουσιάζει. Στο γιατί απαντά το γεγονός της μονοπώλησης της εξουσίας του Οργανισμού από τη διχασμένη «Λέσχη» των Πέντε Μεγάλων Δυνάμεων, των Μονίμων Μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας τα οποία διαθέτουν το σκανδαλώδες προνόμιο της αρνησικυρίας, του γνωστού Βέτο, και αυτό αποτελεί την «Αχίλλειο Πτέρνα» του Οργανισμού. Ο σπουδαίος Αμερικανός Γερουσιαστής WilliamFulbright είχε προτρέψει, πριν 50 χρόνια, τα μικρά και μεσαία κράτη να ενωθούν και να επιβάλουν στα μεγάλα το σεβασμό στον ΟΗΕ. Όμως, δεν εισακούστηκε. Και άλλοι είχαν προτείνει την αναθεώρηση του Χάρτη και την κατάργηση του Βέτο, αλλά «φωνή βοώντος εν τη ερήμω».

Είναι γνωστό ότι ο ΟΗΕ ιδρύθηκε στο βωμό της θυσίας περίπου 80 εκατομμυρίων ψυχών με σκοπό να εδραιώσει τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, να προάγει το σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και τη διεθνή συνεργασία. Θεσμικά ο ρόλος ήταν να εδραιώσει τη Συλλογική Ασφάλεια (CollectiveSecurity) και να απαλλαγεί από το σαθρό και οικτρά αποτυχημένο σύστημα της «Ισορροπίας Δυνάμεως» (BalanceofPower) που τόσα δεινά είχε επιφέρει στην ανθρωπότητα καταλήγοντας σε Ανισορροπία Δυνάμεως. Σύμφωνα με τον διεθνούς κύρους Αμερικανό Καθηγητή JohnHerz «η Συλλογική Ασφάλεια αποτελεί το άκρως αντίθετο της πολιτικής ισχύος και ορίζεται ως ένα σύστημα που βασίζεται στην οικουμενική υποχρέωση όλων των εθνών να ενώσουν δυνάμεις εναντίον ενός κράτους- επιδρομέα (aggressor) αμέσως μόλις το γεγονός της επιδρομής (aggression) έχει προσδιορισθεί από καθορισμένη διαδικασία». Και αυτός ήταν και είναι θεσμικά ο ρόλος του ΟΗΕ. Δυστυχώς, όμως, οι Μεγάλες κ.ά.  απαξίωσαν και υπονόμευσαν τον σπουδαίο αυτό θεσμό και καταλήξαμε στον παγκόσμιο τραγέλαφο ασφαλείας-ανασφάλειας!

Οπωσδήποτε, πρέπει να παραδεχθούμε ότι στα 73 χρόνια λειτουργίας του ο ΟΗΕ έχει προσφέρει πολλά στον οικονομικό, κοινωνικό και πολιτιστικό τομείς με τις Οργανώσεις του ιδιαίτερα σε αναπτυσσόμενες χώρες. ‘Ομως, στον πολιτικό τομέα έχει αποτύχει εκτός από τις περιπτώσεις όπου τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας συναίνεσαν λόγω αμοιβαίων συμφερόντων. Ενώ όπου τα συμφέροντά τους διέφεραν άφηναν να διαιωνίζονται οι συγκρούσεις στις οποίες επένδυαν ποικιλοτρόπως αδρανοποιώντας τον Οργανισμό και σε ορισμένες περιπτώσεις περιφερειακές Οργανώσεις όπως το ΝΑΤΟ, που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του Κεφαλαίου VIIΙ του Χάρτη, τον υποκατάστησε (όρα τ. Γιουγκοσλαβία). Είναι δε τυχαίο που π.χ. το Μεσανατολικό ζήτημα ταλανίζει τα εμπλεκόμενα κράτη για περίπου 70 χρόνια με τις δραματικές ή/και τραγικές επιπτώσεις; Ή το Κυπριακό για 44 χρόνια; Γιατί δεν επιλύονται; Και μήπως, ενδεχομένως, έρχεται η σειρά της «πυριτιδαποθήκης» των Βαλκανίων; Η περίπτωση της Ουκρανίας και Κριμαίας, καθώς οι συνωμοτικές κινήσεις Τουρκίας, Σκοπίων, Αλβανίας, κ.ά. με την ανοχή και παρασκηνιακή ενίσχυση ισχυρών τρίτων, προοιωνίζουν  αρνητικές εξελίξεις. Παρατηρητές φοβούνται νέα Γιάλτα, όμως Ψυχρή/θερμή οπόταν όλα τα σενάρια είναι πιθανά εφόσον ικανοποιούν τους δυο μεγάλους παίχτες με «κολαούζους» π.χ. την ΕΕ, που ενώ θα έπρεπε να διαδραματίζει πρωτεύοντα και καταλυτικό ρόλο, αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα «εμβάθυνσης» και «διεύρυνσης» στα οποία αντι-Ευρωπαϊκές χώρες επενδύουν επικίνδυνα για την ίδια. Οσο για τις νέες ανερχόμενες Δυνάμεις π.χ. Κίνα, Γερμανία κ.ά., εγκαινιάζεται ένα στρατηγικό πόκερ με απρόβλεπτο αποτέλεσμα. Ένα πιθανό σενάριο ίσως είναι η «παγίδευση» της τελευταίας να καταλήξει στο μοιραίο ρόλο ενός IV Ράιχ. Στο «παιχνίδι» δε αυτό και άλλες Δυνάμεις, που θέλουν να διεκδικήσουν ειδικά προνόμια, προσπαθούν με κάθε τρόπο να αναβαθμίσουν την- ιδιαίτερα- στρατηγική τους θέση, με πρώτη και καλύτερη την Τουρκία, που ορρωδεί προ ουδενός προκειμένου να πετύχει το επιθυμητό. Και ενώ ορισμένες ενέργειές της παραβιάζουν το Χάρτη του ΟΗΕ, οι ισχυροί αλλά και θεματοφύλακές του αδιαφορούν ή  συνεργούν αποπροσανατολίζοντας την κοινή γνώμη.                

Οσον αφορά το νέο «Ψυχρό Πόλεμο», κρίσιμα επίκαιρα είναι τα προφητικά λόγια του σπουδαίου Δημοσιογράφου και Συγγραφέα Γουόλτερ Λίπμαν (WalterLippmann) πριν 71 χρόνια, το 1947, στο  περίφημο βιβλίο του «Ψυχρός Πόλεμος» (NewYork, Harper, 1947) όπου, μεταξύ άλλων, επισημαίνει τους κινδύνους που ο πόλεμος αυτός εγκυμονεί με τον άλογο τρόπο που οι Μεγάλες Δυνάμεις λειτουργούν χρησιμοποιώντας ανεδαφικά τον ΟΗΕ, και καταλήγει:  «Κρίνοντας από τις ομιλίες τους (στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ) για το ελληνικό ζήτημα, οι Αντιπρόσωποι της Μεγάλης Βρετανίας SirAlexanderCadogan και των ΗΠΑ Mr. HerschelJohnson, εμφανίζονται να ενεργούν με οδηγίες οι οποίες μεταχειρίζονται τον ΟΗΕ σαν αναλώσιμο στη διένεξή μας με τη Ρωσία. Είναι λίαν λυπηρό. Τίποτα δεν επιτυγχάνεται με το να κερδίσουμε, κατευνάσουμε ή διευθετήσουμε τη σύγκρουση. Όμως, ο ΟΗΕ, ο οποίος θα πρέπει να διατηρηθεί ως η τελευταία καλύτερη ελπίδα για την ανθρωπότητα για τη διευθέτηση της σύγκρουσης και να επιτευχθεί ειρήνη, ροκανίζεται….  Υπονοείται στην πολιτική (του ΥΠΕΞ των ΗΠΑ) ότι ο ΟΗΕ δεν έχει μέλλον ως οικουμενική κοινωνία, και είτε ο ΟΗΕ θα παραμερισθεί όπως η Κοινωνία των Εθνών, ή θα μεταμορφωθεί σε αντι-Σοβιετικό  συνασπισμό. Και στις δυο περιπτώσεις ο ΟΗΕ θα έχει καταστραφεί».        

Επίσης επίκαιρο και προφητικό είναι εκείνο που ο σπουδαίος Καθηγητής και Συγγραφέας HansJ. Morgenthau, πριν 53 επισημαίνει στο περίφημο βιβλίο του «PoliticsAmongNationsAlfredA.Knopf, 1955, αναφερόμενος στις ανταγωνιζόμενες «εθνικιστικές ομάδες»: «…Μεταφέροντας τα είδωλά τους μπροστά τους, οι εθνικιστικές μάζες των καιρών μας συναντώνται στη διεθνή αρένα, κάθε μία πεπεισμένη ότι εκτελεί το πρόσταγμα της ιστορίας, ότι κάνει για την ανθρωπότητα ό,τι φαίνεται να κάνει για την ίδια και ότι εκπληρώνει μια ιερή αποστολή που επιτάσσει η Θεία Πρόνοια, όπως αυτή ορίζεται. Λίγο γνωρίζουν ότι συναντώνται κάτω από έναν άδειο ουρανό από τον οποίον οι θεοί έχουν αποχωρήσει». 

Το τελικό και τραγικό συμπέρασμα είναι (το έχουμε επαναλάβει) ότι η ανθρωπότητα έχει μετασχηματιστεί στους εξωσωματικούς σωλήνες του παραλογισμού της αλαζονείας της εξουσίας, υπό τη σκιά του τεχνητού «δόγματος» του «απαραίτητου εχθρού», που έχει επιβάλλει το κρατούν σύστημα  στυγνού ανταγωνισμού, σε ένα τεράστιο Ανθρωπορυχείο, όπου κάποιοι απάνθρωποι, διεφθαρμένοι προνομιούχοι αντί για άνθρακες εξορύσσουν ανθρώπους και τους εκμεταλλεύονται, παράλληλα απαξιώνοντας και υπονομεύοντας τον ΟΗΕ, τον οικουμενικό αυτό Οργανισμό που μπορεί να επιλύσει όλα τα προβλήματα εφόσον υπάρχει πολιτική βούληση των κρατών-μελών του. Και αν η ανθρωπότητα καταστραφεί δεν θα φταίει η τρύπα του όζοντος, αλλά η «τρύπα» στην ανθρώπινη συνείδηση ιδιαίτερα των ισχυρών.