Γράφει ο
Κίμων Στεριώτης

Η κατακόρυφη άνοδος των ανεξόφλητων λογαριασμών ρεύματος εγκυμονούν συνεχώς αυξανόμενους Κινδύνους αφενός για την Οικονομική Βιωσιμότητα της ΔΕΗ και αφετέρου για την ομαλή λειτουργία του Εθνικού Ηλεκτρικού Συστήματος.

Σύμφωνα με πραγματοποιηθείσα σχετική Οικονομική Ανάλυση:

Ü οι Απαιτήσεις της ΔΕΗ από Πελάτες αυξήθηκαν κατά 101% στην περίοδο της οικονομικής κρίσης, ενώ ο Κύκλος εργασιών της μειώθηκε κατά 1%...

Ü οι δείκτες και σχέσεις των Απαιτήσεων από Πελάτες προς τις Πωλήσεις, τις Υποχρεώσεις σε τρίτους (από δάνεια κυρίως)  και το Ενεργητικό του Ομίλου ΔΕΗ χειροτερεύουν …

Ü η "ποιότητα" του χαρτοφυλακίου Πελατών υποβαθμίζεται συνεχώς διαχρονικά, δημιουργώντας Αυξανόμενους Κινδύνους για τις Εμπορικές, Χρηματοοικονομικές και Επενδυτικές Λειτουργίες του Ομίλου ΔΕΗ…

Επιπλέον, η Εισπραξιμότητα της ΔΕΗ από απλήρωτους λογαριασμούς αναμένεται να χειροτερεύσει στο προσεχές διάστημα κάτω από την επίδραση των εξής παραγόντων:

Ü Κάμψη του ΑΕΠ και μείωση των πραγματικών διαθέσιμων εισοδημάτων Νοικοκυριών και Επιχειρήσεων...

Ü Αυστηροποίηση των πολιτικών για την  Εισπραξιμότητα Φόρων, Ασφαλιστικών Εισφορών, "κόκκινων δανείων" κλπ που θα οδηγήσουν αναπόφευκτα σε περαιτέρω "χαλάρωση" των εμπρόθεσμων πληρωμών λογαριασμών ρεύματος…

Ü Τις "ωμές παρεμβάσεις" του υπουργείου στις Εσωτερικές Λειτουργίες της ΔΕΗ και ειδικότερα στις διαδικασίες αποκοπών ρεύματος λόγω ανεξόφλητων λογαριασμών, οι οποίες συνοδεύθηκαν με πρωτοφανείς "απειλές επιβολής αυστηρών κυρώσεων" σε βάρος ανώτερων και έμπειρων στελεχών του Ομίλου…

Ü Τα "υπέρμετρα οικονομικά βάρη" που έχει  φορτωθεί η ΔΕΗ από την υλοποίηση κακοσχεδιασμένων "κοινωνικών πολιτικών", οι οποίες χειροτερεύουν τους δείκτες οικονομικής αποτελεσματικότητας και την Ανταγωνιστικότητά της…

Ü Τις "υπέρμετρες διευκολύνσεις" που της έχουν επιβληθεί να πραγματοποιεί διογκώνοντας ταχύτατα τις Απαιτήσεις από Πελάτες, οι οποίες συνεπάγονται αυξημένους χρηματοοικονομικούς πόρους οι οποίοι "απουσιάζουν" σε μια εγχώρια αγορά "αποκλεισμένης" από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές… 

ΒΑΣΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ:

Για να αποφευχθούν πολύ σοβαρά Ενεργειακά Προβλήματα στην Εθνική Οικονομία   στην Ελληνική Κοινωνία από την επιταχυνόμενη Οικονομική Απαξίωση της ΔΕΗ…

 θα πρέπει…

… ταχύτατα να ληφθούν όλες εκείνες οι Πολιτικές Αποφάσεις, που θα επιτρέψουν στον Όμιλο ΔΕΗ…

ü  να απαλλαγεί πλήρως από τα "κρατικά δεσμά" που την έχουν καταστήσει σε "κρατική υπηρεσία"…

ü  να ασκούν τα στελέχη του Ομίλου τις διάαφορες λειτουργίες με καθαρά επιχειρησιακά κριτήρια υψηλής οικονομικής αποτελεσματικότητας  και Ανταγωνιστικότητας…

ü  και να μεετασχηματισθεί σε μια δυναμική - αναπτυξιακή Εταιρεία προσφέροντας τις καλλίτερες υπηρεσίες και τιμές σε όφελος των Τελικών Καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας.

1. Η …"ΟΛΙΣΘΗΡΗ ΠΟΡΕΙΑ" ΤΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΔΕΗ ΑΠΟ ΠΕΛΑΤΕΣ

Στην τελευταία δεκαετία η πορεία των ανεξόφλητων λογαριασμών προς τη ΔΕΗ παρουσιάζουν μια μοναδικά εντυπωσιακή "απογείωση", όπως αυτή προκύπτει  με βάση τις απαιτήσεις από Πελάτες που καταγράφονται στους δημοσιοποιημένους ισολογισμούς του Ομίλου ΔΕΗ (ενοποιημένα στοιχεία).

Όμως, το πιο σημαντικό - και ανησυχητικό… - στοιχείο είναι ότι, οι μέσοι ετήσιοι ρυθμοί ανόδου των απαιτήσεων από πελάτες είναι πολλαπλάσιοι των ρυθμών ανόδου του κύκλου εργασιών (δηλαδή των πωλήσεων ηλεκτρικού ρεύματος για όλες τις κατηγορίες Πελατών).

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι, η δραματική επιδείνωση της σχέσης απαιτήσεων έναντι Πελατών/ Κύκλο εργασιών στην περίοδο της βαθιάς οικονομικής κρίσης, κατά την οποία διαπιστώνεται πλήρης στασιμότητα των πωλήσεων…

Εκτινάσσονται οι απλήρωτοι λογαριασμοί ρεύματος - συμπαρασύροντας σε πολύ μεγάλη άνοδο και το σύνολο των υποχρεώσεων του Ομίλου (κυρίως μακροπρόθεσμα δάνεια) - ενώ οι πωλήσεις χαρακτηρίζονται από πλήρη στασιμότητα…

Αντίθετα, πριν από την έναρξη και πλήρη εκδήλωση της οικονομικής κρίσης (περίοδος 2006/2009) οι πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνονταν με ρυθμούς υψηλότερους από τους ρυθμούς ανόδου των ανεξόφλητων λογαριασμών και των δανειακών υποχρεώσεων!

Συγκεκριμένα, με βάση τους δύο παρατιθέμενους Πίνακες γίνονται οι ακόλουθες διαπιστώσεις:

• Περίοδος γενικής οικονομικής ανάπτυξης 2006 - 2009:

1. 1.      Μεταξύ των πρώτων εξαμήνων των ετών 2006 και 2009 ο κύκλος εργασιών σε επίπεδο Ομίλου αυξήθηκε συνολικά κατά 26%, ενώ οι απαιτήσεις έναντι Πελατών κατά 22%. Αυτή η εξέλιξη είχε ως αποτέλεσμα να διατηρηθεί η σχέση απαιτήσεων από Πελάτες προς Κύκλου Εργασιών (σε εξαμηνιαία βάση) στο 35%  περίπου μεταξύ 2006 και 2009…

Στην ίδιο περίοδο:

• Η "ποιότητα" του χαρτοφυλακίου απαιτήσεων από Πελάτες - παρά τη σημειούμενη αύξηση σε απόλυτα μεγέθη - δεν εγκυμονούσε κινδύνους σε μια περίοδο ικανοποιητικής οικονομικής ανάπτυξης και αυξήσεων των ονομαστικών ή και αποπληθωρισμένων εισοδημάτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων (Πελατών της ΔΕΗ), που παράλληλα απολάμβαναν και μια πολύ αυξημένη τραπεζική ρευστότητα (ιδιαίτερα τα νοικοκυριά).

• Στην επισκοπούμενη περίοδο δεν υπήρχε ένα "διευρυμένο δίχτυ κοινωνικής προστασίας" για πληρωμές μειωμένων λογαριασμών ρεύματος, καθώς η ανεργία κινούνταν σε επίπεδα κάτω του 10%. Υπενθυμίζεται ωστόσο ότι,  προϋπήρχαν χαμηλά τιμολόγια ρεύματος για πολύτεκνους και για νοικοκυριά των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών.

1. 2.     Στο διάστημα 2006 - 2009 (στα τέλη των πρώτων εξαμήνων τους) η αύξηση των υποχρεώσεων του Ομίλου ΔΕΗ προς τρίτους (δάνεια κλπ) ήταν 18%, σαφώς μικρότερη άνοδος από αυτήν των απαιτήσεων προς πελάτες και κυρίως έναντι του κύκλου εργασιών. Υπογραμμίζεται ότι, το χρηματοοικονομικό και τραπεζικό περιβάλλον, ιδιαίτερα μετά την ένταξη της χώρας στην Ευρωζώνη, ήταν σαφώς καλλίτερο - τόσο για τον Όμιλο όσο και για τους Πελάτες της και τις δανείστριες τράπεζες.

Ο Όμιλος ΔΕΗ απολάμβανε τα χρηματοοικονομικά οφέλη από:

• ένα υγιές τραπεζικό σύστημα και τον ενδοτραπεζικό ανταγωνισμό και την υψηλή τραπεζική ρευστότητα με ευρύτερες δυνατότητες και επιλογές για τη μητρική εταιρεία (αυτήν που προέκυψε από το νομικό διαχωρισμό το 2010),
• δανειακά κεφάλαια με το χαμηλότερο κόστος δανεισμού σε σύγκριση με την περίοδο της βαθιάς και εκτεταμένης κρίσης,
• την πλήρη άνεση άντλησης κεφαλαίων από τη διεθνή κεφαλαιαγορά για αναδανεισμό και χρηματοδότηση νέων ηλεκτροπαραγωγικών επενδύσεων αλλά και επαρκή χρηματοοικονομική υποστήριξη του αυξανόμενου υπολοίπου απαιτήσεων από Πελάτες,
• μια πολύ καλή χρηματιστηριακή πορεία, με κεφαλαιοποιήσεις και χρηματιστηριακές τιμές των μετοχών να ήσαν πολλαπλάσιες αυτών που επικράτησαν μέσα στην ύφεση .

1. 3.    Μεταξύ 30.6.2006 και  30.6.2009 το ύψος του Ενεργητικού αυξήθηκε κατά 13%, χαμηλότερη μεταβολή σε σύγκριση με την άνοδο των απαιτήσεων προς Πελάτες, αν και το μερίδιο των οποίων τελικά παρέμεινε σχεδόν σταθεροποιημένο ως ποσοστό του Ενεργητικού σταθεροποιημένο γύρω στο 7%.

Υπογραμμίζεται ότι αυτήν την περίοδο οι επενδύσεις σε πάγια στοιχεία (κυρίως νέες ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες ήσαν περιορισμένες σε σύγκριση με αυτές που πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο που ξεκίνησαν κυρίως από το 2010 (Σταθμοί Αλιβερίου και Μεγαλόπολης με καύσιμο φυσικό αέριο).

• Περίοδος οικονομικής κρίσης 2009 - 2015:

Κατά την περίοδο της πρωτοφανούς και παρατεταμένης οικονομικής κρίσης το "σκηνικό" αλλάζει πλήρως για τα ανωτέρω περιγραφέντα κύρια οικονομικά στοιχείατου Ομίλου:

1. 1.    Μεταξύ των πρώτων εξαμήνων των ετών 2009 και 2015 ο κύκλος εργασιών σε επίπεδο Ομίλου μειώθηκε κατά 1%, ενώ οι απαιτήσεις έναντι Πελατών είχαν μια εντυπωσιακή "απογείωση" κατά …101%, δηλαδή υπερδιπλασιάσθηκαν. Αυτή η ανισομερής εξέλιξη είχε ως αποτέλεσμα να μεταβληθεί άρδην η σχέση απαιτήσεων από Πελάτες προς Κύκλο Εργασιών (σε εξαμηνιαία βάση) από το 35% στο …70% μεταξύ 2009 και 2015…

Εδώ για πρώτη φορά υπεισήλθαν μια σειρά από εξωγενείς παράγοντες που επηρέασαν κατά πολύ τη σχέση απαιτήσεων από πελάτες προς τις πραγματοποιούμενες πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας:

• Οικονομική κρίση που προκάλεσε μεγάλη μείωση των πραγματικών διαθέσιμων (μετά από φόρους) εισοδημάτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
• Επιβολή πολύ μεγάλων επιβαρύνσεων "υπέρ τρίτων" επί των λογαριασμών για καταναλώσεις ηλεκτρικής ενέργειας (φόροι, τέλη για ΑΠΕ - που μετονομάσθηκαν σε τέλη ΕΤΜΕΑΡ - κλπ) με αποτέλεσμα να υπερδιογκωθούν οι λογαριασμοί ρεύματος χωρίς να αυξηθούν οι καταναλώσεις ηλεκτρικής ενέργειας…
• Μεγάλη αύξηση του μεριδίου των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ως ποσοστό του "ενεργειακού μείγματος" της χώρας, με αποτέλεσμα να μειωθεί το ποσοστό της ηλεκτροπαραγωγής της ΔΕΗ σε αυτό.
• Μεγάλη αύξηση του μεριδίου των εισαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας με χαμηλές τιμές, εκτοπίζοντας περαιτέρω την ηλεκτροπαραγωγή της ΔΕΗ και συμπιέζοντας τα αναλογούντα σε αυτήν έσοδα και κέρδη.
• Αρνητικές επιπτώσεις από τη βαθειά κρίση στον όγκο της Συνολικής Ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, έναντι των υψηλών ρυθμών ανόδου ολόκληρης της περιόδου πριν από την κρίση (κατά την οποία υπήρχαν θετικές επιπτώσεις στην ηλεκτροπαραγωγή της ΔΕΗ από την αύξηση των ηλεκτροδοτήσεων των παραθεριστικών κατοικιών και την αύξηση της Ζήτησης από επιχειρήσεις Υψηλής και Μέσης Τάσης.
• Πολιτικές παρεμβάσεις για πολύ μεγάλες καθυστερήσεις στην "απελευθέρωση" στην εγχώρια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και των τιμών ρεύματος:

ü  Ο Ανταγωνισμός ήταν ανισομερής με τη ΔΕΗ να αποτελεί, τελικά, τον "αδύναμο κρίκο" στην αγορά λιανικής, με αποτέλεσμα αυτή να διατηρεί μερίδιο αγοράς άνω του 97%.

ü  Οι Τιμές Λιανικής καθορίζονταν με …"κοινωνικά κριτήρια" και όχι με βάση το πραγματικό κόστος παραγωγής της ΔΕΗ.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες:

Ü   Η "ποιότητα" του χαρτοφυλακίου απαιτήσεων από Πελάτες της ΔΕΗ χειροτερεύει άρδην μέσα στην κρίση, καθώς όχι μόνο αυξάνονται απότομα οι σχετικές απαιτήσεις, αλλά κυρίως ο αριθμός των "κακοπληρωτών" και επισφαλών Πελατών…

Ü   Οι εν δυνάμει ανταγωνιστές της ΔΕΗ "απέχουν" από δραστηριότητες στην αγορά λιανικής και δεν λειτουργεί ο Ανταγωνισμός ή πτωχεύουν εταιρείες -πάροχοι, φορτώνοντας με τεράστιες ζημιές ολόκληρη την Αγορά.

         Το ΕΕΤΗΔΕ επιβλήθηκε τον Οκτώβριο του 2011 και "έφυγε" οριστικά από τους λογαριασμούς ρεύματος τον Ιούνιο 2014.

         Αν και το ΕΕΤΗΔΕ "φούσκωσε" τους λογαριασμούς ρεύματος κατά πολύ εντούτοις - σχεδόν κατά περίπου 2 δισεκ. ευρώ… - οι απαιτήσεις κατά πελατών στη διετία 30.6.2011 και 30.6.2014 αυξήθηκαν κατά 629 εκατ. ευρώ, δηλαδή μέσα σε περίπου τρία χρόνια ή κατά 210 εκατ. ευρώ ετησίως.

         Υποτίθεται ότι όταν θα "έφευγε" το ΕΕΤΗΔΕ θα ήταν ευκολότερη η είσπραξη των λογαριασμών ρεύματος. Αντίθετα, συνέβη το ακριβώς αντίθετο:

μεταξύ 30.6.2014 και 30.6.2015 - δηλαδή μέσα σε ένα μόνο χρόνο - οι απαιτήσεις κατά πελατών αυξήθηκαν συνολικά κατά περίπου 394 εκατ… Δηλαδή επιταχύνθηκαν κατά πολύ οι ρυθμοί αύξησης των απαιτήσεων από πελάτες παρά το γεγονός ότι "ξεφούσκωσαν" οι λογαριασμοί ρεύματος από τις πολύ μεγάλες επιβαρύνσεις από το ΕΕΤΗΔΕ.

1. 2.         Στην επισκοπούμενη περίοδο της κρίσης (30.6.2009 - 30.6.2015) οι υποχρεώσεις του Ομίλου ΔΕΗ προς τρίτους (δάνεια κλπ) αυξήθηκαν κατά 52% σαφώς μικρότερη άνοδος από αυτήν των απαιτήσεων από Πελάτες (145%), ενώ ο κύκλος εργασιών παρέμεινε σχεδόν στάσιμος.

Ειδικότερα η σχέση απαιτήσεων από Πελάτες προς το σύνολο υποχρεώσεων σε τρίτους εκτινάσσεται από το 11% στις 30.6.2009 στο 18% στις 30.6.2015…

 Επιπλέον, αυτή την περίοδο το χρηματοοικονομικό και τραπεζικό περιβάλλον χειροτερεύει απόλυτα:

• Η χώρα και όλες οι εγχώριες εταιρείες "αποκλείονται" από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές.
• Καθίσταται εξαιρετικά δύσκολος ο αναδανεισμός (σχεδόν αποκλειστικά από εγχώριες τράπεζες) και τα επιτόκια είναι εξαιρετικά υψηλά…
• Η απότομη μείωση των εκταμιεύσεων νέων πιστώσεων, δανείων κλπ προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά δυσχεραίνει την αποπληρωμή οφειλών για λογαριασμούς ρεύματος των Πελατών (πχ επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν μεγάλη κάμψη πωλήσεων και συσσώρευση ζημιών) κλπ.

1. 3.        Μεταξύ 30.6.2009 και 30.6.2015 το ύψος του Ενεργητικού αυξήθηκε κατά 24%, αρκετά υψηλότερο από αυτό της περιόδου 60.6.2006 - 30.6.2009 (13%), σε μια περίοδο ικανοποιητικής οικονομικής ανάπτυξης.

Εντούτοις, στην περίοδο της κρίσης:

• Ολοκληρώθηκαν πολύ σημαντικές ενεργειακές επενδύσεις (δύο νέα εργοστάσια με καύσιμο φυσικό αέριο και το μεγάλο υδροηλεκτρικό Σταθμό Ιλαρίωνα), αυξάνοντας τη συνολική αξία των παγίων του Ενεργητικού και κυρίως τις επιδόσεις (θερμικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές) του ηλεκτροπαραγωγικού δυναμικού.
• Η σχέση απαιτήσεων από Πελάτες προς Ενεργητικό αυξήθηκε από το 7% (30.6.2009) στο 11% (30.6.2015).
• Δυστυχώς, όπως ήδη επισημάνθηκε, η "ποιότητα" του χαρτοφυλακίου Πελατών έχει χειροτερέψει, αντίθετα με τη βελτίωση της ποιότητας του χαρτοφυλακίου ηλεκτροπαραγωγικών μονάδων…

1. 4.        Λόγω της "υπερταχείας ανόδου" των απαιτήσεων από Πελάτες το μερίδιο τους ως ποσοστό του Ενεργητικού, αυξήθηκε από το 7% στις 30.6.2009 στο 11% στις 30.6.2015. Υπό φυσιολογικές συνθήκες η σχετική βελτίωση θα ήταν θετική, εφόσον ενισχύεται το μερίδιο των απαιτήσεων προς Πελάτες στο σύνολο του Ενεργητικού, καθώς αυτές αποτελούν ευκολότερα ρευστοποιήσιμα στοιχεία.

Όμως, στην πραγματικότητα αυτές οι Απαιτήσεις μετατρέπονται ραγδαία σε χαρτοφυλάκιο με αυξανόμενους Επιχειρηματικούς, Χρηματοοικονομικούς, Λειτουργικούς και Επενδυτικούς Κινδύνους… Αποτελούν μια "πηγή ζημιών" και διογκούμενο εμπόδιο στις χρηματοοικονομικές λειτουργίες της μητρικής Εταιρείας.

2. ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΙΣ "ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ" ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΔΕΗ

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για τις με πολύ προχειρότητα υλοποιούμενες "Κοινωνικές Πολιτικές" και τις ιδιαίτερα αρνητικές επιπτώσεις που έχουν αυτές στην οικονομική κατάσταση και στις λειτουργίες της ΔΕΗ.

Πριν προσεγγισθεί το πολύ ευαίσθητο αυτό θέμα χρήσιμο είναι να γίνουν μερικές γενικές παρατηρήσεις για τις διάφορες "κοινωνικές οικονομικές πολιτικές" που ασκήθηκαν σε διάφορους άλλους τομείς, που έμμεσα επηρέασαν και που θα επηρεάζουν πολύ περισσότερο στο μέλλον την Εισπραξιμότητα λογαριασμών από πελάτες της ΔΕΗ:

• Παρά την παρατεταμένη και διαρκή ύφεση  διαχρονικά επιβλήθηκαν νέες πρόσθετες φορολογίες μειώνοντας και ή μετατρέποντας σε αρνητική τη φοροδοτική ικανότητα των φορολογουμένων νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Αυτές οι πολιτικές είχαν ως αποτέλεσμα να καταστήσουν ακόμη πιο δύσκολη τη βελτίωση της Εισπραξιμότητας της ΔΕΗ, αφού το διαθέσιμο φορολογητέο εισόδημα ήταν σημαντικά χαμηλότερο…

• Από πλευράς Πολιτείας ελήφθησαν διάφορα μέτρα "κοινωνικής προστασίας για τους πλέον ευάλωτους" σε διάφορους τομείς (πχ "προστασία" της πρώτης κατοικίας" για ενυπόθηκα στεγαστικά, 100 δόσεις για φορολογικές και ασφαλιστικές εισφορές κλπ). Ωστόσο, σήμερα κάτω από την επίδραση του 3ου Μνημονίου "αποψιλώνονται" σε μεγάλο βαθμό υιοθετηθείσες (τελικά ατελέσφορες σε βάρος της οικονομικής κατάστασης της ΔΕΗ) "κοινωνικές πολιτικές", όπως για παράδειγμα…

α) Αυστηρός περιορισμός του πλέγματος προστασίας που ίσχυε με το Νόμο Κατσέλη και "απελευθέρωση" των πλειστηριασμών" πρώτης κατοικίας.

 β) Υποχρεωτική είσπραξη οφειλόμενων φόρων και ασφαλιστικών εισφορών απευθείας από τους λογαριασμούς των καταθετών, χωρίς να απαιτείται η συναίνεσή τους…

γ) Κατάργηση των 100 δόσεων και αυστηρότερες διαδικασίες για την είσπραξη οφειλομένων φόρων.

δ) Κατάργηση ολόκληρου του πλέγματος προστασίας για τα "κόκκινα επιχειρηματικά δάνεια" κλπ.

Ü  Όλοι οι ανωτέρω αναφερθέντες αυστηρότεροι περιορισμοί θα καταστήσουν, τελικά, ακόμη πιο δύσκολη την είσπραξη ανεξόφλητων λογαριασμών της ΔΕΗ σε συνδυασμό και με τις αρνητικές επιπτώσεις από μείωση των διαθέσιμων (μετά από νέες περικοπές ονομαστικών αποδοχών, πρόσθετους φόρους κλπ) εισοδημάτων μισθωτών και συνταξιούχων.

Σε σχέση με τις ανωτέρω πολιτικές που συνεπάγονται ουσιαστική έως και απόλυτη "χαλάρωση" των υιοθετηθεισών επιμέρους "κοινωνικών πολιτικών", το αρμόδιο για θέματα Ενέργειας υπουργείο και τις τιμολογιακές και .."κοινωνικές"  πολιτικές του Ομίλου ΔΕΗ (όπως προκύπτει και από τελευταίες σχετικές ανακοινώσεις) κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση και μάλιστα σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνεται ο ανταγωνισμός άλλων παρόχων ρεύματος που δεν βαρύνονται τα πελατολόγιά τους με "επισφαλείς πελάτες".

Αναφέρουμε χαρακτηριστικά ότι η ΔΕΗ, με βάση σχετικές δημόσιες ανακοινώσεις κλπ του αρμοδίου υπουργείου:

• Επικέντρωση στην επίλυση του προβλήματος των συσσωρευόμενων ανεξόφλητων λογαριασμών μέσω της παρότρυνσης για αξιοποίηση των "διευκολύνσεων" για καταβολή των οφειλομένων έως και σε 36 δόσεις. Δηλαδή:

Σταδιακή και "σε βάθος μεγάλου χρόνου" αποπληρωμή των οφειλών προς τη ΔΕΗ μέσα σε τρία χρόνια, η οποία όμως για την καταναλωθείσα και ανεξόφλητη ηλεκτρική ενέργεια,

• έχει καταβάλει "τοις μετρητοίς" δαπάνες για παραγωγή από τα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής της και για (υποχρεωτική) αγορά εισαγωγής ηλεκτρικής ενέργειας,
• υποχρεώνεται να αναζητεί πρόσθετα δανειακά κεφάλαια με πολύ υψηλά επιτόκια για να "στηρίξει" τα χρηματοδοτικά κενά που δημιουργούν οι ανεξόφλητοι λογαριασμοί.

• Οι παρεμβάσεις του υπουργείου σχετικά με την ακολουθητέα πολιτική αποκοπών για ανεξόφλητους λογαριασμούς ρεύματος  αποτελεί μέτρο που τελικά "επιβραβεύει " τους κακοπληρωτές και όλους εκείνους που δεν πληρώνουν λογαριασμούς ρεύματος… Στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής υπογραμμίζεται η κάθετη πτώση των αποκοπών ρεύματος που περιορίσθηκαν σε 17.215 μέσα στο 2015 σε σύγκριση με τις 315.000 διακοπές το 2012 (βλ. σχετική ανακοίνωση ΔΕΗ της 17.11.2015) για ανεξόφλητους λογαριασμούς.

-  Όμως, κατά το 2011 δεν ήταν η ίδια η Πολιτεία που νομοθέτησε και επέβαλε στη ΔΕΗ να κόβει το ρεύμα σε όσους δεν κατέβαλαν το τέλος ακινήτων (ΕΕΤΗΔΕ και μετέπειτα ΕΝΦΙΑ), με αποτέλεσμα αυτή η "ακραία πολιτική" να προκαλέσει την εκτίναξη των αποκοπών ρεύματος το 2012;  

• Αποτελούν "ωμές πολιτικές παραβιάσεις" στις Εσωτερικές Λειτουργίες της ΔΕΗ οι πρόσφατες δημόσιες ανακοινώσεις του Υπουργείου για "παροτρύνσεις" προς τη ΔΕΗ να κάνει αποκοπές μόνο για ποσά άνω των 1.000 ευρώ  (φθάνοντας να κάνει και σαφή αναφορά για … "πολιτικό σαμποτάζ" !!!

(βλ. tanea.gr της 23.11.2015: "Δεν αποκλείει ακόμη και… πολιτικό σαμποτάζ το Υπουργείο Ενέργειας, αναφορικά με τις διακοπές ρεύματος από τη ΔΕΗ ακόμη και για οφειλές 300 και 400 ευρώ! Κι αυτό …. παρ’ ότι η οδηγία του υπουργείου στη διοίκηση της επιχείρησης είναι να μη γίνονται διακοπές για οφειλές κάτω των 1000 ευρώ" ).

Δυστυχώς, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας φαίνεται να "αγνοεί" για το μέτρο της αποκοπής ρεύματος για ανεξόφλητους λογαριασμούς:

• Εφαρμόζεται σε όλες τις χώρες του κόσμου από τις εταιρείας ηλεκτρισμού - και φυσικά στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης… - τόσο για την εύρυθμη λειτουργία των εταιρειών και την ομαλή λειτουργία των Εθνικών Ηλεκτρικών Συστημάτων σε όφελος των "συνεπών καταναλωτών"…

• Εφαρμόζεται από όλες τις εταιρείες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων και των κρατικών ή δημοτικών εταιρειών. Σε όλες τις Συμβάσεις Προμήθειας υπό κρατικό έλεγχο εταιρειών (όπως είναι για παράδειγμα η γαλλική EDF) σαφώς αποτελεί αναφαίρετο νόμιμο δικαίωμα η αποκοπή ρεύματος για ανεξόφλητους λογαριασμούς και αποτελεί συστατικό στοιχείο των εμπορικών πολιτικών τους…

• Δεν γνωρίζουμε εάν υπάρχει "ιστορικό προηγούμενο" σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπουργός να δίνει "εντολές" σε εταιρεία ηλεκτρισμού για άρση αποκοπών λόγω ανεξόφλητων λογαριασμών, όταν υπάρχουν Συμβάσεις υπογεγραμμένες μεταξύ εταιρειών και Πελατών για τις αμοιβαίες υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των συμβαλλομένων…

• Οι θεσμοθετημένες από Κοινοτικές Οδηγίες και Κανονισμούς Εθνικές Ρυθμιστικές Αρχές δεν παρεμβαίνουν σε θέματα αποκοπών ρεύματος λόγω ανεξόφλητων λογαριασμών, ούτε υπάρχει σχετικό κοινοτικό ή εθνικό ρυθμιστικό πλαίσιο.

Γιατί το θέμα των αποκοπών απορρέει μέσα από ατομικές Συμβάσεις Προμήθειας Ρεύματος και ασκείται από τις εταιρείες, με δικαίωμα των Πελατών να προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη.

• Αγνοεί το αρμόδιο Υπουργείο ότι η ΔΕΗ και καμμία άλλη εταιρεία ηλεκτρισμού στην Ελλάδα ή στην Ευρώπη δεν έχει στοιχεία για την οικονομική κατάσταση του κάθε Πελάτη; Τα οικονομικά στοιχεία του κάθε Πελάτη γνωρίζουν μόνον οι Εφορίες και μπορούν να έχουν αρμόδιες και σαφώς καθορισμένες από το Νόμο άλλες Αρχές.

• Δεν μπορεί να γίνει κατανοητό να μην ασκούνται νόμιμα δικαιώματα των εταιρειών και να μην πραγματοποιούνται αποκοπές ρεύματος όταν από το σύνολο των 2,1 εκατ. οφειλετών, οι 200.000 - δηλαδή μόλις το 9,5% του συνόλου -  οφείλουν το 45% του συνολικού χρέους προς τη ΔΕΗ.

- Υπάρχει μεγαλύτερη απόδειξη οικονομικής κακοδιαχείρισης σε βάρος της ΔΕΗ όταν από τις αποκοπές των μεγαλοοφειλετών θα μπορούσαν να μειωθούν τα επικίνδυνα "μεγάλα οικονομικά ανοίγματα" της ΔΕΗ από τις πρωτοφανείς τεράστιες απαιτήσεις έναντι "κακοπληρωτών";

- Αποτελεί "κοινωνική πολιτική" η "δημόσια παρέμβαση" του υπουργείου Οικονομικών να αρθεί αποκοπή ρεύματος σε πολύ μεγάλο πολυώροφο ακίνητο της Κηφισίας όταν είχε εκτοξευθεί το χρέος για απλήρωτους λογαριασμούς ρεύματος από μεγάλες επώνυμες επιχειρήσεις;

"Κοινωνικές πολιτικές" και Αθέμιτος Ανταγωνισμός

Οι συνεχείς και "ευθείες παρεμβάσεις" του υπουργείου στις δραστηριότητες και οικονομικές λειτουργίες του Ομίλου ΔΕΗ συντελούν στην οικονομική απαξίωση της και στη νόθευση του Ανταγωνισμού σε όφελος των Ανταγωνιστών της.

Συγκεκριμένα, οι ασκούμενες "κοινωνικές πολιτικές" έχουν τις εξής αρνητικές συνέπειες για την οικονομική κατάσταση και την Ανταγωνιστικότητα της Εταιρείας:

1. 1.         "Επιβράβευση των ασυνεπών πελατών" που δεν πληρώνουν τους λογαριασμούς ρεύματος, σε βάρος εκείνων που πληρώνουν κανονικά τους λογαριασμούς.

Γιατί με τις παροτρύνσεις του υπουργείου "να μην κόβεται το ρεύμα για οφειλές κάτω των 1.000 ευρώ" ένας πολύ μεγάλος αριθμός πελατών Χαμηλής Τάσης θα μπορούσε να αυξηθεί σημαντικά και να επιμηκύνει το διάστημα αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών τους σε βάρος της ήδη άσχημης οικονομικής κατάστασης της Εταιρείας.

- Υπάρχει αλήθεια κάποια Μελέτη από πλευράς υπουργείου, της ΡΑΕ ή της ΔΕΗ τι θα σήμαινε για τις Βασικές Χρηματοοικονομικές Λειτουργίες της μια τυχόν κατακόρυφη αύξηση των "διευκολύνσεων" και της αντίστοιχα μεγάλης μείωσης των αποκοπών ρεύματος;

1. 2.         Κατάργηση στην πράξη της αυτόνομης διοικητικής, εμπορικής και οικονομικής λειτουργίας της Εταιρείας, η οποία είναι από μακρού εισηγμένη, προκαλώντας οικονομικές ζημίες στους μετόχους (μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται και το Ελληνικό Δημόσιο…). Υπενθυμίζεται ότι:

ü  Η ΔΕΗ, με βάση τη σχετική νομοθεσία, διέπεται από την Εμπορική Νομοθεσία και δεν αποτελεί μια αμιγώς κρατική εταιρεία.

ü  Η ΔΕΗ έχει Καταστατικό και Όργανα που καθορίζουν τις πολιτικές της (συμπεριλαμβανομένων και των πολιτιών διαχείρισης των λογαριασμών ρεύματος).

ü  Η πληρωμή των λογαριασμών γίνονται για 60 ημέρες κατανάλωσης χωρίς να κόβεται το ρεύμα, ενώ στο δεύτερο διμηνιαίο (εφόσον δεν έχει εξοφληθεί ο πρώτος διμηνιαίος λογαριασμός) αναγράφεται προειδοποίηση διακοπής ρεύματος - πολιτική που θα είναι "κενό γράμμα" μετά την παρέμβαση του υπουργείου Ενέργειας για μη συμμόρφωση της ΔΕΗ στη σχετική πολιτική που ακολουθεί παγίως εδώ και πάρα πολλά χρόνια…

1. 3.         Είναι παντελώς απαράδεκτο - και αυτό συμβαίνει πρώτη φορά στην ιστορία της ΔΕΗ!!! - να παρεμβαίνει άμεσα του υπουργείο στις διοικητικές λειτουργίες της Εταιρείας "απειλώντας" ανώτερα στελέχη της για πραγματοποίησαν νόμιμα αποκοπές που αφορούν απλήρωτους λογαριασμούς και να εντέλλονται να κάνουν άμεσες επανασυνδέσεις!

Σύμφωνα με non paper που κυκλοφόρησε το υπουργείο Ενέργειας στους δημοσιογράφους αναφέρεται το εξής επονείδιστο: «Κύκλοι του υπουργού έλεγαν: Δεν αποκλείουμε το ενδεχόμενο πολιτικού σαμποτάζ. Αυτή η κυβέρνηση τα έχει δει όλα. Έχουμε δώσει πολύ συγκεκριμένες κατευθύνσεις, η δουλειά των διευθυντών είναι να κινούνται με βάση τις κατευθύνσεις της διοίκησης.  Αν κάποιος περιφερειακός διευθυντής δείχνει υπερβάλλοντα ζήλο, θα αντιμετωπιστεί με πλεόνασμα αυστηρότητας» (ifemerida.gr 23.11.2015).

Διερωτώμεθα:

-         Με ποια δικαιοδοσία και ποιους Νόμους παρεμβαίνει ο αρμόδιος υπουργός και το Υπουργείο και "απειλεί με αυστηρά διοικητικά μέτρα" περιφερειακούς διευθυντές" της ΔΕΗ και του ΔΕΔΔΗΕ με πάνω από 25 - 30 χρόνια υπηρεσίας;

-         Από πότε η ΔΕΗ έχει μετατραπεί σε "Δημόσια Υπηρεσία" και …"Παράρτημα" του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας;

-         Δεν γνωρίζουν στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ότι η ΔΕΗ έχει αυστηρούς Εσωτερικούς Κανονισμούς και διαδικασίες;

-         Μήπως πίσω από αυτές τις "κοινωνικές ευαισθησίες" υποκρύπτονται "πολιτικές σκοπιμότητες" για μαζικές εκκαθαρίσεις και αντικαταστάσεις έμπειρων στελεχών με "ημέτερους"; 

1. 4.      Πέραν των ανωτέρω παντελώς παράνομων Διοικητικών Κινδύνων στους οποίους εκτίθενται τα στελέχη της Εταιρείας αυτά εκτίθενται και σε Νομικούς Κινδύνους από την πολιτική του υπουργείου για δραστικό περιορισμό των αποκοπών. Γιατί:

Ü Μια νέα συσσώρευση ληξιπρόθεσμων και τελικά ανείσπρακτων λογαριασμών μπορεί να προκαλέσει μεγάλες ζημίες από επισφάλειες, που μπορεί να οδηγήσουν σε καταγγελίες από τρίτους σε βάρος του επαγγελματικού κύρους των στελεχών της, με αρνητικές συνέπειες σε όλα τα επίπεδα της Ιεραρχίας.Μια τέτοια εξέλιξη θα έβλαπτε σοβαρά την Ανταγωνιστικότητα της Εταιρείας.

1. 5.      Υπάρχει θέμα Νομιμότητας των ενεργειών του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας όταν παρεμποδίζει τις αποκοπές ρεύματος λόγω ανεξόφλητων λογαριασμών, πολύ περισσότερο μάλιστα όταν για πολύ μικρότερα των 1.000 ευρώ ποσά οι ανταγωνιστές της ΔΕΗ εταιρείες - που εκδίδουν μηνιαίους λογαριασμούς… - δίνουν εντολές αποκοπής ρεύματος, δημιουργώντας μέσα στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας "συνθήκες άνισης μεταχείρισης" μεταξύ ΔΕΗ και άλλων προμηθευτών.

Μια τέτοια μονομερής πολιτική παρεμβάσεων σε βάρος της ΔΕΗ και όχι των πολιτικών που ακολουθούν οι Ανταγωνιστές της για την είσπραξη ανεξόφλητων λογαριασμών δημιουργεί "άνισες συνθήκες ανταγωνισμού" σε βάρος της Οικονομικής Βιωσιμότητας της ΔΕΗ.

1. 6.         Η ΔΕΗ μονομερώς "σηκώνει τα οικονομικά βάρη" του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου στο οποίο έχουν υπαχθεί περίπου 600.000 νοικοκυριά.

Όμως, οι Ανταγωνιστές της - ενώ από το Νόμο προβλέπεται και η από αυτούς υποστήριξη του σχετικού Θεσμού της Πολιτείας - δεν δέχονται να εντάξουν στα πελατολόγιά τους  ευάλωτους καταναλωτές, αλλά αποκλειστικά και μόνον εκείνους που θα αποφέρουν εμπορικό κέρδος (cherry picking).

Τα οικονομικά βάρη της ΔΕΗ από την υποστήριξη του ΚΟΤ και των παρεχομένων από αυτήν Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας αυξάνονται συνεχώς, καθώς:

ü  Αυξάνει συνεχώς το ύψος των απλήρωτων λογαριασμών αυτής της κατηγορίας Πελατών, στους οποίους απαγορεύεται η αποκοπή ρεύματος παρά τα συσσωρευόμενα χρέη για πραγματοποιηθείσες καταναλώσεις…

ü  Η εξυπηρέτηση περίπου 600.000 Πελατών που υπάγονται στο ΚΟΤ συνεπάγεται για τη ΔΕΗ και τον ΔΕΔΔΗΕ ένα σημαντικά αυξημένο κόστος σε σύγκριση με άλλες κατηγορίες Πελατών, κόστος που δεν έχουν οι ιδιώτες προμηθευτές ρεύματος…

ü  Καθυστερούν για μεγάλο χρονικό οι καταλογισμοί των οφειλών προς τη ΔΕΗ για τους νησιώτες των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών οι οποίοι πληρώνουν ίδιες τιμές ρεύματος με τους καταναλωτές της ηπειρωτικής χώρας, αλλά με το κόστος λειτουργίας των Σταθμών στα νησιά να είναι σχεδόν διπλάσιο αυτών της ηπειρωτικής χώρας… 

1. 7.      Η ΔΕΗ "εξωθείται" από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να παρέχει "πολύ μεγάλες διευκολύνσεις" προς τους Πελάτες της. Δεν μπορεί όμως το Υπουργείο να ασκήσει ανάλογη πολιτική και με τους Ανταγωνιστές της ΔΕΗ, οι οποίοι:

ü   εκδίδουν μηνιαίους λογαριασμούς για τους οικιακούς καταναλωτές και όχι διμηνιαίους όπως η ΔΕΗ,

ü   δίνουν στον ΔΕΔΔΗΕ εντολές αποκοπής ρεύματος για μη εμπρόθεσμα πληρωθέντες λογαριασμούς και για μικροποσά,

ü   δεν έχουν καμία πολιτική για "διευκολύνσεις" πελατών για αποπληρωμές οφειλών τους σε πολλές μηνιαίες δόσεις (προς το παρόν τουλάχιστον),

ü   δεν αποδέχονται να περνούν σε νεοεκδιδόμενους από αυτούς  (δηλαδή τους ιδιώτες προμηθευτές) λογαριασμούς ανεξόφλητες οφειλές προς τη ΔΕΗ όταν πελάτες τους ζητούν να αλλάξουν προμηθευτή. Με αυτήν την πολιτική, όμως, η ΔΕΗ παραμένει με μεγάλους ανεξόφλητους λογαριασμούς και με πολύ μεγάλα προβλήματα είσπραξής τους…

1. 8.      Τέλος, υπάρχει τεράστιο θέμα - με μεγάλες Νομικές Ευθύνες - για το Υπουργείο Οικονομικών (αλλά και τους Θεσμούς) όταν απειλείται με πλήρη οικονομική απαξίωση στην οποία οδηγείται - από την πολιτική παρεμβάσεων του υπουργείου Ενέργειας - ο μεγαλύτερος Βιομηχανικός και Ενεργειακός Όμιλος της χώρας, η ΔΕΗ. Γιατί αποτελεί το πιο πολύτιμο στοιχείο της Δημόσιας Περιουσίας…

Υπογραμμίζουμε ότι, στους Όρους του 3ου Μνημονίου ρητά προβλέπεται η πλήρης Αξιοποίηση της Δημόσιας Περιουσίας…

Δεν επιτρέπεται, λοιπόν, η χρηματιστηριακή αξία της ΔΕΗ να έχει συρρικνωθεί σε περίπου 1.200 εκατ. ευρώ και οι ανεξόφλητοι λογαριασμοί να είναι υπερδιπλάσιοι και να αυξάνονται και στο μέλλον…