12-13 Σεπτεμβρίου 2026
Νίκος Καλλιακμάνης
ΦΑΡΜΑΚΟ
Αποκαλείται κάθε ουσία η οποία αναλόγως με την συχνότητα χορήγησης και τον χρόνο χορήγησης, επιφέρει το κατάλληλο (ωφέλιμο) θεραπευτικό αποτέλεσμα.
Ο τρόπος χορήγησης και η συχνότητα αποτελούν θεμελιώδη παράγοντα για την θεραπευτική αποτελεσματικότητα του φαρμάκου.
Η Τελική δράση του κάθε φαρμάκου το οποίο λαμβάνεται για θεραπευτικούς σκοπούς ακολουθεί ορισμένους κανόνες, όπως :
- 1. Απορρόφηση φαρμάκου (επηρεάζονται από ηλικία).
- 2. Κατανομή φαρμάκου στον οργανισμό και τους ιστούς αυτού.
- 3. Μεταβολισμό φαρμάκου.
- 4. Απέκκριση φαρμάκου (μείωση επί νεφρικής ανεπάρκειας).
Τα μη στεροειδήαντιφλεγμονώδη φάρμακα καλύπτουν ετησίως ποσοστό 5%-10% όλων των φαρμάκων που συνταγογραφούνται.
Άτομα ηλικίας κυρίως άνω των 65 ετών καλύπτουν αυτό το ποσοστό.
Επίσης στατιστικά στοιχεία αναφέρουν ότι σε ποσοστό 7.3% άτομα 60 ετών και άνω λαμβάνουν φάρμακα της κατηγορίας αυτής τουλάχιστον 1 φορά τον χρόνο.
Το άτομο το οποίο λαμβάνει συστηματική θεραπεία με ΜΣΑΦ, κατά την διάρκεια της θεραπείας αυτής, πρέπει να εξετάζεται κάθε 3 μήνες οφθαλμολογικά.
Ο οφθαλμός αποτελεί σύνθετη κατασκευή διαφορετικών ιστών με διαφορετική λειτουργία που βάζουν φραγμούς στην απορρόφηση των φαρμάκων.
Οι οδοί χορήγησης φαρμάκων στον οφθαλμό, περιλαμβάνουν :
- 1. Ένεση – χορήγηση στο υαλοειδή
- 2. Τοπική χρήση
- 3. Υπό τονεπιπεφυκότα χορήγηση
- 4. Συστηματική χορήγηση
- 5. Οπισθοβολβική χορήγηση.
ΣΤΗΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ Ο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΙΜΑΤΟ-ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΠΕΡΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΛΙΠΟΦΙΛΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ |
Η ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑΣ ΑΥΤΗΣ. Η ΥΠΟΧΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΘΑ ΕΠΑΝΑΦΕΡΕΙ ΤΗΝ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ ΑΥΤΗ ΣΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ (εύρημα Βασικό για την συνέχιση –καθορισμός θεραπείας) |
Γενικά οι ανεπιθύμητες ενέργειες οι οποίες προκαλούνται από ένα φάρμακο κάποιας ομάδας δεν είναι απαραίτητο να αφορούν και όλα τα άλλα της ομάδας αυτής.
Η αναφορά στη δράση των φαρμάκων στον οφθαλμό αφορά όλες τις ιατρικές ειδικότητες.
Ο οφθαλμίατρος αλλά και όλες οι ειδικότητες των γιατρών πρέπει να είναι ενήμεροι και επιστημονικά γνώστες,και να γνωρίζουν :
α)Χημική ομάδα φαρμάκουπου χορηγούν.
β)Να γνωρίζουν τις συχνότερες παρενέργειες των φαρμάκων που χορηγούν.
γ)Αν η παρενέργειες που εμφανίζονται από την χορήγηση αυτή είναι αναστρέψιμες ή όχι.
δ)Αν η τοξικότητα του χορηγούμενου φαρμάκου εκδηλώνεται αθροιστικά ή είναι ανεξάρτητη της δόσεως που χορηγείται το φάρμακο.
| Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα εμφανίζουν τοξικότητα πρόσθιου και οπίσθιου τμήματος του οφθαλμού, όπως και Οπτική νευρίτιδα έχει παρατηρηθεί η οποία είναι αναστρέψιμη με την διακοπή του φαρμάκου.
|
| Πρόκληση : - Διαθλαστικών ανωμαλιών - Διπλωπίας - Φωτοφοβίας - Οπτικής νευρίτιδας (μετά 1-3 μήνες αποκατάσταση) - Κεντρικών σκοτωμάτων - Μείωση έγχρωμης όρασης (αποκατάσταση εντός 8 μηνών) - Επίσης, Τοξική αμβλυωπία έχει παρατηρηθεί ευτυχώς αντιστρέψιμη
|
| Προκαλεί η χορήγησή της : - Στίγματα κερατοειδή χιτώνα - Έλκη κερατοειδή - Εναποθέσεις στον κερατοειδή (δεν αποτελούν ένδειξη, διακοπή χορήγησης)
|
| - Αίσθημα καύσου - Νυγμών - Προσοχή σε χειρουργημένους ασθενείς (αιμορραγία οφθαλμικών ιστών)
|
| Έχει σαν παρενέργειες : - Κνησμό - Ερεθισμό / αλλεργική αντίδραση - Ιρίτιδα - Φωτοφοβία - Οπτική κερατίτιδα
|
| Ταυτόχρονη χρήση φακών επαφής και χορήγηση δικλοφενάκης προκαλούν: - Αίσθημα καύσου - Ερυθρότητα οφθαλμών |
| - Εμφάνιση μειωμένης όρασης σε ποσοστό < 5% - Ισχυρός φωτοευαισθητοποιητής - Σπάνια εμφάνιση οπτικήςοπισθοβολβικής νευρίτιδας (άμεση διακοπή) - Εμφάνιση ενδοκρανιακής υπέρτασης - Πρόσθιος, οπίσθιος καταρράκτης? - Θολερότητα κερατοειδούς? - Έλκη κερατοειδή?
|
| - Χρόνια χορήγηση μπορεί να προκαλέσει αλλαγή χρωματισμού στον επιπεφυκότα και αιμοφόρα αγγεία του αμφιβληστροειδή χιτώνα (πράσινη, καφέ χροιά).
|
| - Σπάνιες οι ανεπιθύμητες ενέργειες των φαρμάκων αυτών. - Οι εμφανιζόμενες αποδίδονται στην ιδιοσυγκρασία του ασθενή, στην υπερευαισθησία γενικά. - Οι διαταραχές ισορροπίας οξέος-βάσεως του αίματος η τοξική εγκεφαλοπάθεια, αιμορραγικά φαινόμενα. Προκαλούν αλλοιώσεις και στους οφθαλμούς. - Αντιδράσεις υπερευαισθησίας στα βρέφη και μικρές ηλικίες προκαλούν : α) παροδική τύφλωση, β) οπτική ατροφία. - Η ασπιρίνη έχει ανιχνευθεί στα δάκρυα με δοσοεξαρτώμενη δόση. |
ΛΗΨΗ ΑΣΠΙΡΙΝΗΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗ ΔΙΑΚΡΕΙΑ-ΣΟΒΑΡΟΤΗΤΑ ΥΑΛΟΕΙΔΩΝ – ΠΡΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΩΝ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΩΝ |
Η εφαρμογή τοπικά αλοιφών σαλικυλικών στους οφθαλμούς έχει αναφερθεί ότι προκαλεί :
- Τοξικές αντιδράσεις επιπεφυκότα, κερατοειδή χιτώνα.
- Καταρράκτης (Δεν προστατεύει!!!).
Η συστηματική λήψη ασπιρίνης, προκαλεί :
- Μείωση όρασης, χρωματική αντίληψη
- Διαθλαστικές ανωμαλίες
- Οπτικές παραισθήσεις
- Φωτοφοβία
- Δισλεπτία
Ref. : - Βικιπαίδια
- Οφθαλ. – Νοσημ. Τοξικότητας
- Taber’s λεξικό
