Αγαπητέ κύριε

διαβάζοντας την ανάρτησή σας για τη μάχη των Βασιλικών http://www.elzoni.gr/html/ent/839/ent.43839.asp)

διαπίστωσα ότι αυτή συνοδεύεται με μία φωτογραφία στο τέλος ενός χωριού που υποτίθεται ότι είναι το χωριό των ιστορικών "Βασιλικών". 

Ενημερωτικά θα ήθελα να σας πληροφορήσω ότι τόσο εσείς όσο και το σχολικό βιβλίο του Δημοτικού παλαιότερα (ναι...ναι... και αυτό!) θεωρείτε ως τοποθεσία της μάχης το χωριό Κραβασαράς (σήμερα ονομαζόμενο Βασιλικά-πολύ μεταγενέστερη ονομασία σε σχέση με τη μάχη). Τα Βασιλικά που δείχνετε βρίσκονται στα όρια του Ν. Βοιωτίας και Φθιώτιδας (νότια του λόφου Φιλοβοιωτός), βρίσκονται στον κάμπο και καθόλου  ορεινή θέση, απέναντι από τον Παρνασσό, δεν έχει καμιά "επαφή" με τον Καλλίδρομο, όπου έγινε η μάχη, και εκεί δεν υπάρχουν καθόλου... "στενά". Απέχει δε οδικώς περίπου 15 λεπτά από τη Λιβαδειά, και τον καιρό εκείνο δεν θα ήταν καθόλου εύκολο να κατέβουν αρματολοί εκεί χωρίς να γίνουν αντιληπτοί, δεδομένου ότι πολύ κοντά βρίσκονταν το τούρκικο χωριά Εσδάτ, που οι ντόπιοι αποκαλούσαν Τουρκοχώρι (κοντά στον σημερινό σταθμό του ΟΣΕ Τιθορέα). Το Τουρκοχώρι ήταν ισχυρός σταθμός "ανεφοδιασμού" των Τούρκων και όλη τους η αγωνία ήταν να καταφέρουν να φτάσουν ως εκεί γιατί στη συνέχεια θα κινούνταν σε ομαλό και πεδινό έδαφος και επομένως με μεγαλύτερη ασφάλεια (για τη μάχη στο Τουρκοχώρι μπορείτε να δείτε σχετικά-1926). 

Η μάχη των Βασιλικών πραγματοποιήθηκε πάνω στο όρος Καλλίδρομο, στην ορεινή περιοχή "Βασιλικά", σχεδόν στα μισά της απόστασης ανάμεσα στα σημερινά χωριά Ρεγγίνι (Εργίνι) και Ελάτεια (Δραχμάνι), Νομός Φθιώτιδας, επαρχία Λοκρίδας. Η περιοχή ανήκει στο ΔΔ Ρεγγινίου και εκεί δεν υπήρχε ΠΟΤΕ χωριό, παρά μόνο καλύβες τσοπάνηδων από την... αρχαιότητα (και σήμερα πιο ...σύγχρονες καλύβες και αποθήκες).  Η διαδρομή από το Ρεγγίνι ως τα Βασιλικά είναι ανηφορική, με ελιγμούς εντός πυκνού δάσους, ενώ στο σημείο της εξόδου ο δρόμος ανοίγει. Στο σημείο αυτό υπάρχει και το μνημείο των Βασιλικών. Σήμερα ο δρόμος είναι ανοιγμένος και η διαδρομή εξαιρετικής ομορφιάς, τότε όμως θα πρέπει να ήταν πολύ στενότερος και δυσπρόσιτος.

Σημειωτέον ότι στην Κατοχή, η περιοχή αποτελούσε κέντρο δράσης των ανταρτών και συγκεκριμένα του ανεξάρτητου τάγματος Καλλιδρόμου της ΧΙΙΙ Μεραρχίας του ΕΛΑΣ που διοικούσε ο αείμνηστος λοχαγός Λοκρός (Τσιτσιπής, από την Αμφίκλεια Λοκρίδας). Με δεδομένο ότι υπήρχε πιο άνετος δρόμος από Ρεγγίνι μέσω Φοντάνας (=ο αυχένας του Καλλιδρόμου) προς το σημερινό χωριό Μόδι και αμέσως μετά το Τουρκοχώρι (όπου οι Τούρκοι από το Τουρκοχώρι θα μπορούσαν να ασφαλίσουν τη διαδρομή), είναι όντως περίεργο γιατί διάλεξαν την πλέον ακατάλληλη επιλογή. Πιθανώς τα μέσα μεταφοράς τους να το απαιτούσαν ή να ήταν στρατιωτικός ελιγμός. Αν ισχύει το δεύτερο, δημιουργείται η απορία πώς πίστευαν ότι δεν θα γίνονταν αντιληπτοί αφού η διαδρομή είναι μεγάλη, ανηφορική και εξαιρετικά δύσκολη. Πάντως αν οι Τούρκοι ξέφευγαν από τον Καλλίδρομο και κατέβαιναν στον κάμπο, πόσο μάλλον έφταναν ως τα Βασιλικά της φωτογραφίας σας, δεν θα υπήρχε καμία περίπτωση να τους σταματήσουν οι Έλληνες και θα έφταναν στη Λιβαδειά μετά Βαΐων και κλάδων! 

Για την διόρθωση της φωτογραφίας, σας επισυνάπτω την φωτογραφία του μνημείου που έχει στηθεί στην  έξοδο της διάβασης (προς Ελάτεια), εκεί δηλαδή που ξεκίνησε η μάχη των Βασιλικών και στη συνέχεια επεκτάθηκε σε όλο το μήκος της διαδρομής στο οποίο ενέδρευαν τα ελληνικά σώματα. Η προσπάθεια των Τούρκων να διαφύγουν προς το ποτάμι ήταν μοιραία γιατί ενώ από εκείνη την πλευρά στην αρχή δεν βάλλονταν (και θα το θεώρησαν πιο ασφαλές), στη συνέχεια όμως ήρθαν ορμώμενο (και... σιχτιρίζοντας άγρια)  τα σώματα τα οποία είχαν μείνει να φυλάνε την Φοντάνα και δεν άφησαν κανένα "αγιαταγάνιστο".

Σας ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας

Spyros Onomarchos <onomarchos12@gmail.com>