Δευτέρα
4 Μαΐου 2026
Ημερήσια ηλεκτρονική εφημερίδα, Αρ. φύλλου 5706RSS FEED
Αρτέμιος Ι. Κολομβάκης (1915-1992): Στη Μνήμη ενός Ευπατρίδη
Γράφει ο
Ιωάννης Κολομβάκης

22 χρόνια από την ημέρα που μας άφησε νικημένος στη μάχη με την επάρατη νόσο, ο ήρωας της Αλβανίας, της Μέσης Ανατολής, του Ρίμινι και του εμφυλίου σπαραγμού 1946-49, ιστορική επιταγή κι όχι μόνο, επιβάλλει την νοητή επιμνημόσυνη δέηση ως ελάχιστο αφιέρωμα για την προσφορά του στην πατρίδα, την κοινωνία και τον τόπο του.

Γεννήθηκε στη Σκλαβοπούλα Σελίνου Χανίων την 12 Φεβ 1915, το τελευταίο παιδί πολύτεκνης αγροτικής οικογενείας, του Ιωάννη – Μιχαήλ Κολομβάκη και της Αγγελικής Φραγκάκη, από τα γειτονικά Χουμουσιανά – νυν Λαγκαδά Πελεκάνου Χανίων. Τελείωσε το Δημοτικό Σχολείο στη γενέτειρά του και το Γυμνάσιο στα Χανιά.

Εμπνεόμενος από την ιστορική πολεμική παράδοση της οικογενείας του, δεδομένου ότι ο αδελφός του παππού του Στρατής Κολομβάκης ήταν μεταξύ των «300 δεδοκιμασμένων και επιτηδειότατων Κρητών πολεμιστών οι οποίοι είχον μεταβεί εις Πελοπόνησσον και έπεσαν στην λεωνίδειον μάχην στο Μανιάκι υπό τον Παπαφλέσσαν την 28 Μαΐου 1825». (Ιστορία της Κρήτης, Βασιλείου Ψιλάκη εκδόσεις Μινώταυρος, τόμος Γ’, σελ. 1875), αλλά και του κατά 11 χρόνια μεγαλύτερου αδελφού του Γεωργίου Ι. Κολομβάκη, ο οποίος είχε ήδη ονομασθεί Ανθλγος (ΠΖ), επιλέγει να ακολουθήσει στρατιωτική σταδιοδρομία.

Το 1934 κατατάσσεται εθελοντής στο 14ο Σύνταγμα Πεζικού (ΣΠ) και το 1935 εισάγεται στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων (ΣΣΕ), από όπου το 1938 αποφοιτά Ανθυπολοχαγός Πεζικού (Ανθλγός (ΠΖ)).

Την περίοδο 1938-40 εν όψει του Ελληνο-Ιταλικού πολέμου, υπηρετεί στο 43ο Σύνταγμα Πεζικού (ΣΠ) και το 40ο Σύνταγμα Ευζώνων (ΣΕ) ως διοικητής (δκτής) λόχου.

Αναλαμβάνει ενεργό ρόλο στις εργασίες αμυντικής οργανώσεως του εδάφους και την προπαρασκευή έργων οχυρώσεως της Ελληνο-Αλβανικής (Ε/Α) μεθορίου. «Από την παρακολούθηση της πορείας αλλά και του αποτελέσματος των εργασιών», ο διοικητής του VIIIου συνοριακού τομέα τον συγχαίρει με ιδιόχειρη έγγραφη επιστολή του, όπου χαρακτηριστικά αναφέρει: «Εστερνιθείς και μεταδόσας στους άνδρας του – αξιωματικούς και στρατιώτες – την ανάγκην της αμυντικής οργανώσεως του εδάφους, επιζήτησε και επέτυχε από αυτούς εργασίαν λίαν ικανοποιητικήν, τόσο από ποιοτικής όσο και ποσοτικής απόψεως, παρά τας δυσχερείας τας οποίας εσυνάντησαν, λόγω του βραχώδους του εδάφους και των επικρατουσών συνθηκών».

Η κήρυξη του Ελληνο-Ιταλικού πολέμου τον βρίσκει να υπηρετεί στον 12ο Συνοριακό Τομέα (Οχυρό της Νυμφαίας), από όπου ζητά να μετατεθεί σε μονάδα του Αλβανικού Μετώπου. Την 03 Δεκέμβριου 1940, μετατίθεται στο 31ο σύνταγμα πεζικού (ΣΠ), την πλέον προκεχωρημένη μονάδα του Ελληνικού Στρατού (ΕΣ) στο μέτωπο, που βρίσκεται στην περιοχή του όρους Τρεμπεσίνας.

Παρά τις ιδιαίτερα αντίξοες καιρικές συνθήκες, το μεγάλο υψόμετρο και το ανάγλυφο του εδάφους, το 31ο ΣΠ προελαύνει, εισχωρεί και δημιουργεί θύλακα στην Ιταλική διάταξη, με αποτέλεσμα την άτακτη οπισθοχώρηση των Ιταλών. Με την εξέλιξη του πολέμου και την κατάληψη της Ελλάδος από τους Γερμανούς, το 31ο ΣΠ διατάσσεται να επιβραδύνει τις Ιταλικές δυνάμεις ώστε να καλύψει την σύμπτυξη του ΕΣ μέχρι τα ελληνο-αλβανικά (Ε/Α) σύνορα, έτσι ώστε ο ΕΣ να εισέλθει χωρίς άλλες απώλειες και να διαλυθεί μέσα στο Ελληνικό έδαφος. Η αποστολή επιβράδυνσης και κάλυψης του 31ου ΣΠ, ανατίθεται στον Ανθλγό (ΠΖ) Αρτέμιο Κολομβάκη και τον λόχο του, ο οποίος επιπλέον διαθέτει και ένα ουλαμό ορεινού πυροβολικού με 2 πυροβόλα των 6,5’ ιντσών. Η είσοδος του συνόλου των Ελληνικών δυνάμεων στο Ελληνικό έδαφος, επιτυγχάνεται με απόλυτη επιτυχία και ασφάλεια. Ο Ανθλγός (ΠΖ) Κολομβάκης Αρτέμιος και ο λόχος του, «επιδεικνύει αδάμαστο θάρρος και επιστρέφει στο ελληνικό έδαφος με το τμήμα του συντεταγμένο επιφέροντας την μέγιστη δυνατή φθορά και παρενόχληση στις Ιταλικές δυνάμεις, επιδεικνύοντας ηρωισμόν και αυτοθυσίαν, συμβάλλων στην επιτυχή έκβασιν των επιχειρήσεων», για τα οποία του απονέμεται το Χρυσούν Αριστείον Ανδρείας.

Κατά την διάλυση του 31ου Συντάγματος με την αποστολή και διασπορά των ανδρών του στις πατρογονικές εστίες και τους τόπους καταγωγής τους, «ακολουθεί με πίστη το Σύνταγμα μέχρι τελείας διαλύσεως του και παράδοσης των περισωθέντων υλικών στις κατά τόπους αρχές, προτείνεται για την απονομή του Πολεμικού Σταυρού Γ’ τάξεως και προαγωγή στο βαθμό του υπολοχαγού», όπως ιδιόχειρα αναφέρει ο δκτής του συντάγματος. Αντιμετωπίζει με απαράμιλλο θάρρος τις βιαιότητες των Γερμανών κατακτητών, αρνούμενος να παραδώσει το πιστόλι του προφασιζόμενος ότι δεν το έχει και από τους οποίους, με κίνδυνο της ζωής του περισώζει την πολεμική σημαία του 31ου συντάγματος, τυλίγοντάς την κατάσαρκα γύρω από το σώμα του, μέσα από την στολή του, παρά την αντίθετη προτροπή του συνταγματάρχη διοικητή του συντάγματος να την παραδώσει στους Γερμανούς κατακτητές, οι οποίοι πεισματικά την αναζητούσαν ως λάφυρο πολέμου.

Για την «ενεργό συμμετοχή και δράση του στον πόλεμο 1940 – 41» απονέμεται ο Αγυρούς Σταυρός του Τάγματος του Γεωργίου του Α’ μετά ξιφών.

Κατά την διάρκεια της γερμανικής κατοχής, δραστηριοποιείται ενεργά στα συσσίτια των επανελθόντων από την Αλβανία στην Αθήνα ετεροδημοτών αξκών και οπλιτών του ΕΣ που προσπαθούν να επιστρέψουν στις εστίες τους (νησιωτική χώρα και την Κρήτη) και εγγράφεται στο Φυσικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η έντονη αντιστασιακή του δραστηριότητα (παρά τις νουθεσίες του μεγαλύτερου αδελφού του τότε, Λοχαγού (ΠΖ) Γεωργίου Κολομβάκη για ηπιότερη και πλέον συγκεκαλυμμένη δράση), προκαλεί τη διαρκή καταδίωξή του από τους Γερμανούς.

 


Η επιθυμία του να διαφύγει στην Μ. Ανατολή προκειμένου να ενταχθεί στις τάξεις του ΕΣ, τον κάνει να μεταβεί στην Χίο. Μαζί με άλλους αξκούς και οπλίτες διαφεύγει νύκτα με μια βάρκα στις ακτές της Μ. Ασίας, με σκοπό διατρέχοντας τα Μικρασιατικά παράλια να φθάσουν στην Συρία και να ενταχθούν στις υπό τους συμμάχους (Γενικό Στρατηγείο Δυνάμεων Μέσης Ανατολής – ΓΣΔΜΑ) συγκροτούμενες ελληνικές δυνάμεις. Εκεί, κάτω από δυσμενείς καιρικές και όχι μόνο συνθήκες και μετά από περιπετειώδη καταδίωξη από την τουρκική χωροφυλακή, συλλαμβάνονται νοτίως της περιοχής της Σμύρνης. Μεταφέρονται με τραίνο και κρατούνται μαζί με πολλούς άλλους Έλληνες διαφυγόντες, σε στρατόπεδο στην περιοχή Νίγδης Καππαδοκίας. Κατά το διάστημα κράτησής τους, γίνονται αυτόπτες μάρτυρες ομαδικών τάφων των «ταγμάτων εργασίας» των Ελλήνων της Μικρασιατικής καταστροφής και γενοκτονίας του 1922, οι οποίοι αποκαλύπτονται από τις εκσκαφές θεμελίωσης νέων κτιρίων που κάνουν οι Τούρκοι στο στρατόπεδο.

Το 1942 και μετά από πολύμηνη κράτηση στη Νίγδη, μεταφέρονται μαζικά με τραίνο στα σύνορα Τουρκίας – Συρίας, όπου και παραδίδονται από τους Τούρκους στους συμμάχους (Γενικό Στρατηγείο Δυνάμεων Μέσης Ανατολής – ΓΣΔΜΑ). Από εκεί μεταβαίνουν στην Παλαιστίνη – Μ. Ανατολή, όπου επανασυγκροτείται και εκπαιδεύεται μαζί με τους συμμάχους ο Ελληνικός Στρατός (ΕΣ).

 

 

Τοποθετείται στην 2η Ελληνική Ταξιαρχία, η οποία συνεκπαιδεύεται από τους Άγγλους με άλλες συμμαχικές δυνάμεις (Βρετανούς – Ινδούς – Αυστραλούς – Νεοζηλανδούς κλπ) στην περιοχή Λιβάνου, Παλαιστίνης και Αιγύπτου. Τόσο ο ίδιος ως αξκός, όσο και το τμήμα του, διακρίνονται μεταξύ των συμμάχων για την επιχειρησιακή τους ικανότητα και το αξιόμαχο τους. Την εκπαίδευση των Ελληνικών και συμμαχικών δυνάμεων, παρακολουθεί και αποθανατίζει φωτογραφικά το βρετανικό πρακτορείο ειδήσεων BBC.

Κατά την παραμονή του στην Παλαιστίνη, «επεσκέφθη τους Αγίους Τόπους εν Παλαιστίνη, προσεκύνησε τα Πανάγια Προσκυνήματα και ηγιάσθη εν τοις ρείθροις του ιερού ποταμού Ιορδάνη», βαπτιζόμενος από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων μαζί με άλλους αξκούς και στρτες, όπως βεβαιώνει το σχετικό «ενσφράγιστον τούτο γράμμα» του Πατριάρχου Ιεροσολύμων.

Προάγεται σε Υπολοχαγό (Υπλγο), διατελεί διοικητής λόχου τυφεκιοφόρων και αργότερα διοικητής ουλαμού τεθωρακισμένων οχημάτων εφόδου Carriers, τα οποία κινητοποιεί με αυτενέργεια και πρωτοβουλία του και διασώζει το τάγμα του από βεβαία διάλυση κατά τα στασιαστικά κινήματα τόσο της Ιης Ταξιαρχίας, όσο και της ΙΙας Ταξιαρχίας.

Μετατίθεται στην συγκροτούμενη με απόφαση της Ελληνικής κυβέρνησης στο Ινσαρίγιε του Λιβάνου, ΙΙΙη Ελληνική Ορεινή Ταξιαρχία (ΙΙΙη ΕΟΤ), η οποία συγκροτείται από επιλεγμένους αξκούς και οπλίτες με βάση τις μονάδες της ΙΙας Ταξιαρχίας, καθώς και αυτές που δεν είχαν διαλυθεί από τα προαναφερθέντα στασιαστικά κινήματα. Έτσι προκύπτει μια νέα Ταξιαρχία ορεινής συνθέσεως, με Δκτή τον τότε Σχη (ΠΖ) Θρασύβουλο Τσακαλώτο, υπό την εποπτεία της 9ης Βρετανικής Στρατιάς..

Η ΙΙΙη Ελληνική Ορεινή Ταξιαρχία (ΙΙΙη ΕΟΤ), εκπαιδεύεται σε αντικείμενα ορεινού αγώνα στο Κέντρο Εκπαίδευσης Ορεινού Αγώνα (ΚΕΟΑ), στην Τρίπολη του Λιβάνου και προορίζεται να συμμετέχει στις επιχειρήσεις των συμμάχων στην Ιταλία.

Την προόριζαν δε, να εισέλθει 1η των συμμαχικών δυνάμεων στην Ρώμη, ώστε να αποδώσουν ηθική δικαίωση στον ελληνικό λαό και την γενναιότητα με την οποία αντιτάχθηκε στο φασισμό, τον ναζισμό και τις δυνάμεις του Άξονα.

Η ΙΙΙη ΕΟΤ, μετά τις επιχειρήσεις στην Β. Αφρική, μεταφέρεται με πλοία στην Ιταλία και τίθεται υπό τις διαταγές της 5ης Καναδικής Μεραρχίας, μαζί με άλλες συμμαχικές (Καναδικές και Νεοζηλανδικές) δυνάμεις, υπό την διοίκηση του Αντιστρατήγου Sir Bernard Freyberg V.C. Η ΙΙΙη ΕΟΤ αντικαθιστά 3η Καναδική Ταξιαρχία, καλύπτει το δεξιό πλευρό της 1ης Καναδικής Μεραρχίας και λαμβάνει μέρος στην περιώνυμη μάχη του Ρίμινι, κατά την οποία εισέρχεται 1η και καταλαμβάνει την ομώνυμη πόλη, παρά την σφοδρότητα αντίστασης των Γερμανών. Την 8η προς 9η Σεπ 1944 στην περιοχή Σάντα Ρόζας Ριτσιόνε του Ρίμινι, ο Υπλγος (ΠΖ) Αρτέμιος Κολομβάκης, είναι ο 1ος τραυματίας αξκός της ΙΙΙης ΕΟΤ στην περίφημη μάχη, από την οποία προήλθε και η σύνθετη ονομασία της Ταξιαρχίας «ΙΙΙη ΕΟΤ–ΡΙΜΙΝΙ» ή «Ταξιαρχία ΡΙΜΙΝΙ». Προτείνεται για προαγωγή επ’ ανδραγαθία και του απονέμεται για 2η φορά το Χρυσούν Αριστείον Ανδρείας, «διότι επεδείξατο θάρρος και αυτοθυσίαν διατηρήσας την θέσιν του παρά τας απωλείας, τον ισχυρό καταιγισμό του εχθρικού πυρός και τον τραυματισμό του» και το Μετάλλιον Εξαιρέτων Πράξεων, «διότι υπηρετών ει την ΙΙΙη ΕΟΤ από της συγκροτήσεώς της, έλαβε μέρος εις άπασας τας επιχειρήσεις της, συμβάλλων αποτελεσματικά εις την επιτυχήν έκβασιν τούτων».

Χαρακτηριστική είναι η μνεία που κάνει στην ειδική ημερησία διαταγή του, ο διοικητής της 2ης Νεοζηλανδικής Μεραρχίας KIA ORA KATOA Αντιστράτηγος Sir Bernard Freyberg V.C. (Μπέρναντ Φράιμπεργκ Δκτής συμμαχικών δυνάμεων κατά την μάχη της Κρήτης) που συμμετέχει στην μάχη.

 

Ιδιαίτερα αναφέρει «το αξιόμαχο, τη γενναιότητα και τα κατορθώματα των μαχητών της ΙΙΙης ΕΟΤ, καθώς και την αιώνια εκτίμηση και εγκάρδιες ευχές για τους Έλληνες μαχητές της ελευθερίας», την οποία «αντλεί από τα αμοιβαία αισθήματα θαυμασμού και φιλίας, τα οποία εγεννήθησαν εις τα πεδία των μαχών της Ελλάδος, της Κρήτης, του Ελ Αλαμέιν και της Ιταλίας, εις τα οποία υπήρξα διοικητής σας». Η ανωτέρω ημερησία διαταγή επιδίδεται ιδιόχειρα ενυπόγραφη και ονομαστικά εις ένα έκαστο των Αξκών της ΙΙΙης ΕΟΤ.

Κατά την επιστροφή στην ελεύθερη πλέον Ελλάδα, βρίσκεται αντιμέτωπος με αντίξοες καταστάσεις λόγω προβλημάτων υγείας από τον τραυματισμό του και του εμφύλιου πολέμου που ακολούθησε.

 


Η διάλυση της ΙΙΙης ΕΟΤ τον φέρνει να υπηρετεί στο 509 Τάγμα Πεζικού (ΤΠ) της 22ας Ταξιαρχίας, προάγεται στο βαθμό του Λοχαγού (Λγου) και συμμετέχει στις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στα όρη Χάσια – Αντιχάσια – Καμβούνια – Πιέρια, όπου για άλλη μια φορά διακρίνεται, τόσο ο ίδιος όσο και τα τμήματα που διοικεί. Για τις «ηρωικές προσπάθειές του επί του πεδίου της μάχης» του απονέμεται για 2η φορά ο Πολεμικός Σταυρός Γ’ Τάξεως.

Οι παρατεταμένες προσπάθειές του σε συνδυασμό με τις κακουχίες των μαχών έχουν καταβάλλει την υγεία του και μετά από πολυετή υπηρεσία σε μάχιμες μονάδες της 1ης γραμμής, προάγεται στον βαθμό του Ταγματάρχη (Τχη).

 

Υπηρετεί στο 621 Τ.Α.Γ.Σ. και τα Κ.Β.Ε. και Κ.Ε.Ν. Ηρακλείου και Τριπόλεως, όπου συγκροτούνται μονάδες του Ελληνικού Στρατού (ΕΣ).

Για «τας προσφερθείσας εν τω κύκλω των ενεργειών του αξιολόγους υπηρεσίας προς την πατρίδα» του απονέμονται το Μετάλλιον Στρατιωτικής Αξίας Δ’ Τάξεως, το Αναμνηστικό Μετάλλιον Εκστρατείας 1940 – 41, το Αναμνηστικό Μετάλλιο Εκστρατείας 1941 – 45, καθώς και ο Χρυσούς Σταυρός του Γεωργίου του Α’ μετά ξιφών.

Την 03 Μαρτίου 1949 τοποθετείται Υποδιοικητής (Υδκτής) στο 596 Τάγμα Πεζικού (596 ΤΠ), το οποίο πρωταγωνιστεί στις επιχειρήσεις στην περιοχή του όρους Γράμμου.

Αξιοσημείωτο είναι ότι το 596 ΤΠ απεκαλείτο και «Τάγμα Ανανηψάντων», διότι είχε επανδρωθεί από πρώην Κομμουνιστές, αλλά και άλλους πολλούς στρατευμένους δημοκρατικών φρονημάτων και πεποιθήσεων, είτε συκοφαντηθέντες, είτε εξορισθέντες ή κρατούμενους λόγω των πολιτικών τους πεποιθήσεων, αλλά και «παραπλανηθέντες και μετανοήσαντες» για τις επιλογές – πράξεις τους και είχαν καταταγεί εθελοντικά στον Ελληνικό Στρατό. Όσοι Αξιωματικοί υπηρέτησαν σε αυτό το Τάγμα διηγούνται μέχρι και σήμερα ότι, δεν συνάντησαν ποτέ άλλοτε καλύτερους Στρατιώτες. Επισημαίνεται ότι, η πλειονότης των οπλιτών του τάγματος ήταν τουλάχιστον απόφοιτοι Γυμνασίου και πολλοί απόφοιτοι Πανεπιστημιακών σχολών, πράγμα που διατύπωσε κι επιβεβαίωσε ο εν ζωή Αντγος ε.α. Γκίκας Σωτήριος, τότε Ανθυπολοχαγός και Υπολοχαγός (ΠΖ), ο οποίος υπηρετούσε στο 596 ΤΠ, από την ημέρα της συγκρότησής του, αρχικά ως διμοιρίτης και στη συνέχεια ως διοικητής λόχου Τ/φ.

Η συγκρότηση του 596 ΤΠ ήταν εξαιρετική, καθότι διέθετε 4 Λόχους Μάχης με βαρύ οπλισμό (2 οπλοπολυβόλα ανά ομάδα μάχης και ένα πολυβόλο σε κάθε διμοιρία του Λόχου), και 1 Λόχο Διοικήσεως. Ο οπλισμός που διέθετε το τάγμα ήταν μεγάλο μέρος από λάφυρα του πολέμου, η δε μαχητική του ικανότητα ήταν εξαιρετική, αφενός λόγω συγκρότησης και εξοπλισμού, κι αφετέρου λόγω ενσυνείδητης πειθαρχίας, ηθικού, σύμπνοιας και αλληλεγγύης μεταξύ των ανδρών του, αξιωματικών και οπλιτών.

Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι, στρατιώτης ο οποίος στο παρελθόν είχε στρατολογηθεί στον ΕΑΜ – ΕΛΑΣ, τον ακολουθούσε παντού οικειοθελώς φέροντας το οπλοπολυβόλο του για να προστατεύει την ακεραιότητα της ζωής του. Είχε δε διαμηνύσει στους πρώην συντρόφους του, ότι θα τον έβρισκαν κι εκείνο αντιμέτωπό τους εάν τολμούσαν να επιβουλευτούν την ζωή του Τχη (ΠΖ) Κολομβάκη Αρτεμίου.

 

Η μακροχρόνια διάρκεια των πολέμων (Αλβανίας – Κατοχής – Μ. Ανατολής – εμφυλίου αλληλοσπαραγμού), έχει επιφέρει κόπωση και αγανάκτηση λαού και στρατού. Εξ αιτίας τούτου, πολλοί ζητούν να στρατολογηθούν προκειμένου να τερματισθεί ο εμφύλιος.
Ο Τχης (ΠΖ) Κολομβάκης Αρτέμιος, ευρισκόμενος πάντα επικεφαλής των κλιμακίων 1ης γραμμής, «επιδεικνύει αδάμαστο θάρρος, γενναιότητα, ψυχικό σθένος και επιθετικό πνεύμα, παρέχων εαυτόν ως παράδειγμα, κατορθώσας να διατηρήσει εις υψηλόν επίπεδον το ηθικόν των ανδρών του μεθ’ ων είχεν πλήρην ψυχικόν σύνδεσμον και υπεραγαπάτο, ανεξαρτήτως των πολιτικών τους πεποιθήσεων», όπως αναγράφεται στις «διαδοχικές σημειώσεις» του αλλά και το αρχείο της μεραρχίας.

 

Την 30η Απριλίου 1949, ο Τχης (ΠΖ) Κολομβάκης Αρτέμιος ευρισκόμενος επικεφαλής διλοχίας κατά την διάρκεια σφοδρών συγκρούσεων στην περιοχή Πύργος Γράμμου και επί των υψωμάτων 1644 – Ταμπούρια – Νιάσα – Προφήτης Ηλίας Μυροβλύτης, τραυματίζεται σοβαρά στο θώρακα από θραύσματα βλήματος όλμου των αντιπάλων, το οποίο πέφτει και εκρήγνυται μέσα στο όρυγμα που εκείνος βρίσκεται.

Οριακό σημείο πλέον για την διάσωση και επιβίωσή του αποτελεί η ιδιαίτερη αγάπη των υφισταμένων του και των στρατιωτών του.

 

 
Από υψόμετρο 1700 περίπου μέτρων τον μεταφέρουν στα χέρια με φορείο στο ορεινό χειρουργείο της Ταξιαρχίας στην περιοχή του Νεστορίου, όπου φθάνει με ακατάσχετη αιμορραγία και 2 αρτηριακή πίεση.

Η ανάρρωσή του επιτυγχάνεται μετά από πολλαπλές χειρουργικές επεμβάσεις και νοσηλεία στα στρατιωτικά νοσοκομεία. «Δια την ηρωικήν και μέχρι αυτοθυσίας προσπάθειάν επί του πεδίου της μάχης εν τη ενασκήσει των καθηκόντων του, υπερβαίνουσα κατά πολύ την εκτέλεση του καλώς νοουμένου καθήκοντος» του απονέμεται για 3η φορά το Χρυσούν Αριστείον Ανδρείας, καθώς και για 3η φορά ο Πολεμικός Σταυρός Γ’ Τάξεως.

 

Η σοβαρότητα των πολλαπλών τραυματισμών του σε συνδυασμό με τις κακουχίες μιας 10ετίας στα πεδία των μαχών, έχει ήδη κλονίσει σοβαρά την υγεία του, διαμορφώνοντας ποσοστό αναπηρίας σε 69% «εξ αιτίας πολεμικών τραυμάτων», όπως γνωματεύει η Ανωτάτη του Στρατού Υγειονομική Επιτροπή (ΑΣΥΕ).

Μετατάσσεται στην (τιμητική) κατηγορία των Αξιωματικών Πολεμικής Διαθεσιμότητος (ΠΔ), οι οποίοι προάγονται κανονικά και παραμένουν εφ’ όρου ζωής μόνιμοι αξκοί, διατηρώντας όλα τα προνόμια των εν ενεργεία αξκών.

Για την «συνολική προσφορά του προς την πατρίδα» του απονέμονται ο Χρυσός Σταυρός του Τάγματος του Φοίνικα και ο Ταξιάρχης του Τάγματος του Φοίνικα και «για την συμμετοχή του στην Εθνική Αντίσταση 1941 – 45 με τις Ελληνικές Δυνάμεις της Μ. Ανατολής» του απονέμεται το Μετάλλιο Εθνικής Αντίστασης 1941 – 45. Η στρατιωτική υπηρεσία τον προάγει κανονικά μέχρι και τον βαθμό του Ταξιάρχου ΠΔ.

 

Ανατρέχοντας στα αρχεία του ΓΕΣ και αντλώντας στοιχεία για την προσωπικότητα και τον χαρακτήρα του από τις ιδιόχειρες «διαδοχικές σημειώσεις» των διοικητών του, συνοπτικά αναφέρονται τα ακόλουθα: «Σεμνός, ηθικός, τίμιος, αξιοπρεπής και φιλότιμος, άξιος εμπιστοσύνης, ήρεμος και ψύχραιμος, αμερόληπτος και δίκαιος, ευθύς, ειλικρινής και αντικειμενικός».

Με ιδιαίτερη έμφαση αναφέρουν ότι : «Ανέλαβε με ζέσιν και ζήλον τα καθήκοντα που του ανετέθησαν, πλήρης ενθουσιασμού και πίστεως εις τη νίκη, επέδειξεν εξαιρετικόν θάρρος, καρτερίαν, ψυχραιμίαν, οξύτητα τακτικής αντίληψης παρακολουθών αγρύπνως ημέρα και νύκτα τις κινήσεις του εχθρού. Έφερεν εις πέρας μετά μαθηματικής ακριβείας όλας τας ανατεθείσας εις αυτόν αποστολάς, επιδείξας αξιέπαινον πρωτοβουλίαν και αυτοθυσίαν. Τον χαρακτηρίζει ευρύτητα πνεύματος και πληρότητα επαγγελματικής κατάρτισης με έμφαση στα νέα όπλα και τεχνολογία».

Χαρακτηριστικά επισημαίνονται: «Το αδάμαστο θάρρος του, δίδων το παράδειγμα και αψηφών τους πολλαπλούς κινδύνους κατά την μάχη, η αποφασιστικότητα και η σταθερότητα των αποφάσεών του», με αποκορύφωμα την «Εξαίρετον συμπεριφοράν, αδιάλειπτη μέριμνα και ενδιαφέρον του για το προσωπικό που διοικεί ανεξάρτητα από τις πολιτικές του πεποιθήσεις», καθώς και «Η ιδιαίτερη αγάπη με την οποία περιβάλλεται από τους στρατιώτες του». Επιστέγασμα αυτών είναι: «Το κύρος, η έμφυτη διοικητική ικανότητα συνδυασμένη με τους ισχυρούς ψυχικούς δεσμούς που αναπτύσσει τόσο με τους υφισταμένους όσο και τους προϊσταμένους του, προσηλωμένος απόλυτα εις τα στρατιωτικά του καθήκοντα μη επηρεαζόμενος από τις πολιτικές τους πεποιθήσεις» και ότι «Είναι ιδιαίτερα αγαπητός εις τους συναδέλφους του».

Για τις προσφερθείσες υπηρεσίες του προς την πατρίδα και την πολεμική του δράση, σε πολλές περιπτώσεις «υπερβαίνουσα κατά πολύ αυτήν του καλώς νοουμένου καθήκοντος», τιμήθηκε με πολλές τιμητικές διακρίσεις, παράσημα και μετάλλια, κάποια από τα οποία δεν έφερε συνολικά στις φωτογραφίες που αργότερα έβγαλε, γιατί είχαν χαθεί, κάτω από τις αντίξοες συνθήκες και μετακινήσεις εν μέσω πολέμου που πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής του. Αυτά (όχι όλα) όπως μέχρι σήμερα ευρέθησαν είναι:

• Ταξιάρχης του Τάγματος του Φοίνικα
• Χρυσό  Αριστείο  Ανδρείας     –    (3 φορές)
• Χρυσός Σταυρός του Τάγματος του Φοίνικα
• Χρυσός Σταυρός του Γεωργίου του Α’ μετά ξιφών
• Αργυρός Σταυρός του Γεωργίου του Α’ μετά ξιφών
• Πολεμικός Σταυρός Γ’ Τάξεως  –  (3 φορές)
• Μετάλλιο Στρατιωτικής Αξίας  -   (2 φορές)
• Μετάλλιο Εξαιρέτων Πράξεων  -  (2 φορές)
• Μετάλλιο Πολέμου 1940 – 41
• Μετάλλιο Εκστρατείας 1941 – 44 Μ. Ανατολής & Ιταλίας
• Μετάλλιο Εθνικής Αντίστασης 1941 – 45
• Χρυσός Σταυρός του Αποστόλου & Ευαγγελιστή Μάρκου του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας & πάσης Αφρικής
• Προτάσεις προαγωγής επ’ ανδραγαθία για την επί του πεδίου της μάχης δράση του   -   (2 φορές).
• Γραπτά συγχαρητήρια για την απόδοσή του επί των προπαρασκευαστικών εργασιών οχυρώσεως του Ελληνο-Αλβανικού τομέα την περίοδο 1939.
• Αναμνηστικό Δίπλωμα της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων (ΣΣΕ).

Στην δύσκολη περίοδο των 10ετιών ’50 & ’60 που ακολουθεί, συμπαραστέκεται στην υπόλοιπη οικογένεια του, η οποία λίγο πριν την λήξη του εμφυλίου πολέμου (Αύγουστο 1949), δεδομένου ότι έχει ήδη χάσει τον μεγαλύτερο αδελφό του Ταξίαρχο (ΠΖ) Γεώργιο Ι. Κολομβάκη, «φονευθέντα στην εκτέλεση του καθήκοντος» (από έκρηξη νάρκης) στην περιοχή της Κατερίνης, προς τιμήν του οποίου δίδεται η ονομασία σε στρατόπεδο της περιοχής, καθώς και σε μικρή πλατεία της πόλης της Κατερίνης.

 

Χαρακτηριστική υπήρξε η αγάπη και φροντίδα με την οποία περιέβαλλε, την ανατροφή και σπουδές του μόλις δύο ετών ανήλικου ορφανού ανιψιού του Γιάννη, ο οποίος αριστεύει και μεταβαίνει στην Ν. Υόρκη, όπου σπουδάζει αρχιτέκτων.

Η παρουσία, βοήθεια και συμπαράσταση του σε πληθώρα περιπτώσεων, προς το οικογενειακό, αλλά και το φιλικό του περιβάλλον, υπήρξε καταλυτική σε κάθε περίπτωση. Πρόθυμα και αγόγγυστα προσέφερε πάντοτε με ενδιαφέρον και αγάπη, οποιαδήποτε βοήθεια ή συμβουλή του εζητείτο.

Η βοήθεια και συμπαράσταση του αγκαλιάζει τον αδελφό του Ευστράτιο Κολομβάκη, ο οποίος έχει παραμείνει στη Σκλαβοπούλα Χανίων. Η σύμπνοια, συνέργεια και αλληλεγγύη των δύο αδελφών, επιφέρει σημαντική πρόοδο στην οικογένεια.

Παρά τις δυσκολίες της εποχής, με μόνο εφόδιο την αγάπη του για τον τόπο του, με σύμμαχο το κύρος και τις γνωριμίες του, συμπαρίσταται αποτελεσματικά στις προσπάθειες των συγχωριανών και συν-επαρχιωτών του, στην εξυπηρέτηση και επίλυση θεμάτων ή υποδομών μείζονος σημασίας για την τοπική κοινωνία, όχι μόνο της γενέτειρας του (Σκλαβοπούλας), αλλά και των γειτονικών χωριών.

Καθοριστικός παράγοντας και ίσως παράδειγμα υπήρξε ο ίδιος, για να γίνουν αξκοί, οι δύο ανιψιοί του (γιοί της μεγαλύτερης αδελφής του Αργυρώς Γ. Μαράκη), Ταξίαρχος (ΕΜ) Ανδρέας Γ. Μαράκης και Ταξίαρχος (ΔΒ) Παναγιώτης Γ. Μαράκης, από τον γειτονικό στην Σκλαβοπούλα, Αζογυρέ Πελεκάνου Χανίων.

Η αγάπη και το πατρικό ενδιαφέρον του παραμένει ανεξάντλητο για όλα τα μέλη της οικογενείας του και σε τέτοιο βαθμό, ώστε σε κάθε περίπτωση όλοι να ζητούν την συμβουλευτική καθοδήγησή του.

Ο χαρακτήρας και το ήθος του, σε συνδυασμό με το δημοκρατικό φρόνημα και συνείδηση του, εκδήλωσαν την αντίθεση, περιφρόνηση και αποστροφή του από πρόσωπα και πρακτικές του δικτατορικού καθεστώτος 1967 – 1974, λόγος για τον οποίο τίθεται υπό στενή παρακολούθηση από την ΚΥΠ και την Αστυνομία. Ο φόβος ενδεχόμενης αντίδρασης που εδύνατο να προκαλέσει πιθανή επιρροή του σε πρόσωπα ή κοινωνικές ομάδες, δημιουργεί διαρκή ανησυχία σε «παράγοντες του καθεστώτος», οι οποίοι εφρόντιζαν με διάφορους τρόπους να κάνουν «αισθητή την παρουσία τους».

Από το γάμο του με τη Μαρία Φουρναράκη, απέκτησε ένα γιό τον Ιωάννη αξιωματικό [Ταξίαρχο (ΕΠ) ε.α.] – μηχανικό δικτύων Η/Υ, και δύο κόρες την Ελευθερία (μαθηματικό – δημ. υπάλληλο) και την Αγγελική (οικονομολόγο – ιδ. υπάλληλο).

Λόγω σπουδών των παιδιών του, μετοίκησε οικογενειακώς στην Αθήνα και εγκαταστάθηκε στον Δήμο Παπάγου, όπου και διήνυσε την τελευταία περίοδο της ζωής του.

Δεν έπαψε ποτέ να αγαπά χωρίς όρια τον τόπο του και τα Χανιά, τα οποία συνήθιζε να επισκέπτεται συχνά.

Απεβίωσε την 02/07/1992 στην Αθήνα, νικημένος στη μάχη με την επάρατη νόσο και ετάφη με τιμές εν ενεργεία ανωτάτου αξιωματικού στο κοιμητήριο του Δήμου Παπάγου.

Η μορφή του θα παραμένει ανεξίτηλα χαραγμένη στις καρδιές μας, καθώς και στο πάνθεον των ηρώων της νεώτερης ιστορίας μας, «ένθα οι δίκαιοι αναπαύονται».

 
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Αντίγραφο Φύλλου Μητρώου (ΑΦΜ) Ταξχου ΠΔ Κολομβάκη Αρτεμίου ΓΕΣ/Υπηρεσία Στρατιωτικών Αρχείων (ΥΣΑ).
2. Αντίγραφο Ατομικού Φακέλου Ταξχου ΠΔ Κολομβάκη Αρτεμίου ΓΕΣ/Υπηρεσία Στρατιωτικών Αρχείων (ΥΣΑ).
3. Προσωπικό Αρχείο Ταξχου ΠΔ Κολομβάκη Αρτεμίου      (παράσημα – μετάλλια – διπλώματα – έγγραφα – φωτογραφίες κλπ).
4. Ιστορικό Αφιέρωμα για το Έπος του 1940      ΓΕΕΘΑ/Ιστορικά Αφιερώματα
http://www.geetha.mil.gr/index.asp?a_id=2829
5. Ιστορικό Αφιέρωμα στη Μάχη του Ρίμινι και στη Δράση της 3ης Ελληνικής Ορεινής Ταξιαρχίας (ΙΙΙης ΕΟΤ)                     ΓΕΕΘΑ/Ιστορικά Αφιερώματα
http://www.geetha.mil.gr/index.asp?a_id=2894
6. «Ελληνικός Στρατός στη Μέση Ανατολή» (Ελ Αλαμέιν – Ρίμινι – Αιγαίο), Αθήνα 1996,ΓΕΣ/Δνση Ιστορίας Στρατού (ΔΙΣ)            (Σελ. 110 - 143).
7. Ιστορία της Κρήτης, Βασιλείου Ψιλάκη εκδόσεις Μινώταυρος, τόμος Γ’, σελ. 1875