Γράφει ο
Κώστας Μαργαρίτης

Η Ελλάδα της επόμενης πενταετίας οφείλει να είναι μια σύγχρονη, λειτουργική και πάνω από όλα καινοτόμα χώρα. Να μπορεί να ανταποκριθεί στις προκλήσεις και να είναι έτοιμη να υποδεχτεί επενδύσεις.

Τα πολιτικά κόμματα οφείλουν να αντιληφθούν ότι ο ρόλος τους άλλαξε και καλούνται να συνεργαστούν για τη μοντέρνα Ελλάδα.

Ο παγκόσμιος ανταγωνισμός εντείνεται και η Ευρώπη πρέπει να αυξήσει την ικανότητά της για καινοτομία και ανάληψη κινδύνων, προκειμένου να ανταποκριθεί στον ανταγωνισμό σε μια αγορά που διέπεται όλο και περισσότερο από νέες τεχνολογίες. Γι' αυτόν τον λόγο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή  θεσπίζει ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας (ΕΣΚ) με σκοπό να μετατρέψει τις επιστημονικές ανακαλύψεις της Ευρώπης σε επιχειρήσεις που μπορούν να επεκτείνονται ταχύτερα. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας, το οποίο βρίσκεται σήμερα σε πιλοτική φάση, θα γίνει πραγματικότητα από το 2021, στο πλαίσιο του επόμενου προγράμματος έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ «Ορίζων Ευρώπη».

Ο Κάρλος Μοέδας, Επίτροπος αρμόδιος για θέματα έρευνας, επιστήμης και καινοτομίας, δήλωσε σχετικά: «Με τη χρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας δεν μοιράζουμε απλώς χρήματα. Δημιουργούμε ένα ολόκληρο σύστημα καινοτομίας για να τεθεί η Ευρώπη στην πρώτη γραμμή της καινοτομίας και στρατηγικών τεχνολογιών που θα διαμορφώσουν το μέλλον μας, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η βιοτεχνολογία και η ενέργεια μηδενικών εκπομπών. Πρέπει να επικεντρωθούμε στις ανάγκες των φορέων καινοτομίας, οι οποίοι θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας, θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά μας σε παγκόσμιο επίπεδο και θα βελτιώσουν την καθημερινή μας ζωή.»

Η Επιτροπή δρομολόγησε το 2017 την πιλοτική φάση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας, καθιερώνοντας ανοιχτούς διαγωνισμούς και προσωπικές συνεντεύξεις για τον εντοπισμό και τη χρηματοδότηση των πλέον καινοτόμων νεοφυών επιχειρήσεων και ΜΜΕ της Ευρώπης. Έκτοτε, 1276 ιδιαίτερα καινοτόμα έργα έχουν λάβει συνολική χρηματοδότηση άνω των 730 εκατ. ευρώ.

Η ΕΕ ανακοίνωσε  σημαντικά βήματα για να ενταθούν οι προσπάθειες κατά τα επόμενα δύο έτη της πιλοτικής φάσης του ΕΣΚ:

• Πάνω από 2 δις ευρώ χρηματοδότηση  για την περίοδο 2019-2020, που θα καλύπτει την αλυσίδα καινοτομίας: έργα «ανίχνευσης» για τη στήριξη προηγμένων τεχνολογιών και χρηματοδότηση «επιτάχυνσης»  για τη στήριξη της ανάπτυξης νεοφυών επιχειρήσεων και ΜΜΕ και την ενίσχυση των καινοτομιών τους, έως το στάδιο κατά το οποίο θα μπορούν να προσελκύσουν ιδιωτικές επενδύσεις (θα ανοίξει τον Ιούνιο). Στο πλαίσιο της χρηματοδότησης «επιτάχυνσης», οι εταιρείες θα έχουν πρόσβαση σε μεικτή χρηματοδότηση (επιχορηγήσεις και επενδύσεις σε ίδια κεφάλαια) ύψους έως 15 εκατ. ευρώ.
• Η Επιτροπή θα διορίσει 15 έως 20 πρωτοπόρους της καινοτομίας για την κατάρτιση συμβουλευτικής ομάδας του ΕΣΚ που θα επιβλέπει την πιλοτική φάση του ΕΣΚ, την προετοιμασία του μελλοντικού ΕΣΚ και την προάσπιση του ΕΣΚ σε παγκόσμιο επίπεδο.
• Η Επιτροπή θα προσλάβει μια πρώτη ομάδα «διαχειριστών προγραμμάτων» με σημαντική εμπειρογνωμοσύνη στις νέες τεχνολογίες για την παροχή πλήρους, πρακτικής υποστήριξης για τα έργα.
• Επίσης, η Επιτροπή ανακοινώνει 68 πρόσθετες νεοφυείς επιχειρήσεις και ΜΜΕ που επιλέχθηκαν για συνολική χρηματοδότηση 120 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της τρέχουσας πιλοτικής φάσης του ΕΣΚ. Πρόκειται μεταξύ άλλων για εταιρείες που αναπτύσσουν τεχνολογία blockchain για διαδικτυακές πληρωμές, νέες ενεργειακά αποδοτικές οθόνες, καθώς και μια λύση για την καταπολέμηση του κυκλοφοριακού θορύβου.
•  Δεδομένης της αυξανόμενης οικονομικής σημασίας της ρηξικέλευθης και ανατρεπτικής καινοτομίας και με βάση την πρώιμη επιτυχία της πιλοτικής φάσης του ΕΣΚ, η Επιτροπή πρότεινε να διατεθούν στο ΕΣΚ 10 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» για τη χρηματοδότηση της έρευνας και της καινοτομίας της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027.

Ουσιαστικές πρωτοβουλίες που θα έπρεπε να είχαν αναληφθεί πολύ νωρίτερα. Οι επικείμενες ευρωεκλογές και η ανισότητα μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, επιταχύνουν τις διαδικασίες και διευκολύνουν τέτοιες δράσεις.

Η Ελλάδα οφείλει να είναι μέσα στο «σκληρό πυρήνα» τέτοιων ενεργειών. Να αξιοποιηθούν οι καταλληλότεροι και να διεκδικήσουμε το μερίδιο που μας αναλογεί. Οι προκλήσεις είναι μπροστά μας.