Του Μπουράκ Μπεκντίλ*

Οι αισιόδοξοι ήταν αισιόδοξοι ότι η αναγκαστική αποχώρηση του πρώην Πρωθυπουργός της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου το Μάιο και η αντικατάστασή του με τον πραγματιστική Μπιναλί Γιλντιρίμ θα επανακαθόριζε τη σουνίτικη Ισλαμική βάση της εξωτερικής ( και εγχώριας) πολιτικής της Τουρκίας. Αυτός ο αρθρογράφος εξέφρασε την ελπίδα ότι οι αισιόδοξοι είχαν δίκιο, αλλά προέβλεψε ότι δεν θα είχαν. Αποκαλέστε το αυτό τυφλή πίστη στους πολιτικούς κώδικες του Προέδρου Ρεσέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Οι αισιόδοξοι έγιναν πιο αισιόδοξοι μετά την απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου όταν ο κ Ερντογάν έδειξε σημάδια λιγότερης πόλωσης και η περισσότερη συμφιλιωτική  (και συχνά, ακόμη, συμπαθητική) πολιτική γλώσσα του κ. Γιλτιρίμ χαλάρωσε εντάσεις που είχαν συσσωρευτεί τα τελευταία 14 χρόνια. Ελάχιστα όμως, εάν όχι καθόλου, φαίνεται να έχουν αλλάξει από την αλλαγή της φρουράς στη θέση του Πρωθυπουργού.

Ο Πρόεδρος Ερντογάν έχει ένα σοβαρό θρησκευτικο- πολιτικό πρόβλημα με το στάτους της Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένων των συνόρων της. Την περασμένη εβδομάδα, έκανε απροκάλυπτα ρεβιζιονιστικές δηλώσεις, συμπεριλαμβανομένου του ότι  «η Τουρκία δεν δέχτηκε  οικειοθελώς τα σημερινά της σύνορα», με περαιτέρω εμπλοκή της αυτοδίκαιης επιθυμίας του να αλλάξει τα σύνορα: «Δεν μπορούμε να δράσουμε κατά το έτος 2016 με την ψυχολογία του 1923. Το να εμμένεις [στα σύνορα που έγιναν αποδεχτά το 1923] είναι η μεγαλύτερη αδικία που θα κάμεις στη χώρα και στο έθνος».

Ο ίδιος δεν εξήγησε πώς σκοπεύει να διορθώσει τη «μεγαλύτερη αδικία»  (θυμηθείτε πόσο συχνά ο κ Νταβούτογλου έκανε λόγο για «διόρθωση του λάθους ροής της ιστορίας;») που από το 1923 αφήνει τα σύνορα της Τουρκίας να παραμένουν εκεί που είναι σήμερα. Χρωστάει στο έθνος του καθώς και στα ενδιαφερόμενα έθνη μια τίμια εξήγηση: Πρώτον, μήπως νομίζει ότι τα επηρεαζόμενα έθνη θα σκεφτούν ότι είναι απόλυτα σωστός και θα του παραδώσουν ορισμένα από τα εδάφη τους προς την Τουρκία σε μια νέα συμφωνία συνόρων;

Αν όχι, και φυσικά δεν θα το πράξουν, πώς σκοπεύει να κάνει τα σύνορα της Τουρκίας «πιο δίκαια;» Με στρατιωτικά μέσα; Είναι γι’ αυτό που ο κ Ερντογάν  τα τελευταία χρόνια ενεθάρρυνε  το στρατιωτικό κατεστημένο για εγχώρια ανάπτυξη επιθετικών βλημάτων με εμβέλεια έως και 3000 χιλιομέτρων; Με τέτοια στρατιωτικά παιχνίδια στο τουρκικό αποθεματικό, νομίζει ότι μπορεί να επανασχεδιάσει χάρτες γειτνίαση της Τουρκίας;

Μια πιο πιθανή εξήγηση θα μπορούσε να είναι ότι ο κ Ερντογάν γνωρίζει πολύ καλά ότι ο ίδιος και οι πολιτικές και στρατιωτικές δυνάμεις της χώρας δεν μπορούν να αλλάξουν  οποιαδήποτε σύνορα θέλει να αλλάξει (παρόλο που είναι πολύ πιθανό να θέλει ειλικρινά να τα αλλάξει), αλλά του αρέσει να μιλά γι αυτά για χάρη της ελκυστικότητας που αυτό έχει  στις τεταμένες ψυχές των Τούρκων που έχουν χάσει μια αυτοκρατορία πριν από έναν αιώνα. Αυτό μπορεί να είναι μια λογική εξήγηση, αλλά δεν κάνει τις προθέσεις του κυρίου Ερντογάν εντελώς ειρηνικές σε μια περιοχή περισσότερο γνωστή για την αναταραχή και τη βία.

Οι Τούρκοι (και, σε μικρότερο βαθμό, οι γείτονές τους) έχουν υποφέρει περισσότερο από αρκετά από τις ατέλειωτες επιθυμίες τους Τούρκους ισλαμιστές να Οθωμανοποιήσουν τις περιφερειακές πολιτικές «από την Παλαιστίνη μέχρι τη Σιβηρία.» Ο κ Ερντογάν δεν καταλαβαίνει ότι περαιτέρω προσπάθειες να οθωμανοποιήσει εδάφη που αρνούνται να οθωμανοποιηθούν δεν θα λειτουργήσει, αλλά αντίθετα θα μπορούσε θα προσθέτουν στο τίμημα που η  Τουρκία θα είχε να πληρώσει.Ο κ Ερντογάν μπορεί να είναι σωστός στη σκέψη ότι έχει ένα ανεπίσημο στρατό δεκάδων εκατομμυρίων Τούρκων που είναι έτοιμοι να σκοτώσουν ή να πεθάνουν γι 'αυτόν. Αλλά αυτός δεν είναι το τρόπος που τον 21ο αιώνα οι χώρες πολεμούν και επιβάλουν νέα σύνορα στους γείτονές τους.

Σε όλα τα νότια, νοτιοανατολικά και ανατολικά σύνορα της Τουρκίας με τη Συρία, το Ιράκ και το Ιράν, τα εκατομμύρια των Κούρδων και των Σιιτών δεν θα εξαφανιστούν εν μία νυκτί, ώστε να βεβαιωθεί ότι η Τούρκοι και Σουνίτες Άραβες γείτονές τους σπεύδουν να δώσουν γη στους νεο-Οθωμανούς. Ούτε οι Έλληνες και οι Βούλγαροι κατά μήκος των δυτικών συνόρων, ή οι Γεωργιανοί στα βορειοανατολικά, θα ξυπνήσουν μια ωραία ανοιξιάτικη μέρα και θα αποφασίσουν να υποστηρίξουν το όνειρο του κυρίου Ερντογάν για «διόρθωση της μεγαλύτερης αδικίας" όσον αφορά τα σύνορά τους με την Τουρκία.

Αλλά αν ο κ Ερντογάν είναι τόσο πρόθυμος για επανασχεδιασμό χαρτών προκειμένου να αναβιώσει τα πρώην οθωμανικά εδάφη, θα μπορούσε πάντα να ξεκινήσει με πιο φιλικά έθνη. Γιατί να μην πρέπει να ζητήσει από τους αγαπητούς του Σαουδικούς φίλους, εάν θα ήθελαν, για άλλη μια φορά, να περιέλθουν κάτω από την νεο-οθωμανική τουρκική σημαία;

 *Αρθρογράφος της τουρκικής εφημερίδας Χουριέτ.

  Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στην HürriyetDailyNews, 26.10.2016