Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των ανέργων στη χώρα μας είναι ότι δεν έχουν πολλές πιθανότητες να βρουν δουλειά προσφεύγοντας στον ΟΑΕΔ. Ο Οργανισμός Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ), μολονότι τυπικά αποτελεί τη βασική οργανωμένη δημόσια δομή αναζήτησης εργασίας στην Ελλάδα, δεν διαθέτει μια βάση δεδομένων με τις κενές θέσεις εργασίας του ιδιωτικού τομέα για τις οποίες ζητούνται εργαζόμενοι. Ανεξαρτήτως δηλαδή των φιλότιμων προσπαθειών των εργασιακών συμβούλων του ΟΑΕΔ, ο ρόλος του αυτή τη στιγμή επικεντρώνεται στα επιδόματα ανεργίας (τα οποία ελάχιστο ποσοστό ανέργων λαμβάνει) και τη διαχείριση των προγραμμάτων προσωρινής/επιδοτούμενης απασχόλησης, τα οποία όμως δεν δίνουν λύση, απλώς ανακυκλώνουν την ανεργία.

Δεν αγνοούμε ότι υπάρχουν ιστορικοί λόγοι γι’ αυτό. Παραδοσιακά στην Ελλάδα η ανεύρεση εργασίας γινόταν με εξωθεσμικούς τρόπους: είτε μέσω των επαφών των φιλικού και συγγενικού περιβάλλοντος, είτε μέσω πολιτικών προσώπων, είτε τις τελευταίες δεκαετίες, μέσω μικρών αγγελιών. Σε μια κοινωνία με όλο και πιο πολύπλοκη δομή όμως, το σύστημα «συγγενείς και φίλοι» έχει πάψει από καιρό να δίνει λύσεις κι ας μη μιλάμε καν για το σύστημα «πολιτικό ρουσφέτι». Κατά συνέπεια, η μόνη επιλογή για τους ανέργους σήμερα είναι η αναζήτηση δουλειάς στις γνωστές εφημερίδες και ιστοσελίδες μικρών αγγελιών. Κίνηση που τις περισσότερες φορές αποδεικνύεται χάσιμο χρόνου, καθώς το 90% και πλέον των δημοσιευμένων αγγελιών είναι ψευδείς ή παραπλανητικές. Και τούτο διότι από τη μεγάλη πλειοψηφία των αγγελιών δεν ζητείται καν εργαζόμενος (αλλά ντίλερ με ποσοστά, «συνεργάτης», «εθελοντής», άμισθος «εργαζόμενος»), είτε έχουν σαν στόχο μόνο τη συλλογή βιογραφικών από τις γνωστές εταιρείες «ανθρώπινου δυναμικού», είτε περιγράφουν ψευδώς το αντικείμενο της δουλειάς (π.χ. ζητείται υπάλληλος γραφείου και η θέση αφορά τηλεφωνικές πωλήσεις). Η κατάσταση αυτή όμως συνεπάγεται για τους ανέργους χάσιμο χρόνου, απώλεια χρημάτων (π.χ. έξοδα μετακίνησης για συνεντεύξεις, «δοκιμαστική» εργασία ή «εκπαίδευση» για την οποία δεν πληρώνονται), αλλά και μεγάλη αποθάρρυνση. Διότι όταν έχεις ταλαιπωρηθεί επί μακρόν με τέτοιου είδους «αγγελίες», χάνεις το κουράγιο σου και παύεις να ψάχνεις για δουλειά.

Θέλουμε να αλλάξει αυτή η κατάσταση και θεωρούμε ότι αυτό μπορεί να γίνει αν οργανωθεί η αναζήτηση της εργασίας με πιο θεσμικό τρόπο, γύρω από τον δημόσιο φορέα ΟΑΕΔ. Τα μέτρα που προτείνουμε ως Επιτροπή είναι:

1. Να γίνει κύρια αποστολή του ΟΑΕΔ η εύρεση εργασίας για τους ανέργους επί της ουσίας και όχι η «ανακύκλωση» της ανεργίας. Είδαμε ότι έχει εγκαινιαστεί από τον ΟΑΕΔ μια «νέα διαδικασία αναζήτησης και επιλογής υποψηφίων για πρόσληψη ανέργων από τις επιχειρήσεις» (σχετ. Δελτίο Τύπου 16/3/2016). Πρόκειται για μια κίνηση θετική, ωστόσο ενέχει το πρόβλημα ότι αφήνει όλη την πρωτοβουλία στον εργοδότη και δεν διασφαλίζει ότι ο ΟΑΕΔ θα μπορεί να δίνει στους ανέργους μια αντιπροσωπευτική και ενημερωμένη λίστα των κενών θέσεων για τις οποίες ζητούνται εργαζόμενοι.

2. Να καταστεί υποχρεωτική για τον εργοδότη η κοινοποίηση στον ΟΑΕΔ της αγγελίας μέσω της οποίας ζητά εργαζόμενο για συγκεκριμένη θέση. Αυτό δεν κοστίζει τίποτε στον εργοδότη, ούτε καν χρόνο (μπορεί να γίνει με ένα απλό e-mail), και επιτρέπει α) στον ΟΑΕΔ να τηρεί και να θέτει ανά πάσα στιγμή στη διάθεση των ανέργων έναν ενημερωμένο κατάλογο των κενών θέσεων για τις οποίες ζητείται προσωπικό, ανά κλάδο, περιοχή κ.λπ. και β) στα δύο μέρη, εργοδότες και ανέργους/υποψήφιους εργαζομένους, να έρχονται σε «επαφή» πιο γρήγορα και πιο αξιόπιστα, συμβάλλοντας έτσι στην ποιοτική αναβάθμιση της αναζήτησης εργασίας/εργαζομένου και του ρόλου του ΟΑΕΔ.

3. Να αναγράφονται στις αγγελίες αναζήτησης εργαζομένου μόνο η συγκεκριμένη θέση, τα προσόντα/χαρακτηριστικά που αντιστοιχούν σε αυτή και το τι παρέχει ο εργοδότης, και όχι στοιχεία που άπτονται των προσωπικών δεδομένων των ανέργων, ενέχουν απαράδεκτες διακρίσεις, ή είναι εντελώς άσχετα με τη θέση εργασίας και υποκειμενικά. Έτσι οι άνεργοι θα γλιτώνουν χρόνο και ταλαιπωρία, ενώ οι εργοδότες θα «εκπαιδευτούν» να επιλέγουν προσωπικό με πιο αντικειμενικά κριτήρια.

4. Για την προστασία των ανέργων/εργαζομένων αλλά και της αγοράς εργασίας ευρύτερα, να νομοθετηθούν ποινικές κυρώσεις για συνειδητά παραπλανητικές και ψευδείς αγγελίες, ιδίως δε για αγγελίες που «οδηγούν» σε απλήρωτη εργασία ή στην παραβίαση των προσωπικών δεδομένων των ανέργων.

Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή Ανέργων Πατησίων-Κυψέλης-Γαλατσίου έχει ξεκινήσει συλλογή υπογραφών και καμπάνια δημοσιοποίησης του ζητήματος. Το παρόν υπόμνημα αποστέλλεται στην ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, στη διοίκηση του ΟΑΕΔ, σε όλους τους βουλευτές του ελληνικού κοινοβουλίου, αλλά και σε κάθε αρμόδιο ή φορέα που εμπλέκεται με το ζήτημα. Είμαστε στη διάθεση κάθε ενδιαφερόμενου που θέλει να συζητήσουμε από κοντά τις λεπτομέρειες της πρότασής μας, ώστε να γίνει ένα πρώτο βήμα για να αλλάξει η κατάσταση όσον αφορά τους ανέργους και την αναζήτηση εργασίας στη χώρα μας.