Χοληστερόλη και καρδιαγγειακές παθήσεις

Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σήμερα «παγκόσμιο» πρόβλημα, 12.000.000 άνθρωποι υποφέρουν από καρδιαγγειακά νοσήματα (στατιστική ΗΠΑ) ενώ προκαλούν το θάνατο σε 500.000 άτομα κάθε χρόνο τα νοσήματα αυτά.

Η αρτηριοσκλήρυνση των στεφανιαίων αγγείων και γενικά των αγγείων του σώματος, αποτελεί παθογενετικό μηχανισμό και την ανάπτυξη των παθήσεων αυτών.

Τα τελευταία χρόνια έχει αποδειχθεί ότι η ρύθμιση της χοληστερόλης σε φυσιολογικά όρια, 1) με την κατάλληλη φαρμακευτική θεραπεία ακόμα και σε προχωρημένα στάδια αρτηριοσκλήρυνσης (δευτερογενής πρόληψη), 2) σε συνδυασμό με την επεμβατική καρδιολογία (αγγειοπλαστικές – by pass), ο σκοπός για την βελτίωση, της αιμάτωσης των στεφανιαίων αγγείων της καρδιάς επιτυγχάνεται (πρωτογενής πρόληψη) και έχει θετικό αποτέλεσμα.

Στατιστικά στοιχεία έχουν αποδείξει ότι η μείωση της χοληστερόλης κατά ποσοστό 10% -15% (καρδιαγγειακά επεισόδια θανατηφόρα και μη) ελαττώνει κατά ποσοστό 25%, τους θανάτους και τις επιπλοκές από την αρτηριοσκλήρυνση.

Η δευτερογενής πρόληψη καρδιαγγειακών επεισοδίου θεωρείται σήμερα απαραίτητη με τη χρήση της κατάλληλης αγωγής και την αντιμετώπιση των νόσων (π.χ. σακχαρώδη διαβήτη, αρτηριακή υπέρταση) οι οποίες συνυπάρχουν.

Η δευτερογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων με την φαρμακευτική αντιμετώπιση του κυρίου αίτιου αυτής (χοληστερόλη) έχει στηριχθεί τα τελευταία χρόνια σε πλούσιο στατιστικό υλικό (μεταναλύσεις – αγγειογραφικές μελέτες – μελέτες επί φαρμακευτικών ενεργειών των στατικών (φάρμακα τα οποία χορηγούνται κατά κύριο λόγο για την βελτίωση του χοληστερινικού «profile»).

Τα στοιχεία αυτά συνοπτικά, είναι τα εξής :

1. Η χορήγηση φαρμάκων κατά της χοληστερόλης, επιβραδύνει τον σχηματισμό των αρτηριοσκληρυντικών αλλοιώσεων των αγγείων και μερικές φορές τις υποστρέφει.
2. Οι μεταβολές στο μέγεθος των αρτηριοσκληρυντικών αλλοιώσεων δεν ήταν εντυπωσιακές, παρ’ όλη τη σχετική βελτίωση της κλινικής εικόνας του αρρώστου.
3. Τα άτομα τα οποία έλαβαν «επιθετική» φαρμακευτική αγωγή παρουσίασαν λιγότερες επιπλοκές (ασταθή στηθάγχη, εμφρακτό μυοκαρδίου) σε σύγκριση με τα άτομα των ομάδων με «κλασσική» ή ουδεμία φαρμακευτική αγωγή). Η χορήγηση στατινών μείωσε τη χοληστερόλη όπως και το εμφρακτό του μυοκαρδίου στο 1/3.

 

ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ – ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΑΡΤΗΡΙΟΣΚΛΗΡΥΝΤΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ

 

• ΚΑΠΝΙΣΜΑ
  • Άμεση διακοπή.
  • Ψυχολογική υποστήριξη από το αυτόματο και οικογενειακό περιβάλλον για την διακοπή αυτή.
  • Υπαγωγή σε διάφορα προγράμματα υποστήριξης αν χρειασθεί.
   
• ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ
  • Επιθυμητή τιμή πίεσης ≤ 140/90mmHg
  • Προτροπές στο άτομο να ακολουθήσει «υγιεινά» προγράμματα (ρύθμιση και διατήρηση του σωματικού βάρους του, ελεγχόμενη κατανάλωση αλκοόλης – μαγειρικού άλατος).
  • Ρύθμιση, συνδυασμός φαρμάκων κατά της υπέρτασης (π.χ. αναστολείς αγγειοτενσίνης μετατρεπτικού ενζύμου Α.Μ.Ε. με σύγχρονη χορήγηση b-ανασταλτών).
   
• ΦΥΣΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ
  • Ελάχιστη απασχόληση 30΄- 40΄, 3-4 φορές κάθε εβδομάδα.
  • Ερμηνεία συνταγογραφικών δεδομένων (ενέργειες, παρενέργειες φαρμάκων που χρησιμοποιούνται, προσδοκώμενες ωφέλειες).
  • Παρότρυνση συμμετοχής σε μαζικά προγράμματα φυσικής αποκατάστασης (μετά από έμφραγμα ή μετά από Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (Α.Ε.Ε.).
   
• ΡΥΘΜΙΣΗ – ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΙΚΟΥ ΒΑΡΟΥΣ
  • Σωματικό βάρος σύμφωνα με τους διεθνώς αποδεκτούς πίνακες όπως και έντονες προσπάθειες διατήρησης «επιθυμητού» σωματικού βάρους.
  • Υποστήριξη προγραμμάτων αδυνατίσματος από ειδικές μονάδες (διατροφολόγους – φυσίατρους).
   
• ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
  • Χορήγηση καθημερινά ασπιρίνης (80 – 235mg) αν δεν υπάρχει αντένδειξη για τη χορήγησή της.
  • Χορήγηση Β-ανασταλτών για χρονικό διάστημα 6μηνών σε «άτομα υψηλού κινδύνου» (άτομα με διαταραχές καρδιακού ρυθμού, διαταραχές λειτουργίας αριστεράς κοιλίας της καρδιάς, σοβαρή ισχαιμία).
  • Χορήγηση ΑΜΕ σε ρυθμισμένους αλλά «υψηλού κινδύνου» (με προηγούμενα εμφρακτά μυοκαρδίου, θρόμβωση στεφανιαίων, διαταραχές καρδιακού ρυθμού, συμπτώματα συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας).
  • Χορήγηση οιστρογόνων σε γυναίκες μετά την έλευση της εμμηνόπαυσης (υπολογισμός όλων των θετικών και αρνητικών παραμέτρων).

Το ιδανικό αποτέλεσμα της φαρμακευτικής θεραπείας είναι η τιμή της LDL (Low Density Lipoprotein) να φτάσει περί τα 100mg/dL.

Τα άτομα τα οποία εμφανίζουν άλλες μορφές αρτηριοσκληρυντικής  νόσου (περιφερικές αγγειακές βλάβες, αποφράξεις των καρωτίδων, κοιλιακά θωρακικά ανευρύσματα) θεωρούνται επίσης άτομα «υψηλού – πολύ μεγάλου κινδύνου» και πρέπει να θεραπεύονται με χορήγηση ακραίων θεραπευτικών δόσεων φαρμάκων για την μείωση της χοληστερόλης και βελτίωση του λιπιδαιμικού «profile» τους.

ΕΔΩ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΦΕΡΘΕΙ Η ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΙΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΥΠΕΡΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΑΙΜΙΑΣ.

Έτσι, μείωση της χοληστερόλης των τροφών σε επίπεδο 200mg/dL και της πρόληψης των κορεσμένων λιπαρών οξέων στο λιγότερο του 7% των θερμίδων που προσλαμβάνονται προκαλεί πτώση της LDL κατά 10%-15%

Η δίαιτα ενδυναμώνει τη δράση των φαρμάκων, η απώλεια βάρους και η σωματική άσκηση βελτιώνει τις τιμές των λιποπρωτεϊνών του αίματος.

Τα φάρμακα τα οποία χρησιμοποιούνται για την βελτίωση και θεραπεία της υπερλιπιδαιμίας, είναι :

1. ΣΤΑΤΙΝΕΣ.
2. ΦΙΜΠΡΑΓΕΣ.
3. ΝΙΚΟΤΙΝΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΥΤΟΥ.
4. ΕΖΕΤΙΜΙΜΠΗ σε συνδυασμό με στατίνη ή όχι.
5. ΤΟΡΚΕΤΡΑΠΙΔΗ (νέα κατηγορία φαρμάκων).

 

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

1. 

• Ολική χοληστερόλη ορού.
• HDL λιποπρωτεϊνών.
• Τριγλυκερίδια.
• Ολικά λιπίδια

Πρέπει να ελέγχονται σε όλα τα άτομα ηλικίας 20 ετών και άνω σε διάστημα 5 ετών, ειδικότερα αν υπάρχει ιστορικό καρδιοπάθειας αγγειακής νόσου.

 

2. Η LDL-χοληστερόλη μπορεί να μετρηθεί υπολογίζοντας τα παρακάτω, όταν η τιμή των τριγλυκεριδίων είναι < 400mg/dL.

LDL-χοληστερόλη = Ολική χοληστερόλη  - HDL χοληστερόλη – (τριγλυκερίδια/5)

 

3. Όλα τα άτομα εξετάζονται για παρουσία Σακχαρώδη Διαβήτη – καρδιαγγειακών νοσημάτων. Οι διαταραχές των λιπιδίων όπως και το σωματικό βάρος συνδέεται άμεσα με το μεταβολικό σύνδρομο.