Δευτέρα
19 Απριλίου 2021
Ημερήσια ηλεκτρονική εφημερίδα, Αρ. φύλλου 3865RSS FEED
Για τη δύσπνοια
Γράφει ο
Νίκος Καλλιακμάνης

Σαν δύσπνοια περιγράφεται δυσάρεστο αίσθημα ασφυξίας – δυσφορίας και όχι άνετης αναπνοής.

 

Η υποκείμενη αίσθηση «πνιγμονής» το υποκείμενο αίσθημα ότι «μου λείπει αέρας» το πολλές φορές αναφερόμενο σύμπτωμα «βάρος στο στήθος» χαρακτηρίζει την δύσπνοια και αποτελεί κατά κάποιο τρόπο και τον ορισμό της.

 

Η δύσπνοια είναι ένα «φυσιολογικό» σύμπτωμα μετά από έντονη και βαρειά σωματική άσκηση ή κόπωση.

 

Η δύσπνοια έχει πολλαπλές αιτίες (καρδιακές – πνευμονικές νόσοι), αλλά και υποκειμενική προβολή και εκτίμηση σε κάθε άτομο.

 

Πολλές φορές σαν αιτιολογία, υπόστρωμα της δύσπνοιας, υπάρχουν συνδυασμοί νοσημάτων.

 

Η δύσπνοια είναι σύμπτωμα και όποτε εμφανίζεται πρέπει να βρεθεί το αίτιο ή τα αίτια τα οποία την προκαλούν.

 

Σε ποσοστό 85% η δύσπνοια οφείλεται σε παθολογικά αίτια (νοσήματα).

 

Η δυσκολία αναπνοής είναι πολύ συχνή στους ασθενείς που πάσχουν από Χ.Α.Π. (Χρόνια Αποφρακτική Νόσο – Πνευμονοπάθεια*), κυρίως κατά τη φάση εξάρσεων της νόσου.

 

*Η Χ.Α.Π. περιλαμβάνει : 1) το χρόνιο βρογχικό άσμα, 2) τη χρόνια βρογχίτιδα, 3) το πνευμονικό εμφύσημα.

 

Η παθοφυσιολογική βάση που προκαλεί τη δυσφορία της δύσπνοιας αποδίδεται στη δυσκολία δυνατότητας να πάρει το άτομο βαθειά αναπνοή.

 

Η αναπνοή αποτελεί σύνολο διεργασιών και λειτουργιών του ανθρώπινου οργανισμού όπως, τάση οξυγόνου στο περιβάλλονσυνεργασία των διάφορων αναπνευστικών μυώνδιάρκεια ερεθισμού και τάσης αναπνευστικών μυώνακεραιότητα λειτουργική ικανότητας κεντρικού και περιφερικού Νευρικού Συστήματος.

 

Η φυσιολογική λειτουργία της αναπνοής, των αναπνευστικών κινήσεων (εισπνοή, εκπνοή), της ανταλλαγής των αερίων (οξυγόνο : O2 – διοξείδιο του άνθρακα : CO2, που γίνεται στις κυψελλίδες των πνευμόνων) αποτελεί συνεργασία και αλληλοεξάρτηση πολλών συστημάτων και οργάνων του οργανισμού (νευρικού συστήματος – εγκέφαλου – αναπνευστικών μυών – ειδικών υποδοχέων πνευμονικού ιστού).

 

Η αναπνευστική λειτουργία και οι ανάγκες σε οξυγόνωση του οργανισμού εξαρτώνται από τις μεταβολικές ανάγκες κατανάλωσης κυρίως O2, έτσι ώστε να διατηρηθεί επίπεδο κίνησης, ενέργειας, του οργανισμού.

 

Η αναπνοή στο φυσιολογικό άνθρωπο εμφανίζει δύο φάσεις, 1η φάση : είναι η εισπνοή (εισπευστική φάση), 2η φάση η εκπνευστική δηλαδή, εισπνοή, εκπνοή.

 

Η εισπνοή, εκτελείται εκούσια – με τη θέλησή μας.

Η εκπνοή, γίνεται ακούσια – χωρίς τη θέλησή μας.

 

Κατά τη φυσιολογική λειτουργία της αναπνοής το ποσό του εισπνεόμενου αέρα είναι 6 L/min.

 

Δύσπνοια, προκαλείται όταν οι ανάγκες για οξυγόνο υπερβαίνουν τη λειτουργικότητα των πνευμόνων.

Ανάλογα με τα αίτια που την προκαλούν η δύσπνοια, χωρίζεται :

 

  1. 1.    ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΔΥΣΠΝΟΙΑ.
  2. 2.    ΔΥΣΠΝΟΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ.
  3. 3.    ΜΙΚΤΗ ΔΥΣΠΝΟΙΑ (συνδυασμός των παραπάνω).
  4. 4.    ΜΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗΜΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΔΥΣΠΝΟΙΑ.

 

Σε ποσοστό 85% η δύσπνοια οφείλεται : σε άσθμα – πνευμονία – ισχαιμία μυοκαρδίου – καρδιακή ανεπάρκεια – χρόνια αποφρακτικά νοσήματα πνευμόνων (χρόνια βρογχίτιδα – εμφύσημα – βρογχεκτασία) – ψυχογενή αίτια (εφ’ όσον αποκλειστούν όλα τα παθολογικά αίτια!!!).

 

ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ – ΣΤΑΔΙΑ ΔΥΣΠΝΟΙΑΣ

 

ΣΤΑΔΙΟ Ο

Καμμία εμφάνιση δύσπνοιας παρά μόνον μετά έντονη άσκηση.

ΣΤΑΔΙΟ 1

Δύσπνοια η οποία προκαλείται ανεβαίνοντας σκάλες ή ανηφορικό δρόμο.

ΣΤΑΔΙΟ 2

Δύσπνοια η οποία προκαλεί μείωση ταχύτητας βάδισης ή διακοπή βάδισης μετά 10΄-15΄ βάδισης.

ΣΤΑΔΙΟ 3

Στάση βάδισης μετά από μερικά λεπτά σε μη ανώμαλο δρόμο.

ΣΤΑΔΙΟ 4

Παραγωγή δύσπνοιας σε προσπάθειες καθημερινότητας (ντύσιμο – πόση ποτηριού ύδατος).

 

Η δύσπνοια όπως προαναφέρθηκε, ξεχωρίζει σε εκπνευστική και εισπνευτική. Η εκπνευστική δύσποινα, χαρακτηρίζει το βρογχικό άσθμα το οποίο προκαλείται από σπασμό των βρογχιλίων (μικρών σε διάμετρο βρόγχων των πνευμόνων).

 

Εισπνευστική δύσπνοια (δύσπνοια κατά την εισπνοή) : εμφανίζεται σε κακοήθη νοσήματα των πνευμόνων.

 

Μικτή δύσπνοια (εισπνευστική και εκπνευστική) : χαρακτηρίζει την καρδιακή κάμψη, καρδιακή ανεπάρκεια. Χαρακτηριστικό είναι ότι τα καρδιακά συμβάντα (πνευμονικό οίδημα – καρδιακό άσθμα) εμφανίζονται κατά τις νυκτερινές ώρες.

 

Υπάρχουν προδιαθετικοί Παράγοντες για εμφάνιση δύσπνοιας;

 

Ναι, όπως :

  • Καρδιαγγειακά νοσήματα (χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια – στεφανιαία νόσος).
  • Παρατεταμένη έκθεση σε τοξικές περιβαλλοντικές ουσίες (κάπνισμα – βιομηχανικά αέρια – μόλυνση ατμόσφαιρας).
  • Παχυσαρκία.
  • Αναιμία.
  • Καταστάσεις πανικού.
  • Διαβίωση σε μεγάλα υψόμετρα.
  • Αλλεργικό υπόστρωμα.

 


 

Αίτια δύσπνοιας

 

 

ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ – ΔΙΑΓΝΩΣΗ

 

Η λήψη λεπτομερούς ιστορικού (οικογενειακού – αναμνηστικού) είναι απολύτως απαραίτητη.

 

Η φυσική εξέταση του ασθενούς :

  • Εξέταση ρινός – λάρυγγος – φάρυγγα.
  • Ψηλάφηση λαιμού – τραχήλου.
  • Εξέταση θώρακα (κύφωση – σκολίωση), παθήσεις που περιορίζουν την αναπνευστική επιφάνεια των πνευμόνων.
  • Ακρόαση πνευμόνων.
  • Καρδιολογική εξέταση.
  • Ψυχιατρική εξέταση αν χρειασθεί.

Οι κύριες αιτίες δύσπνοιας αποτελούν

τα καρδιακά και τα πνευμονικά νοσήματα.

  • Η ακτινογραφία θώρακος.
  • Η σπιρομέτρηση και προσδιορισμός αερίων αίματος.
  • Triplex καρδίας (echo καρδίας).

 

Θεραπεία δύσπνοιας

 

Διάγνωση και θεραπευτική αντιμετώπιση της αιτίας η των αιτίων που προκαλούν τη δύσπνοια. Η υποξαιμία που προκαλείται από τη δύσπνοια αντιμετωπίζεται με χορήγηση Ο2 (οξυγόνου) ώστε να υπάρχει μερική τάση αρτηριακού Ο2 >= 88% ώστε να παρέχεται το κατάλληλο Ο2 στους ιστούς.

 

Ο κορεσμός Ο2 πρέπει να διατηρηθεί > 93% αν υπάρχει έμφραγμα μυοκαρδίου ή εγκεφαλική ισχαιμία. Η χορήγηση μορφίνης απαγορεύεται στη Χ.Α.Π.