Γράφει ο
Γεράσιμος Μ. Μεταξάς

Επ’ ευκαιρία της πολυσυζητημένης εκ νέου αναδιάρθρωσης της πολυπαθούς παιδείας, την οποία επιχειρεί ο νυν Υπουργός, επιτρέψετε μου να σας ενημερώσω για την ουσιαστική συμβολή του Σώματος των Ομοτίμων Καθηγητών του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Ο τίτλος του ομότιμου είναι η επιβράβευση της πανεπιστημιακής σχολής, αλλά και του Σώματος των Ομοτίμων Καθηγητών, δια την πολυετή προσφορά στον τομέα της επιστήμης του την οποίαν ο υποψήφιος ευπειθώς υπηρέτησε. Θεωρώ ότι η εμπειρία αποτελεί μοναδικό προτέρημα της ανθρώπινης ύπαρξης την οποία η κοινωνία οφείλει να μην την αφήνει ανεκμετάλλευτη.

Ο μέγας φιλόσοφος Αριστοτέλης αναφέρει εις τους ορισμούς του: «Εμπειρία είναι η συσσώρευση γνώσεων, οι οποίες αποκομίζονται μέσω της δεξιότητος της παρατήρησης κατά την πρακτική άσκηση του επαγγέλματος.» Το άθροισμα των γνώσεων αυτών μαζί με την κριτική αυτογνωσία τους συνιστούν πεφωτισμένη εμπειρία. Εάν δε συνδυάζονται και με την θεωρητική κατάρτιση του ομότιμου, τότε ο χαρισματικός ιδιοφυής επιστήμων εκπέμπει σοφία και η  συμβουλευτική του παρουσία αυτονόητα γίνεται πολύτιμος προσφορά εις πλείστας επιστημονικάς δραστηριότητας. Ο Ομότιμος Καθηγητής συνεχίζει να είναι ενεργός πολίτης εις την εκπόνηση προγραμμάτων εκπαιδεύσεως και μετεκπαιδεύσεως, εις την έρευνα και κατά την εκπόνηση διδακτορικών διατριβών. Στη σύγχρονη εποχή όπου οι κοινωνίες βιώνουν ραγδαίες αλλαγές η παρουσία του θα ήταν θεόπεμπτο δώρο εάν συμμετείχε στις θεσμικές επιτροπές, όπως της ηθικής δεοντολογίας και ακόμη πιο ουσιαστική θα ήταν η συμβολή του  εις τα προπαρασκευαστικά νομοθετικά διατάγματα και νόμους εις τους τομείς παιδείας, υγείας, κοινωνικής πρόνοιας και οικονομικών.

Εις την Ελλάδα των μνημονίων, η οποία βιώνει από εξαετίας μία πρωτοφανή οικονομική κρίση με άμεσο αντίκτυπο στις ηθικές αξίες αρχών και παραδόσεων η ενεργοποίηση της εμπειρίας και σοφίας των ομοτίμων θα αποτελούσε φραγμό στον αμοραλισμό και αναξιοκρατία που δυστυχώς επικρατεί.

Για να μην αναφερθώ σε ζώντες λαμπρούς επιστήμονες, θα επικαλεσθώ μόνο το παράδειγμα του αναγνωρισμένου Έλληνος Καθηγητού Υγιεινής και Επιδημιολογίας, Ακαδημαϊκού αειμνήστου Δημητρίου Τριχόπουλου (1938-2014). Το 1981 με τη διεθνούς φήμης εργασία του με θέμα τη σχέση των παθητικών καπνιστών με τον καρκίνο του πνεύμονος έτυχε καθηγητικής έδρας εις το πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και αργότερα το 1989-1996, ως Ομότιμος, ανέλαβε τη διεύθυνση του τμήματος επιδημιολογίας του αυτού πανεπιστημίου, καθιερώνοντας διεθνώς και την αξίαν της μεσογειακής διατροφής.

Περαίνοντας, θα ήθελα να επισημάνω πόσο σημαντική θα ήταν η συμβολή πεφωτισμένων Ομοτίμων Καθηγητών της Ιατρικής σε μια μελλοντική θεσμική μεταρρύθμιση για την καλύτερη αξιοποίηση του εν ενεργεία ιατρικού δυναμικού της Ελλάδος. Βάσει  του πρόσφατου δείκτου της Παγκοσμίου Οργανώσεως Υγείας του για την Ελλάδα εμφανίζεται μια τεράστια δυσαρμονία. Ο υπερπληθωρισμός ιατρών (82.000) σε σχέση με τον πληθυσμό των έντεκα εκατομμύριων είναι, ως επί το πλείστον, συγκεντρωμένος στα αστικά κέντρα, ενώ η ελληνική επαρχία στερείται ουσιαστικής υγειονομικής περίθαλψης.

Είμαι πεπεισμένος ότι η μακρόχρονη εμπειρία μαζί με τη γνώση αποτελούν βασικά κίνητρα για νέα οράματα δημιουργίας. Εν κατακλείδι θα ήταν ευκτέον επίτευγμα η επαφή και η επικοινωνία με φιλοσοφημένους και συγκροτημένους επιστήμονες, απαλλαγμένους από ιδεοληπτικές εμμονές, οι οποίοι θα δύνανται πιθανόν να προσδώσουν μια νέα προοπτική σε δισεπίλυτα διλήμματα. Ας μην ξεχνάμε ότι «το ταξίδι της Γνώσης συνεχίζεται, χωρίς διακοπή, χωρίς ανάπαυλα….»  

gerasimos.metaxas@hotmail.com