5 Νοεμβρίου 2026
Νίκος Καλλιακμάνης
ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ ΓΙΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΧΡΟΝΙΟΥ ΒΗΧΑ
ACEI | : Angiotensin converting enzyme inhibitor. Αναστολέας μετατρεπτικού ενζύμου αγγειοτασίνης. |
BaE | : Barium esophagography. Οισοφαγογραφία με Βάριο. |
GEPD | : Gastro esophageal reflux disease. Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. |
HRCT | : High resolution computed tomography. Αξονική τομογραφία υψηλής ευκρίνειας. |
HX | : Ιστορικό αρρώστου. |
PE | : Physical examination. Φυσική εξέταση. |
PNDS | : Post naval drip syndrome που περιλαμβάνει καταρροή ρινική, χρόνιο βήχα, ενοχλήσεις, “γαργάλισμα” στο λαιμό. |
ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ ΑΓΛΟΡΙΘΜΟΥ ΧΡΟΝΙΟΥ ΒΗΧΑ
ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΣΘΕΝΟΥΣ : Όπως πάντα αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο, το υπόστρωμα της τελικής διάγνωσης.
Σημαντικά ερωτήματα για την διερεύνηση του χρόνιου βήχα είναι :
- Ο ΒΗΧΑΣ ΕΙΝΑΙ ΟΞΥΣ ή ΧΡΟΝΙΟΣ;
- ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΑ ΑΡΧΙΚΑ ΕΔΕΙΧΝΑΝ ΛΟΙΜΩΞΗ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ;
- Ο ΒΗΧΑΣ ΕΙΝΑΙ ΕΠΟΧΙΑΚΟΣ, ΣΥΝΟΔΕΥΕΤΑΙ ΑΠΟ ΣΥΡΙΤΤΟΥΣΑ ΑΝΑΠΝΟΗ;
- Ο ΒΗΧΑΣ ΣΥΝΟΔΕΥΕΤΑΙ ΑΠΟ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΡΙΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΡΟΗΣ, ΑΙΣΘΗΜΑ ΕΡΕΘΙΣΜΟΥ “προκάκια” ΣΤΟ ΛΑΙΜΟ ή ΕΧΕΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΑΣΤΡΟΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗΣ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗΣ;
- ΣΥΝΟΔΕΥΕΤΑΙ ΜΕ ΠΥΡΕΤΟ, ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΤΥΕΛΩΝ; ΑΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΠΟΧΡΕΜΨΗ, ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟΧΡΕΨΗΣ (χρώμα, συχνότητα).
- ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΣΥΝΟΔΕΣ ΝΟΣΟΙ ή ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ; (κάπνισμα – μόλυνση περιβάλλοντος – HIV – φύση εργασίας).
- ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΜΕ ΒΗΧΑ ΜΗΠΩΣ ΠΕΡΙΕΧΕΤΑΙ ACE-inhibitor;
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ - ΣΧΟΛΙΑ
Αν ο βήχας προκαλείται από εκκρίσεις ανωτέρας αναπνευστικής οδού (γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση – μεταρινικό καταρροϊκό σύνδρομο – Post naval drip syndrome) το αίτιο του χρόνιου βήχα δύσκολα βρίσκεται. Στις ιογενείς λοιμώξεις (βρογχίτιδες) ή φλεγμονή των αεροφόρων οδών, μετά την ίαση, προκαλεί παράταση του βήχα και εβδομάδες μετά.
Ο βήχας μπορεί να αποτελεί το πρώτο σύμπτωμα κοκκύτη (ειδικός “χαρακτήρας” του βήχα) όπως και του άσθματος (χωρίς παρουσία δύσπνοιας).
- Το βρογχογενές καρκίνωμα που διηθεί τοίχωμα αεραγωγών, όπως το “καρκινοειδή” συνοδεύεται από βήχα.
- Η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια εμφανίζει βήχα σαν αποτέλεσμα περιβρογχικού οιδήματος, στάσης.
- 5-20% των ατόμων που λαμβάνουν ACE – inhibitor εμφανίζουν βήχα, αποδίδεται στην άθροιση βραδυκινίνης ή ουσίας P.
- Γενικά βήχας που διαρκεί < εβδομάδες οφείλεται σε λοιμώξεις ανώτερου αναπνευστικού δένδρου (κοινό κρυολόγημα – οξεία μικροβιακή ιγμορίτιδα – κοκκύτη) χρόνιοι βήχαι > 3 εβδομάδες σε καπνιστή, θέτει υπόνοια χρόνιας αποφρακτικής νόσου πνευμόνων ή βρογχογενούς καρκινώματος. Σε μη καπνιστές, συχνότερη διάγνωση είναι άσθμα, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, “μεταρινικό καταρροϊκό σύνδρομο”.
- Σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα είναι η ηωσινοφιλική βρογχίτιδα.
