Γράφει ο
Νίκος Καλλιακμάνης

Περιλαμβάνονται :

1. ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΧΡΟΝΙΑΣ ΚΟΠΩΣΗΣ
2. ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Πολλά άτομα εμφανίζουν σύνδρομα*.

Τα οποία ακόμα και στην σημερινή αλματωδώς εξελιγμένη εποχή της Ιατρικής δεν βρίσκουν ερμηνεία.

Ερμηνεία για τα αίτια πρόκλησης τους, το παθολοφυσιολογικό υπόστρωμά τους.

Πολλοί επιστήμονες εκφράζουν της πεποίθηση ότι τα «αδιευκρίνιστα» αυτά σύνδρομα έχουν ψυχολογικό υπόστρωμα και αίτια, αναφερόμενοι στο Freund και συνεργάτες του.

Ο Freund, πίστευε ότι πολλά συμπτώματα ασθενειών (πόνος, κούραση) μπορεί να παραχθούν από διεργασίες διαχωρισμού, ξεχωρίσματος, την εξώθηση από την συνείδησή μας, μιας επώδυνης μόνιμης και δυσάρεστης αίσθησης και την αντικατάστασή της από φυσικά συμπτώματα π.χ. κούραση.

Η ωφέλεια του ατόμου, από τη μετατροπή αυτή είναι η «προστασία» από το φυσικό αίτιο (πόνο – κούραση).

Άλλη μερίδα επιστημόνων έχει την πεποίθηση ότι τα «αδιευκρίνιστα» αυτά σύνδρομα προέρχονται από αθροιστικά αίτια (λοίμωξη – ψυχολογικό υπόστρωμα – δυσλειτουργία ανοσολογικού συστήματος – κληρονομική προδιάθεση).

Πρέπει να τονιστεί ότι οι ασθενείς που εμφανίζουν τα άγνωστης αιτιολογίας σύνδρομα, αναφέρουν συμπτώματα που δεν συνδέονται με την συνήθη ιατρική αλλά και κοινή λογική.

Έτσι, ο ρόλος του γιατρού αρχικά για :

1. Τη διάγνωση.
2. Προγραμματισμό κατάλληλων εξετάσεων.
3. Θεραπευτικών χειρισμών.

είναι πάρα πολύ δύσκολος.

Η λήψη λεπτομερούς εξονυχιστικού ιστορικού (οικογενειακού – κληρονομικού αναμνηστικού) η έκθεση του ατόμου που εμφανίζει ΣΧΚ σε τοξικούς παράγοντες του περιβάλλοντος, είναι απολύτως απαραίτητος.

Αν δεν βρεθεί διαγνωστική προσπέλαση και λύση του ιατρικού προβλήματος του ασθενούς, πρέπει να γίνεται διακριτική ανθρώπινη προσέγγιση και παρακολούθηση.

Επίσης, ο γιατρός πρέπει να θυμάται ότι οι κατηγορίες των ασθενών αυτών στρέφονται πολύ συχνά για διάγνωση αλλά κυρίως θεραπεία στην «Εναλλακτική Ιατρική» και τις «συμπληρωματικές» παραϊατρικές πρακτικές εφαρμογές (mind control – χρήση βοτάνων – χειροπράκτορες).

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΧΡΟΝΙΑΣ ΚΟΠΩΣΗΣ (ΣΧΚ)

Το ΣΧΚ αποτελεί ιατρική οντότητα της εσωτερική παθολογίας.

Έχει σαν αιτιοπαθογένεια πολλές αιτιολογίες και έτσι προκύπτουν οι διάφοροι, κατά καιρούς, ορισμοί του ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΧΡΟΝΙΑΣ ΚΟΠΩΣΗΣ.

1. ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

Το ΣΧΚ αναφέρθηκε το έτος 1985, όταν ανακοινώσεις ανέφεραν ασθενείς με συμπτωματολογία συμβατή με ΣΧΚ και οι οποίοι εμφάνιζαν αντισώματα προς τον ιό Ebstein-Barr.

Οι προηγούμενοι ορισμοί του ΣΧΚ, ήταν :

1. Νευροκυκλοφορική ασθένεια.
2. Da Costa’s σύνδρομο προσπάθειας.
3. Επιδημική νευρομυασθένεια (έτος 1950).
4. Μυαλγική εγκεφαλομυελίτιδα.

Ενώ, ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ κατατάσσει αυτό στις ασθένειες του Νευρικού Συστήματος.

     2. ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΧΚ

Το ΣΧΚ, ορίζεται σαν μεγάλης διάρκειας (άνω των 2 μηνών) εξαντλητική κόπωση, χωρίς να υπάρχουν αίτια αδυναμίας του μυϊκού συστήματος του ατόμου.

Για την διάγνωση του ΣΧΚ, γνωστά αίτια, τα οποία θα ερμήνευαν την συνολική κλινική εικόνα του ΣΧΚ έχουν αποκλειστεί με εργαστηριακές και κλινικές εξετάσεις.

Επίσης, καταθλιπτικά σύνδρομα – ψυχολογικά αίτια (αγωνιώδεις καταστάσεις – ψυχολογικά νοσήματα έχουν επίσης αποκλεισθεί).

     3. ΣΥΧΝΟΤΗΑ ΣΧΚ

Εμφανίζεται 7 στα 3.000 άτομα για πληθυσμό 100.000 ενηλίκων.

Στατιστικές ΗΠΑ αναφέρουν συνολικά 1.000.000 πάσχοντες από ΣΧΚ, ενώ στατιστικές Ηνωμένου Βασιλείου αναφέρουν ότι ¼ εκατομμύρια άτομα εμφανίζουν ΣΧΚ.

Το ΣΧΚ εμφανίζεται περισσότερο σε γυναίκες, λιγότερο στις παιδικές και εφηβικές ηλικίες (3 – 116 στους 100.000 πληθυσμό ηλικίας 12-17ετών, με αναλογία κορίτσια/αγόρια 4:1).

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΣΧΚ

Το ΣΧΚ εμφανίζει ορισμένα (σταθερά;) συμπτώματα όπως :

1. ΚΟΠΩΣΗ (100%).
2. ΑΠΩΛΕΙΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ – ΑΠΩΛΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ (33%).
3. ΞΗΡΟΤΗΤΑ ΛΑΙΜΟΥ (59%).
4. ΔΙΟΓΚΩΣΗ ΛΕΜΦΑΔΕΝΩΝ ΛΑΙΜΟΥ ή ΜΑΣΧΑΛΗΣ.
5. ΑΝΕΞΗΓΗΤΑ ΜΥΪΚΑ ΑΛΓΗ.
6. ΠΟΝΟΙ «ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ» ΑΠΟ ΑΡΘΡΩΣΗ ΣΕ ΑΡΘΡΩΣΗ ΧΩΡΙΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ (οίδημα, ερυρθότητα, θερμότητα).
7. ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑ (74%).
8. ΑΫΠΝΙΑ – ΚΟΥΡΑΣΤΙΚΟ ΥΠΝΟ.
9. ΕΚΔΗΛΗ ΚΟΠΩΣΗ Η ΟΠΟΙΑ ΔΙΑΡΚΕΙ ΠΑΝΩ ΑΠΟ 24ΩΡΕΣ ΜΕΤΑ ΣΩΜΑΤΙΚΗ – ΨΥΧΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ.
10.  ΠΥΡΕΤΟ (36%).

ΠΡΟΔΙΑΘΕΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΑΝΑΘΕΩΡΗΜΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Σ.Χ.Κ.

   1. ΜΕΙΖΟΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

1. Ανεξήγητη, επιμένουσα ή υποτροπιάζουσα κόπωση.
2. Η κόπωση δεν οφείλεται σε σωματική άσκηση.
3. Η κόπωση δεν μειώνεται μετά από ανάπαυση.
4. Η κούραση αυτή επιδρά στις κοινωνικές, προσωπικές, επαγγελματικές δραστηριότητες του ατόμου.

   2. ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

1. Αυτοδιαγνωσθέντα κενά μνήμης, κενά πνευματικής συγκέντρωσης, ικανά να επιδράσουν αρνητικά στην προηγούμενη κοινωνικοεργασιακή κατάσταση του ατόμου.
2. Ξηρότητα λαιμού.
3. Επώδυνοι μασχαλιαίοι, τραχηλικοί αδένες.
4. Μυϊκοί πόνοι.
5. Πολυεστιακοί πόνοι στις αρθρώσεις χωρίς στοιχεία φλεγμονής.
6. Κεφαλαλγία απροσδιόριστης έντασης και εντόπισης.
7. Διαταραχές ύπνου.
8. Μετά από άσκηση αίσθημα κακουχίας > 24ώρες.

Όπως διακρίνεται από τα παραπάνω ειδικά κλινικά και εργαστηριακά ευρήματα δεν υπάρχουν στο ΣΧΚ.

Είναι πια φανερό ότι το ΣΧΚ δεν εμφανίζει ομοιογένεια και στερείται κοινού παθογενετικού μηχανισμού (βλ. σχήμα).

ΕΠΙΚΑΛΥΠΤΩΜΑΤΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ-ΝΟΣΗΜΑΤΑ

1. Lyme νόσος
2. Διαταραχές ύπνου
3. Κατάθλιψη
4. Σακχαρώδης Διαβήτης
5. Χρόνιος αλκοολισμός
6. Χρήση εξαρτηματικών ουσιών
7. Υποθυρεοειδισμός
8. Λοιμώδης μονοπυρήνωση
9. Σκλήρυνση κατά πλάκας
10. Χρόνια ηπατίτιδα
11. Φάρμακα;

Άξιο μνείας είναι η συνύπαρξη(;) ΣΧΚ και Ινομυαλγίας (ΝΜ).

Ποσοστό συνύπαρξης 27%. Το ερωτηματικό στην λέξη συνύπαρξη μπαίνει γιατί πολλοί επιστήμονες θεωρούν το ένα νόσημα προέκταση; συνύπαρξη; με το άλλο.

Η λέξη – διάγνωση tibromyalgia αντικαταστάθηκε το 1094 από τον Sir. William Gowers, με τον ορισμό «fibrositis» ινοσίτιδα.

Η ασθένεια προσβάλλει 5.100.000 άτομα στις ΗΠΑ, κυρίως γυναίκες μέσης ηλικίας.

Σαν αίτιο αναφέρεται χαμηλή οδός πόνου στον εγκέφαλο!!!!

Χαρακτηριστικά αναφέρεται και πιστεύουν ορισμένοι επιστήμονες ότι οι πόνοι της νόσου οι οποίοι διαμορφώνονται και εντοπίζονται σε 18 επώδυνα σημεία του ανθρώπινου σώματος (βλ. σχήμα) «βρίσκονται μέσα στο μυαλό τους».

Ψυχολογικές προσεγγίσεις σε άτομα με ΙΝΜ κατέδειξαν ότι τα άτομα είχαν στο παρελθόν υποστεί πολλά ψυχικά τραύματα και αρνητικές περιβαλλοντικές επιδράσεις (χρήση ναρκωτικών – προβλήματα ετεροφυλικών, ομοφυλοφιλικών σχέσεων – εργασιακές πιέσεις) ενώ προβάλλουν με χαρακτηριστική άνεση και επιμονή στο άμεσο περιβάλλον τους τα συναισθήματά τους (κυρίως την οργή τους).

Επίσης, τεχνικές προσέγγισης και «ανάλυσης αυτογνωσίας» που εφαρμόστηκαν για διάστημα 6 μηνών βελτιώνουν τον πόνο των ασθενών με ΙΝΜ (ποσοστό 40% γυναίκες – 30% άνδρες).

Από τα παραπάνω φαίνεται ότι η αναβάθμιση της πνευματικής και συναισθηματικής υγείας των ατόμων με ΙΝΜ, αποτελεί «κλειδί αντιμετώπισης της ΙΝΜ».

Για την διάγνωση της ΙΝΜ χρειάζονται :

1. Έκλυση πόνου στα 11 από τα 18 σημέια. Ψηλάφηση-πίεση γίνεται με 4Kgr
2. Εκτεταμένοι πόνοι τουλάχιστον 3 μηνών διάρκειας. 

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΧΚ

Αποσκοπεί στην άρση των συμπτωμάτων με χορήγηση :

1. Αντικαταθλιπτικών φαρμάκων – ψυχολογικής υποστήριξης.
2. Ειδικό πρόγραμμα σωματικής άσκησης.
3. Ειδικό πρόγραμμα, αν χρειάζεται ψυχολογικής συμπαράστασης, υποστήριξης στον εργασιακό τομέα.

Επίσης, αλλαγές συνηθειών του τρόπου ζωής, όπως : 1) Μείωση στρεσογόνων παραγόντων 2) βελτίωση συνηθειών του ύπνου (κατάκλιση την ίδια ώρα κάθε μέρα, περιορισμός ή και κατάργηση του μεσημεριανού ύπνου – αποφυγή ροφημάτων που περιέχουν καφεΐνη, αλκοόλη – διακοπή καπνίσματος 3) Σταδιοποίηση της εργασίας με προγραμματισμό σε ένα άνετο μη κουραστικό επίπεδο (αν κάνετε πάρα πολλά τις «καλές σας» μέρες, πιθανόν να ακολουθήσουν «πολλές κακές» σε απόδοση ημέρες εργασίας).

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΣΕ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ

(Ιδιοπαθής μη ανοχή στο περιβάλλον)

Ορισμένα άτομα εμφανίζουν ποικιλία συμπτωμάτων όπως ταχυκαρδία, πόνους στο στήθος, ιδρώτες, ταχύπνοια, κόπωση, ερύθημα προσώπου, ναυτία, τρόμο, αίσθημα πνιγμού, βράγχος φωνής, δυσκολία συγκέντρωσης.

Δηλαδή, ποικιλία συμπτωμάτων από πολλά συστήματα = σύνδρομο.

Το σύνδρομο αυτό αποδίδεται σε ευαισθησία, δυσανεξία, αλλεργία η οποία αποδίδεται σε διάφορα – χημικά – περιβαλλοντικά ερεθίσματα – διάφορες τροφές.

Πολλοί γιατροί πιστεύουν ότι τα άτομα αυτά «σωματοποιούν» και προβάλλουν όλα αυτά, άλλοι ότι αυτά τα συμπτώματα είναι εκρήξεις πανικού, άλλοι τα αποδίδουν σε υφιστάμενη αγοραφοβία.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ : Ψυχολογική υποστήριξη-αποφυγή του «υπεύθυνου» αίτιου.