Γράφει ο
Νίκος Καλλιακμάνης

Τα λευκά αιμοσφαίρια 10.000 – 2.500cmm, αποτελούνται από διάφορες υποομάδες, όπως :

Τα ηωσινόφιλα (βλέπε Εικόνα 1) είναι κύτταρα του αίματος με δίλoβο ή πολύλοβο πυρήνα και εμφανίζουν πυκνό, σκούρο, δίκτυο χρωματίνης.

Εικόνα 1

Το χαρακτηριστικό γνώρισμα των ηωσινόφιλων είναι ότι φέρουν φωτεινά ροζ κυττοπλασματικά κοκκία που περιέχουν βασικές πρωτεḯνες, περοξειδάση κ.α. (βλέπε Εικόνα 2).

Εικόνα 2

Ηωσινόφιλο στο μικροσκόπιο

Η μορφολογία των ηωσινόφιλων ποικίλλει από είδος σε είδος. Στον σκύλο τα ηωσινόφιλα φέρουν κοκκία με χρώμα ροζ-κόκκινο με ποικιλία μεγέθους.

Στις γάτες τα κοκκία των ηωσινόφιλων είναι μικρά και κυκλικά, στα άλογα είναι πολύ πλατιά και έχουν βαθύ ρόζ χρώμα.

Τα ηωσινόφιλα παράγονται στο μυελό των οστών. Κυκλοφορούν στο αίμα εμφανίζοντας κατ’ αριθμό φυσιολογικές διακυμάνσεις το 24ωρο δηλαδή ελαττώνονται κατά τις πρωϊνές ώρες έως το μερημέρι και αυξάνονται κατόπιν.

Κατά την διάρκεια του απογεύματος, φτάνοντας στο maximum μεταξύ 12της νυκτερινή και 3.00μ.μ. Στα άτομα που υποφέρουν από άσθμα (όπου υπάρχει αλλεργικό υπόστρωμα) ο φυσιολογικός αυτός αριθμός της κυκλοφορίας των ηωσινόφιλων αντιστρέφεται εμφανίζοντας τη μεγαλύτερη αριθμητική τιμή μεταξύ 9.00 – 12.00 μεσημβρινής.

Ο φυσιολογικός ρυθμός κυκλοφορίας των ηωσινόφιλων στο αίμα διατηρείται φυσιολογικός σε εργαζόμενους τη νύχτα.

Άλλες ονομασίες των ηωσινόφιλων είναι :

• Ηωσινοφιλικά, λευκοκύτταρα
• Οξύφιλα
• Οξεόφιλα λευκοκύτταρα
• Οξυφιλικά λευκοκύτταρα
• Οξύφιλα κύτταρα.

Η λέξη ηωσινόφιλα είναι σύνθετη και αποτελείται από τη λέξη eos = dawn = αυγή και το δεύτερο συνθετικό της ονομασίας των ηωσινόφιλων philein = προς αγάπη.

Η ένωση αυτών των 2 λέξεων δημιουργεί τον ορισμό ηωσινόφιλο.

Τα ηωσινόφιλα σαν κύτταρα προσλαμβάνουν («αγαπούν») την χρωστική ηωσίνη. Εξού και ο ορισμός τους ΗΩΣΙΝΟΦΙΛΑ.

Τα ηωσινόφιλα αυξάνονται μέσω διαβιβαστών από ενεργοποιημένα Τ – λεμφοκύτταρα.

Επίσης τα ηωσινόφιλα αδρανοποιούν την 5-hydroxytryptamine (ή ΣΕΡΟΤΟΝΙΝΗ : νευροδιαβιβαστής προερχόμενη εκ τρυπτοφάνης, βρίσκεται στο ΓΕΣ  - ρυθμίζει κίνηση – αιμοπετάλια – ΚΝΣ – προκαλεί ευφορία, ευτυχία!!!).

• Μεταφέρουν προθομβολυσίνη* από το μυελό των οστών σε όλο το σώμα.
• Ένωση αντιγόνου-αντισώματος (ανοσοσύμπλεγμα) παρέχουν χημειοτακτικά ερεθίσματα προς φαγοκυττάρωση από τα ηωσινόφιλα του αίματος με επακόλουθο απελευθέρωση συστατικών τα οποία ερεθίζουν προς έκκριση βλέννης.

*ΠΡΟΘΟΜΒΟΛΥΣΙΝΗ : Πρωτεϊνάση που καταλύει την υδρόλυση πεπτιδίων και έστερων L-αργινίνης, L-λυσίνης σε διαλυτά προϊόντα που λειτουργούν σαν προπομποί του πλασμινογόνου (προθομβολυσίνη).

ΗΩΣΙΝΟΠΕΝΙΑ

Μείωση του αριθμού των ηωσινόφιλων που κυκλοφορούν. Είναι δύσκολο να προσδιοριστεί λόγω της φυσιολογικής καθημερινής διακύμανσης των ηωσινοφίλων.

Συνήθως εμφανίζεται όταν υπάρχει αύξηση των κορτικοστεροειδών (εξωγενής ή ενδογενής).

ΕΝΔΟΓΕΝΗΣ ΗΩΣΙΝΟΠΕΝΙΑ

• Stress
• Λευκόγραμμα

Επίσης σε χορήγηση ACTH – αδρεναλίνης – ινσουλίνης – σύνδρομο Cushign’s – μεγαλακρία – Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος. Η μετά από το Stress ηωσινοπενία που προκαλείται από – σοβαρή λοίμωξη – τραύμα – εγκαύματα – μετά εγχείρησης – μερικές ώρες μετά «ηλεκτροσόκ».

ΑΥΞΗΣΗ ΗΩΣΙΝΟΦΙΛΩΝ -  Ηωσινοφιλία

ΑΛΛΕΡΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ – Νοσήματα

• Αγγειονευρωτικό οίδημα
• Άσθμα (μετά από κρίση αύξηση ηωσινόφιλων στους πνεύμονα)
• Αλλεργία (ευαισθησία) προς διάφορες τροφές
• Ευαισθησία προς φάρμακα
  • Ίκτερος από χορήγηση χλωροπρομαζίνης
  • Εκφυλίσματα ήπατος
  • Χορήγηση πενικιλλίνης – στρεπτομυκίνης
  • Πυρετός εκ χόρτου (ανεύρεση ηωσινοφίλων στο βλεννογόνο ρινός)
  • Ορονοσία
  • Οξεία κνίδωση

Ο ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΗΩΣΙΝΟΦΙΛΩΝ ΧΡΗΣΙΜΕΥΕΙ ΣΤΗ ΔΙΑΓΩΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΤΟΠΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ.

ΠΑΡΑΣΙΤΩΣΕΙΣ

• Η ηωσινοφιλία σις παρασιτώσεις παριστάνει αλλεργική αντίδραη από τον πάσχοντα, όπως στην :
• Βιλαριζίαση
• Φιλαρίαση
• Κύστις δοχινόκοκκου (υδατίδα κύστη)
• Σύνδρομο Looffier’s (ενδομυοκαρδιακή προσβολή – ηωσινοφιλία)
• Ελονοσία (ευκαιριακά)
• Σκώληκες (άσκαρις – αγκολόστομα – Toxoplasma – canis)
• Τριχινίαση
• Ηωσινοφιλία Τροπική (πρωτοπαθής, δευτεροπαθής, προσβολή πνευμόνων)

ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ

• Ερπητόμορφη δερματίτιδα
• Έκζεμα
• Well’s σύνδρομο : ηωσινοφιλική κυτταρίτιδα
• Αποφυλιδωτική δερματίτιδα
• Πέμψυγα – πεμφυγοειδές
• Ψωρίαση
• Νόσος Shulman’s : ηωσινοφιλική περιτόνιας συνδετικού ιστού φλεγμονή
• Κνήφη
• Ψώρα
• Νόσος Kimura : άγνωστης αίτιας νόσου, προκαλεί διόγκωση λεμφαδένων λαιμού, μασχάλης. Αύξηση IgE και ηωσινοφίλων

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

• Η οστρακιά, στα πρώτα στάδια της νόσου, όπως και στην περίοδο ανάρρωσης παρουσιάζει ηωσινοφιλία
• Μερικές φορές χορεία
• Ασπεργίλλωση (aspergillus fumigatus) με προσβολή των πνευμόνων

ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ

• Μυελοειδής Λευχαιμία (στη χρόνια μυελογενή λευχαιμία το σύνολο των ηωσινόφιλων αυξάνεται)
• Ηωσινοφιλική λευχαιμία
• Νόσος Hodgkins : 10% εμφανίζουν ηωσινοφιλία στο περιφερικό αίμα
• Μαστοκύτωση
• Αθεροεμβολική νόσος

ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΑ – ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

• Υπερ-Ε σύνδρομο
• Ommen’s σύνδρομο
• Θυμώματα
• Αντιδράσεις απόρριψης του μοσχεύματος

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

• Σύνδρομο Loeffier
• Αλλεργική βρογχοπνευμονική ασπεργίλλωση
• Ηωσινοφιλική πνευμονία
• Ηωσινοφιλικό κοκκίωμα
• Σύνδρομο Churg Strauss : αλλεργική αγγειϊτης

ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΝΟΣΟΙ

• Λοιμώξεις Κ.Ν.Σ.
• Οργανωμένα υποσκληρίδια αιματώματα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

• Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση – κίρρωση ήπατος
• Παρασιτική, εκ μυκήτων νόσοι
• Λοίμωξη από ελικοβακτηρίδιο πυλωρού
• Φλεγμονώδεις νόσοι εντέρου (νόσος Grohn’s – ελκώδης κολίτιδα)
• Αλλεργία στις τροφές
• Κοιλιοκάκη
• Παθήσεις συνδετικού ιστού
• Αγγειḯτιδες

ΚΑΡΔΙΑΚΕΣ ΝΟΣΟΙ

• Δευτεροπαθής προσβολή καρδιάς στο σύνδρομο Churg-Strauss, υπερηωσινοφιλικό σύνδρομο
• Ανωμαλίες συγγενείς (στένωση αορτής – ανωμαλίες διάπλασης διαφραγμάτων καρδιάς (κόλποι – κοιλία) συνοδεύονται από ηωσινοφιλία.

ΝΕΦΡΙΚΕΣ ΝΟΣΟΙ

• Λοιμώξεις, διάμεση κυστίτιδα
• Ηωσινοφιλική κυστίτιδα

ΦΑΡΜΑΚΑ - ΟΥΣΙΕΣ

• Νικέλιο – πενικιλλίνη
• ΡΑ-S (πυρααιμινοσαλικυλικό οξύ)
• Υδραζαλίνη
• Νιτροφουρανία
• Mecanylamine
• Σουλφοναμίδες.

Ref. : - Clin. Haematol R.D. Eastham

Cornell Univ.

Med. Friend

Ref. : - Clin. Haematol R.D. Eastham

-       Cornell Univ.

-       Med. Friend