Γράφει ο
Βασίλης Κυρατζόπουλος

Στις 18/2/2016 έκλεισε μία σελίδα ιστορίας. Απεβίωσε η Nancy Horton. Ήταν 103 ετών και από τους τελευταίους εν ζωή μάρτυρες της γενοκτονίας που διαπράχτηκε κατά των Ελλήνων της Ανατολίας και όχι μόνο. Είχα την τύχη κατά περιόδους να είμαι ακροατής στις εξιστορήσεις των εμπειριών της, καθότι αμφότεροι διαμέναμε στη Βούλα Αττικής. Ήταν η μοναχοκόρη του Φιλέλληνα και Ανθρωπιστή George Horton (του οποίου το έργο έχει τιμηθεί δεόντως). Με το παρόν θα αποκαλύψουμε μερικά μυστικά της Nancy.

Οι πρόγονοί της εγκατέλειψαν την Οθωμανοκρατούμενη Μήλο τον 18ο αιώνα και εγκαταστάθηκαν στο Παρίσι. Ο προπάππος της υπηρετούσε σε γαλλική φρεγάτα κατά την Ναυμαχία του Ναυαρίνου το 1827. Ο παππούς της Νικόλαος Σακόπουλος μετά την αποφοίτησή του από την Νομική Σχολή Αθηνών το 1839 επέλεξε να ακολουθήσει διπλωματική σταδιοδρομία. Το 1865 βρίσκεται στο Προξενείο της Κωνσταντινούπολης, όπου ηγείται του δικαστικού τμήματος του Προξενείου.

Ο Νικόλαος Σακόπουλος λαμβάνοντας αντίστοιχες εντολές από τον Υπ. Εξ. Επ. Δεληγιάννη, στις 28/5/1865 θα μεταβεί στο προξενείο των Χανίων με διπλή αποστολή. Να βοηθήσει την Κρητική Επανάσταση (1866 - 1869) και την νομική στήριξη της ανεξάρτητης Κρήτης. Θα συντάξει το πρώτο Σύνταγμα της Κρήτης. Έγινε όμως μάρτυρας ολέθριων χειρισμών των πρωθυπουργών Δ. Βούλγαρη και Θ. Ζαΐμη, που θα καταλήξουν στο ολοκαύτωμα των Κρητικών (αγωνιστές, άμαχοι, γυναίκες και βρέφη). Έτσι εγκαταλείπει την Ελλάδα και εγκαθίσταται στο Κάιρο, όπου και πέθανε το Μάρτιο του 1877.

Η μητέρα της Nancy, Αικατερίνη Σακοπούλου ήταν η μεγαλύτερη από τα τέσσερα παιδιά της οικογένειας Νικολάου και Ουρανίας Σακόπουλου. Το 1909 νυμφεύτηκε τον George Horton  και το 1913 γεννήθηκε η Nancy. Ήταν η μοναχοκόρη της οικογένειας. Την περίοδο της γενοκτονίας που υπέστησαν οι Έλληνες της Ανατολίας, η οικογένεια του George Horton βρίσκονταν σ' ασφαλή τοποθεσία στη Θεσσαλονίκη. Από εκεί ξεκινούν και οι μνήμες της Nancy.

Όταν ο πατέρας της εγκαταλείπει την διπλωματική σταδιοδρομία καταγγέλλοντας τις πρακτικές Bristol και αρχίζει σειρά διαλέξεων ανά τον κόσμο, δίπλα του θα σταθούν η γυναίκα του Αικατερίνη και η αδελφή της Νίκα. Μετά, τη σκυτάλη θα πάρει η Nancy, η οποία θα "δώσει διαλέξεις ανά τον κόσμο για τη δουλειά του πατέρα της που είχε μυσταγωγικούς δεσμούς με την Σμύρνη".

Την περίοδο του ολοκαυτώματος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου η Nancy θα επιστρατευθεί δίπλα τον Raphael Lemkin, ο οποίος θεωρείται και ο βασικός παράγοντας στην θεσμοθέτηση του αδικήματος της γενοκτονίας.

Έγραφε ποιήματα, που ποτέ δεν προθυμοποιήθηκε να δημοσιεύσει.

Η Nancy, παρά τις ανέσεις που διέθετε στις ΗΠΑ, προτιμούσε να ζει στη Βούλα Αττικής δίπλα στη Μεσόγειο θάλασσα. Τα ακούσματα και κυρίως τα βιώματά της διαμόρφωσαν μία υπερευαίσθητη προσωπικότητα, που προστάτευε κάθε μορφή ζωής.

Ήταν κοινό μυστικό πως αν δεν προλάβαινε η ομήγυρή της, απελευθέρωνε τα ποντίκια από τις φάκες, που είχαν τοποθετηθεί στον αυλόγυρο του σπιτιού της...